Son dakika

Ekonomi

Doğu Ergil: Savuşturması giderek zorlaşan bir sorun

Papa Francis’in 1915 olaylarında ölen Ermeniler’i anmak için Vatikan’da düzenlediği pazar ayininde onların başlarına

 Papa Francis’in 1915 olaylarında ölen Ermeniler’i anmak için Vatikan’da düzenlediği pazar ayininde onların başlarına gelenlerin 20’inci yüzyılın üç kitlesel ve benzersiz trajedilerinden biri olduğunu söylemesi Türk hükümetini harekete geçirdi. Papa’nın, 1915 Ermeni (resmi deyimle) tehciri, Naziler’in Yahudi soykırımı (1930’ların sounu-1945) ve 1932-33’te Sovyet tarımını kolektifleştirmek için Stalin’in Ukrayna’da yol açtığı yapay kıtlıkta ölen 7,5 milyonu aynı kefeye koyarak “soykırım” imasında bulunması esefle karşılandı.


Papa, “Kötü bir olayı saklamak veya inkâr etmek bir yaranın sarılmadan kanamasına izin vermektir” diyerek, Türkiye’ye dolaylı bir tanıma çağrısı da yaptı.
Karşılık olarak Dışişleri Bakanlığımız, Vatikan’ın Ankara Büyükelçisi’ni bakanlığa çağırarak "hayal kırıklığı ve üzüntülerini” bildirdi. Sonra da “Acılar arasında hiyerarşi kurulduğu ve seçici davranıldığı… sadece Hıristiyan Ermeniler’in acılarından bahsedilmesine, Müslümanlar’a ve diğer inanç grubundan ölenlere hiç yer verilmemesine anlam verilemediği” söylendi. “Ruanda ve Bosna’da uluslararası mahkemelerce ‘soykırım’ olduğu teslim edilmiş insan kayıplarını ‘kitle ölümleri’ olarak zikrederken, hiçbir uluslararası mahkeme tarafından soykırım olarak tanımlanmamış olan ‘1915 olaylarına’ Papa’nın ‘soykırım’ diyebilmiş olmasına” hayret edildiği bildirildi.
Bu konu daha karşımıza çok çıkacak. O nedenle 9 Aralık 1948 tarihini taşıyan ve BM Genel Kurulu’nca kabul edilen uluslararası yasa olan Soykırım Suçunun Önlenmesine Ve Cezalandırılmasına Dair Sözleşme’yi yakından tanımak gerekir.

12 Ocak 1951 tarihinde yürürlüğe giren sözleşmeyi Türkiye 23 Mart 1950'de onaylamış ve taraf olmuştur. Yasa, 29 Mart 1950 gün ve 7469 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. İçeriği şöyledir:

1- Sözleşmeci devletler, ister barış zamanında isterse savaş zamanında işlensin, önlemeyi ve cezalandırmayı taahhüt ettikleri soykırımın uluslararası hukuka göre bir suç olduğunu teyit eder.

2- Bu sözleşme bakımından, ulusal, etnik, ırksal veya dinsel bir grubu, kısmen veya tamamen ortadan kaldırmak amacıyla işlenen aşağıdaki fiillerden herhangi biri, soykırım suçunu oluşturur. a) Gruba mensup olanların öldürülmesi; b) Grubun mensuplarına ciddi surette bedensel veya zihinsel zarar verilmesi; c) Grubun bütünüyle veya kısmen, fiziksel varlığını ortadan kaldıracağı hesaplanarak yaşam şartlarını kasten değiştirmek; d) Grup içinde doğumları engellemek amacıyla tedbirler almak; e) Gruba mensup çocukları zorla bir başka gruba nakletmek…

Kısa bir değerlendirme yapalım:

Bakanlık Ermeni tehciri ve ilişkili fiillerin soykırım olarak hiçbir mahkemede tanımlanmadığını söylüyor. Nasıl olsun? Olaylar 1915 tarihlidir, yasa 1948. Üstelik yasa geriye işlemez.

Gelelim maddelerde belirtilen fillere… Osmanlı hükümetinin tüm Ermeniler’in ortadan kaldırılması için emir vermediği kabul edilse de ülkemizi vatan edinmiş 2 milyon küsur Ermeni’nin ne olduğuna ilişkin bir açıklama zorunluluğu vardır. Tehcirin büyük tahribatını hükümetlerimiz dile getirmiştir. Din değiştirmek zorunda kalanların durumu B bendine girer mi? Gruba mensup çocukların (özellikle kızların) din ve soy kimliği değiştirilerek alıkonması E bendine uyar mı? Ermeni mallarına el konması C bendi suçlarından mıdır?

Birkaç milyonluk halkın vatanlarından sürülmeleri, geri gelememeleri ve ülkenin tarihinden kovulmaları, bu olayları yaşamış olanların acılarını paylaşmak için vatanın bugünkü sahipleri olan bizlere bir manevi sorumluluk yükler mi? Bu soruların yanıtlarını mahkemeler değil biz önce vicdanımızda vermeliyiz.

BUGÜN

Kopyalandı

İlgili Haberler