Son dakika

Gündem

Eser Karakaş: Bir siyasî çöküşün iç kilometre taşları

Zaman Gazetesi Yorum sahifesinde daha önce de bir siyasi çöküşün uluslararası kilometre taşları hikâyesini yazmış idim; bugün ise aynı konunun iç boyutunu, önemli bir siyasi başarıdan, bir perspektiften siyasi bir çöküşe giden, götüren sürecin iç kilometre taşlarını ele almaya gayret edeceğim

 Zaman Gazetesi Yorum sahifesinde daha önce de bir siyasi çöküşün uluslararası kilometre taşları hikâyesini yazmış idim; bugün ise aynı konunun iç boyutunu, önemli bir siyasi başarıdan, bir perspektiften siyasi bir çöküşe giden, götüren sürecin iç kilometre taşlarını ele almaya gayret edeceğim.

Bugüne kadar girdiği her genel ve yerel seçimden başarıyla çıkmış, 7 Haziran seçimlerinde de kendisini izleyecek olan anamuhalefet partisinden en azından yaklaşık on puan fazla oy alması beklenen bir siyasi hareket, AKP için “siyasi çöküş” kavramının ne anlama geldiği tartışılabilir. Yazıya girmeden bu noktanın altını bir kez daha çizmekte fayda görüyorum. Demokrasi yani kamu hizmeti miktar ve kompozisyonunun üretim kararlarının çoğunluk tercihine uygun olarak alınması çağdaş toplumlarda çok önemlidir, vazgeçilmezdir. Daha da önemlisi, bu sürecin evrensel hukuk ilkelerine uygun olarak sürdürülmesidir. Çoğunluk siyasi tercihlerinin yaşama geçirilmesi sürecinin evrensel hukuk kriterleri çizgisi dışına çıkması, çıkarılması çok önemli bir sorundur ve çözümünün nasıl olacağını da bilememekteyiz. Çoğunluk siyasi tercihine mazhar olabilmiş kadroların anayasayı, evrensel hukuk ilkelerini açık açık ihlal eder duruma düşmeleri aslında siyasi çöküşün bizatihi kendisidir. Bu aşamada çoğunluk tercihlerinin de maalesef siyasi önemi azalabilmektedir.

TÜRKİYE, HUKUK DEVLETİ OLMAKTAN ÇIKTI

Siyasi çöküşün dış kilometre taşlarında AB kriterlerinin, Kopenhag Kriterleri'nin Ankara kriteri haline getirilmesini ve getirilir iken de bu kriterlerin iğdiş edilmesini çöküşün başlangıcı olarak tanımladığımı hatırlıyorum. AB meselesi, Kopenhag Kriterleri, malum, ne ölçüde dış kriter, ne ölçüde iç kriter, tanımı kolay olmayan bir mevzu. Temel hak ve özgürlüklere ilişkin konularda iç ve dış boyut tanımlamak artık adeta imkânsız, hem de gereksiz. Temel hak ve özgürlüklerde büyük hatalar, büyük ihlaller yapmaya başladığınızda yönetim etkinliği çok büyük ölçüde zedeleniyor, hatta kalmıyor. Bu sürecin kısa vadede illaki de siyasal desteğin azalması ile paralel gitmesi şart değil ama yönetim etkinliğinin evrensel hukuk ilkelerinin terk edilmesi ile birlikte azalması kaçınılmaz olarak siyasi çöküşün başlangıcı; keşke böyle olmasa idi.

Aşağıda, siyasi çöküşün iç kilometre taşları olarak niteleyebileceğimiz bir dizi konuyu öne çıkaracağım; isterseniz, en yenisinden, cumartesi gecesi yaşanan hukuk skandalından başlayalım. Savcılık kurumu, Adalet Bakanlığı, kolluk güçleri bir mahkeme kararını daha uygulamayarak Türkiye'nin artık tartışılmaz bir biçimde hukuk devleti olmaktan çıktığını ortaya koydular. Bir mahkeme kararını beğenmeyebilirsiniz ama bu karara karşı çıkmanın yolu, yöntemi hukuk sistemi içinde belirtilmiştir. Başka bir mahkeme üzerinden itiraz her zaman mümkündür ama bir mahkeme kararını uygulamıyoruz derseniz bu gelinen nokta çok net bir biçimde hukuk devletinin sonudur. Peki hukuk devletinin sonuna ulaşmış olmanın sonuçları neler olacaktır? Bu sorunun yanıtını çok net bilemiyoruz, zira sonuçlar ekonomiden siyasete çok korkunç boyutlara ulaşabilir. Hukukla kavga etmek kadar çağımızda insanın, ülkenin başını belaya sokacak başka konu yoktur.

Haberleşme özgürlüğü, ifade özgürlüğü meselesi, muhtemelen yaşama hakkından sonra gelen en temel özgürlüktür. Bir dizi gerekçeyle haberleşme özgürlüğüne karşı çıkmaya başlar, haberleşme özgürlüğünün çağımızda ulaştığı kurumsal yapı olan sosyal medya araçlarıyla dövüşürseniz bu sürecin sonunun nerelere varacağı artık belirsizleşmiş demektir. Bir başbakanın meydanlarda “Twitter'ın, Facebook'un kökünü kazıyacağız” diye bangır bangır bağırması hafızalarda çok tazedir, unutulamaz. Çünkü bu bangır bangır bağrışmalar bir iki sosyal medya kurumunun kökünün kazınması için değil, evrensel hukukun temel bir kurumu olan haberleşme özgürlüğünün kökünün kazınması için çağrılardır ve sonuçları çok vahimdir. Haberleşme özgürlüğünün tehdit altında olduğu bir ülkeye yabancı yatırımcının gelmekte çok zorlanacağı, belirtmeye çalıştığım vahamet alanının ilk örneğidir.

VAHİM HUKUK İHLALLERİ VE YÖNETİM ZAFİYETİ

Merkez Bankası'nın araç bağımsızlığı gibi etkin bir ekonominin olmaz ise olmazlarının başında gelen bir konuda saçma sapan danışmanların saçma sapan yönlendirmeleriyle süreçlere, fiyatların, faizlerin oluşumuna müdahale etme hukuksuzluğunun Türkiye'ye moral ve parasal açıdan neler kaybettirdiği iyi araştırılmalıdır. Dolar kurunun yükselişinin getirdiği maliyetleri henüz iyi araştırılmamıştır ama bu maliyetin bir de siyasal, hukuki maliyetinin olması gerekmez mi? Temel vazifesi mevcut hukuk sistemimiz içinde devlet kurumlarının ahenkli işbirliğini gözetmek olan bir kurumun, kişinin Cumhurbaşkanlığı'na seçilme sürecinden başlayarak anayasayı açıktan ihlal etmesinin, tarafsızlık ilkesinin açık ihlalinin sonuçları neler olacaktır?

Cumartesi günü Sayın Cumhurbaşkanı'nı ekranlarda, MÜSİAD'ın toplantısında dehşete düşerek izledim. Bir cumhurbaşkanının, anayasaya göre tarafsızlığı esas olan bir kurumun başında olan bir kişinin bu konuşmayı yapıyor olması, Türkiye'de aslında hukuk sisteminin bütünüyle askıya alınmış olduğunun en bariz göstergesidir. Anayasanın temel mantığına karşı olabilirsiniz, ben de karşıyım ama bu anayasanın nasıl değiştirileceği de bellidir. Bu değişim gerçekleşene kadar da bu anayasaya uymak maalesef diyebilirim, bir zorunluluktur. Anayasayı açıktan çiğneyen kişinin Sayın Cumhurbaşkanı olmasının hukuki ve siyasi maliyetleri çok ağırdır ve bu maliyetleri orta vadede herkes birlikte ödeyecektir. Sayın Cumhurbaşkanı'nı MÜSİAD toplantısında izlerken aklıma Sayın Davutoğlu geldi. Bir siyaset bilimi hocası olan Sayın Davutoğlu, acaba bu açık anayasa ihlallerini nasıl karşılamaktadır? Temel siyasal rekabet koşullarına uygun yürütülmesi gereken seçim rekabetinde Cumhurbaşkanlığı kurumunun açık bir biçimde bu temel ve vazgeçilmez rekabet ilkelerine aykırı davranmasını Davutoğlu, acaba ahlaken nasıl karşılamaktadır?  Sayın Cumhurbaşkanı'nın başbakanlık günlerinde ifade ettiği mesela “kızlı-erkekli” gibi sözlerine ahlaki gerekçelerle bu yazıda girmek istemem ama maalesef mesele sadece ahlaki değil, hukukidir. Bu vahim hukuk ihlallerinin ortaya kaçınılmaz olarak çıkardığı yönetim zafiyeti, ekonomiden başlayarak tüm kurumlara büyük zarar vermektedir.

ZAMAN

Kopyalandı

İlgili Haberler