AİHM'den "Can Atalay" kararı: Meclis'te görev yapmasının engellenmesi hak ihlali
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Can Atalay'ın milletvekili seçildikten sonra cezaevinde tutulmasının, Meclis'te görev yapmasının engellenmesinin ve milletvekilliğinin düşürülmesinin hak ihlali olduğuna ve serbest bırakılması gerektiğine hükmetti.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), bugün açıkladığı kararında, Can Atalay'ın milletvekili seçilmesine ve Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) hak ihlali kararlarına rağmen cezaevinde tutulmasını Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne (AİHS) aykırı buldu.
Mahkeme, Atalay'ın "kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkının, tutukluluğunun hukukiliğinin etkili biçimde incelenmesi hakkının ve serbest seçim hakkının ihlal edildiğine" hükmetti.
Kararda, "Atalay'ın milletvekili dokunulmazlığının tanınmadan cezaevinde tutulmaya devem edilmesinin kendisini susturma ve çoğulculuğu bastırma amacı taşıdığı” belirtilerek, bu durumun insan hakları savunucularının çalışmaları üzerinde caydırıcı etki yaratabileceği vurgulandı.
AİHM, AYM kararlarının uygulanmamasının hukuk devleti ilkesine zarar verdiğine dikkati çekti. Kararda, AYM kararlarına uyulmamasının “bireysel başvuru yolunun etkinliğini zayıflatabileceği” ve "kişilerin tanınmış haklarından yararlanmasını engelleyerek anayasal düzeni tehlikeye atabileceği” ifade edildi.
Mahkeme, Atalay'ın tutukluluğunun devam etmesinin hak ihlalini sürdüreceğini belirterek, Türkiye'nin derhal tahliyeyi sağlamasını, Atalay'ın parlamentodaki görevini yerine getirmesine olanak tanımasını ve benzer ihlallerin tekrarlanmaması için genel tedbirler almasını istedi.

"Yargıtay'ın ikinci AYM kararını uygulamayı reddetmesi benzeri görülmemiş bir durum"
AİHM, kararında Yargıtay 3. Ceza Dairesi'nin Atalay hakkında verilen ikinci Anayasa Mahkemesi (AYM) kararını da uygulamayı reddetmesini “benzeri görülmemiş” bir durum olarak nitelendirdi. Mahkeme, Yargıtay'ın bu tutumunun, Atalay'ın milletvekili seçilmesine rağmen cezaevinde kalmasına ve milletvekilliğinin düşürülmesine yol açtığını belirtti.
Kararda, Yargıtay 3. Ceza Dairesi'nin Atalay lehine hak ihlali kararı veren AYM üyeleri hakkında suç duyurusunda bulunmasına da dikkat çekildi. AİHM, "söz konusu suç duyurusunun tek başına dahi hukuk düzeninin bütünlüğü konusunda soru işaretleri doğurmaya yeterli olduğunu" ifade etti.
AİHM, Türkiye'nin Atalay'a 32 bin 500 avro manevi tazminat ödemesine de hükmetti.
AİHM'nin Atalay'ın derhal serbest bırakılması ve milletvekilliği görevini yerine getirmesine ilişkin kararı bire karşı 6 oyla alındı. AİHM hakimi Saadet Yüksel, Atalay'ın milletvekilliğine derhal dönmesi kararına karşı oy kullanırken, tutukluluğun hukukiliğinin etkili biçimde incelenmesi hakkının ihlal edildiği yönündeki karara ise katıldı.
"Can Atalay tahliye edilmeli ve yemin edip görevini yapması sağlanmalıdır"
Türkiye İşçi Partisi (TİP) Genel Başkanı Erkan Baş, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, şu ifadeleri kullandı:
“AİHM, Can Atalay kararını açıkladı. Karar metnine çok açık olarak şunlar yazılmış; Can Atalay’ın milletvekili seçildikten sonra cezaevinde tutulması hukuka aykırıdır. Meclis'te görev yapmasının engellenmesi ve milletvekilliğinin düşürülmesi, hem onun haklarını hem de kendisini seçen halkın iradesini ihlal etmiştir. Can’ın cezaevinde tutulmasının onu susturma ve çoğulculuğu bastırma amacı taşıdığına hükmetmiştir. Can Atalay derhal serbest bırakılmalı ve milletvekilliği görevini yapabilmesini sağlanmalıdır.”

AİHM'nin, Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmaması nedeniyle Atalay’ın özgürlüğünü koruyacak yargısal güvenceden mahrum bırakıldığına oy birliğiyle karar verildiğini vurgulayan Baş, diğer başlıklarda ise bir üye hâkimin karşı oyuna karşılık altı oyla karar alındığını belirtti.
Baş, şöyle devam etti:
“Bir insan mahkemeye başvuruyor, haklı bulunuyor, serbest bırakılması gerekiyor fakat karar uygulanmadığı için cezaevinde kalıyor. AİHM bunun hak ihlali olduğunu tescil etmiş oldu. Buradan tüm siyasi partilere ve özel olarak TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’a sesleniyorum, bu hukuksuzluğa derhal son verilmelidir. Can Atalay’ın derhal TBMM Kütüğü’ne kaydı yapılmalı, tahliye edilmeli ve yemin edip görevini yapması sağlanmalıdır.”
Kaynak: Haber Merkezi
İlgili Haberler
Gündem 9 belediye başkanı AK Parti'ye katıldı: Rozetlerini Erdoğan taktı
Gündem Kayyum sonrası Sözcü'de ilk üst düzey istifa: Ercüment İşleyen görevinden ayrıldı
1 yorum
Gündem Bahçeli'den üçlü zirve çıkışı: Cumhurbaşkanımız da olmalıydı
Gündem Fon mağdurları SPK önünde eylem yaptı: “Mağdurlar burada, hırsızlar nerede?”
Gündem BDDK başkanlığından istifa eden Şahap Kavcıoğlu hakkında yurt dışı çıkış yasağı getirildi
Gündem İmamoğlu'na verilen siyasi yasak kararının ardından MHP'den açıklama: Mahkemenin takdir hakkı yok