Son dakika

Gündem

Turgay Oğur: Demokrasinin açık pazarı

Türkiye’de de din, devlet eliyle kamulaştırılıyor. Paralel devletle mücadele öne sürülüp dini hareketlerin yaşadığı sivil alan

 Türkiye’de de din, devlet eliyle kamulaştırılıyor. Paralel devletle mücadele öne sürülüp dini hareketlerin yaşadığı sivil alan daraltılıyor. Tebliğ; devletin yol, su, elektrik gibi bir hizmeti haline getiriliyor. Valiler, lise müdürleri, Cumhurbaşkanı’nın oğlu başkanlığında ‘imanlı nesil’ yetiştirme gündemiyle toplantılar yapıyor. Starbucks hızında açılan İmam-Hatip Liseleri ortaöğretim sisteminin başat öğesi oluyor. Cemaatler ve diğer İslami oluşumlar, kâh korkutarak kâh ödüllendirilerek TOKİ’vari bir mekanizmada taşeron olarak sisteme monte olmaya mecbur bırakılıyor.

Halbuki Türkiye bugüne kadar bu tektipleştirilmeye direnebilen yegâne Müslüman ülkeydi. Çünkü bu özel durumun sağlam bir  tarihsel arkaplanı vardı.

Müslümanlar son birkaç yüz yılda hep yenildi ve geriye, her tarafı açık yaralarla dolu insan toplulukları ve coğrafyalar kaldı. Tasavvuf geleneğinin anavatanı Anadolu bu süreci en az hasarla atlattı, düştü ama kalkabildi. Diğer taraftan; “Araplar bizi arkamızdan hançerledi” olarak özetleyeceğimiz yıkılmış imparatorluğun küskün çocuklarındaki hâkim ruh hali, Müslüman memleketlerde cerahat haline gelmiş yaralara karşı duyarsızlaşmayı, dolayısıyla etkilenmemeyi de beraberinde getirdi.

Trajik sömürge deneyimleri yaşayan İslam coğrafyasında sokağa hâkim olan dünya görüşü ‘Batı’yı yenmek’ iken Türkiye’deki hep ‘Batı’ya yetişmek’ oldu.

Cemaatler, tasavvuf ehli gruplar, hatta bir dergi etrafında toplanmış İslami hareketler; Türkiye’de Müslümanların çoğulculuğunun, Kur’an yorumunun hep güncel ve dinamik kalmasının teminatıydı. İslam’ın devletleştirilmesinin karşısında en ciddi dalga kıranlardı. “Bize oy vermeyen patates dinindendir” sözü de bunun ispatıdır. Türkiye’de cemaatler ‘siyasal İslam’a oy vermediler, büyük oranda merkez sağ partilere sadık kaldılar.

Çünkü onlar; demokrasinin bize en büyük vaadi, her türlü fikrin alıcıya çıktığı o büyük açık pazarın en istikrarlı tezgâhtarlarıydılar. Pazarın açık kalmasını istediler, demokrasinin kıymetini bildiler.

Türkiye’de yaşanan Müslümanlığın sırrı bu pazardaydı. Pazarcılar insanlardan ümitlerini kesmezler, gözden çıkarmazlar, pazar yerinde dolaşan herkesi ellerinde tuttukları hakikatleri satabilecekleri potansiyel müşteri olarak görürler.

Örneğin “Falanca adam alkolikti. Menzil’e gitti. İçkiye tövbe edip döndü” hikâyesini Anadolu’da duymayan yoktur. Bu hesaba göre; Menzil cemaati için bütün meyhaneler müşteri yatağıdır. Pakistan’da, İngilizce eğitim gördükleri için bir ilkokula dalıp onlarca çocuğu kurşuna dizen Müslümanlarla bu ne derin ve güzel bir ayrışmadır.

Devlet gücüyle dini tesis etmeye kalkan, bu açık pazarı dağıtmakla işe koyulur. Devlet rakip istemez. Çoğulculuktan hoşlanmaz. ‘İmanlı nesilleri’ yetiştirecek torna tezgâhları açar. Sokağı, caddeyi, gazeteyi, televizyonu, interneti kısacası bütün bir hayatı  ‘günah’ işlenemeyecek şekilde dizayn eder. Tüm bu sisteme rağmen ‘üretim hatası’ olanlara müsamaha göstermez, ikinci bir şans tanımaz.

Bugün geldiğimiz noktada; cemaatlerin insanları cezbetme gayretlerini de, yıllar önce bir televizyon programında “bu necip Türk milletine Hıristiyanlık ne kadar yakışır” diyen Kayserili Papazın samimi temennisini de “Aklı başında insanlarsınız bu hurafelere nasıl inanıyorsunuz?” diyen ateist abimizin hayıflanmasını da güvence altına alan koşulları korumamız gerekiyor.

O ünlü sloganı hatırlayalım: Demokrasi pazarı açıktır, açık kalacak!

MEYDAN

Kopyalandı

İlgili Haberler