Son dakika

Gündem

Eser Karakaş: Seçimler ve sağduyu

Zor bir yazı. Bu yazı Zaman gazetesinde yayınlandığı pazartesi günü seçim sonuçları çok büyük ölçüde belirlenmiş olacak

 Zor bir yazı. Bu yazı Zaman gazetesinde yayınlandığı pazartesi günü seçim sonuçları çok büyük ölçüde belirlenmiş olacak ama ben bu satırları pazar günü, daha seçim sonuçları açıklanmadan çok önce, seçim yasakları dahi sürerken yazıyorum.  Yazımın amacı da seçim sonuçlarına yönelik, hiçbir kamuoyu anketine de dayanmadan, tahmin yapmaya yönelik.

Yazımın başlığını “Seçimler ve sağduyu” koydum; 1946 tuhaflığını saymazsak, 1950 seçimlerinden günümüze Türkiye seçmeninin ortaya koyduğu milli iradenin azımsanmayacak bir rasyonaliteye, sağduyuya tekabül ettiğini iddia edebiliriz. Bu yazı ağırlıklı olarak bir siyasi analiz. Bu sebeple “milyonlarca seçmen bir araya gelip nasıl bir rasyonaliteye karar verebiliyorlar?” gibi sosyal bilimlerin en zor sorularından birine yanıt aramadan daha genel geçer bir formülle ortanca/ortalama seçmen kararından sonuçlara varmaya çalışacağım. 1950’de şayet Türkiye seçmeni CHP’yi iktidara getirmiş olsa idi, bugünden bakıldığında, gerçekten tuhaf bir manzara çıkardı karşımıza. 1950 seçiminde ortalama doğru bir seçmen davranışı gördük. 1954 ve 1957 seçimleriyle birlikte bu seçmen refleksi Türkiye ekonomisinde ve özellikle tarım gelirlerinde önemli bir sıçramanın tetikçisi oldu. 1960 darbesi sonrası 1965’te Süleyman Demirel ve Adalet Partisi’nin yüzde elliyi aşan bir destekle tek başına iktidara gelmesi de aynı rasyonel seçmen refleksinin bir ürünüdür. 1965-1969 arası Türkiye ekonomisi 2000’li senelere kadar bir daha göremeyeceği yüksek büyüme-düşük enflasyon birlikteliğini yaşamıştır bu dönemde. 1971 muhtırası ve sonrası bir kaostur. 1980 darbesi bu kaosu pekiştirmiştir ama 1983’te seçmenin Özal-ANAP iktidarı tercihi de Türkiye ekonomisinde önemli dönüşümlerin nedenidir. 90’lı senelerin kaosuna 2002 seçim sonuçları ve seçmen iradesi bir nokta koyabilmiştir; AKP iktidarların rasyonel seçmen refleksleriyle yönetime gelmesini, biraz zorlayarak, 2011 genel seçimlerine kadar taşıyabiliriz. Tüm bu seçimlerde seçmen ortalama iradesi büyük yanlış yapmamıştır, siyasetin, ekonominin önünü açmıştır.

DOĞRU SEÇMEN REFLEKSİ VE SONUÇLAR

Türkiye, dün, 7 Haziran 2015 tarihinde belki de tarihinin en önemli seçimini gerçekleştirmiştir. Siz, Zaman Gazetesi okurları seçim sonuçlarını bu anlarda biliyorsunuz ama ben bu satırları çok daha önce kaleme alıyorum. 1950’den, 2011’e dek getirdiğim rasyonel refleks tartışmasını düne de uygularsanız, bendenizin kanaati, AKP’nin bu seçimlerde çok önemli ölçüde oy kaybedeceğidir. Siyaset ve hukukta işler çok kötü gitmektedir, zaten meseleler ortadadır ama özellikle hukukta işlerin dibe vurmasının somut göstergesi de büyüme oranlarının yüzde üçün altında seyretmesidir. Yüzde üçün altına düşmüş büyüme oranları bazı işlerin hukukta ve siyasette kötü götürüldüğünün en somut kanıtıdır, muhtemelen başka delile da gerek yoktur. 2003-2008 seneleri arasında nasıl büyüme oranları ortalama yüzde yediyi yakalamış iken, hukukta ve siyasette işlerin iyi yürütüldüğüne başka kanıt aranmasına gerek olmadığı gibi.

AKP hükümetleri, anlaşılması güç sebeplerle 2011 sonrası hukuk ve siyasette inanılmaz yanlışlar yapmıştır. Bu yanlışların sonuçları da büyüme oranlarına yansımıştır. 2011’den beri bu kadar yanlışı arka arkaya yapabilen bir hükümetin, bir siyasi partinin 7 Haziran 2015 seçimlerinden zaferler çıkması mümkün görünmemektedir. Bu durum, AKP’nin seçim zaferi elde etmesi ihtimali Türkiye seçmen ortalamasının oy verme refleksinde her türlü rasyonalitenin dışına çıkmış olması anlamına gelecektir. Büyük çapta hırsızlık yapılmış, en temel ahlaki değerler ayaklar altına alınmış, hırsızlık suçlamalarının yargıya yansıtılmasına izin verilmemiştir. Aynı süreçte dini değerlerle alay edilmiş, ama bu alayların failleri de herhangi bir müeyyide ile bile karşı karşıya kalmamışlardır. Sayın Recep TayWyip Erdoğan’ın Cumhurbaşkanlığı süreci de ayrı bir anayasa ihlalleri manzumesidir. Anayasa hükmü olarak partisinden ve milletvekilliğinden ilişkisi kesilen Sayın Erdoğan on güne yakın bir süre ülkemize açık bir anayasa ihlali yaşatmıştır, Cumhurbaşkanlığı makamına adım atışı hukuk dışı olmuş ve bu durum karşısında yargı erki hiçbir şey yapamamıştır.

Dünya hukuk tarihi muhtemelen kararları nedeniyle görevlerine son verilen hakim ve savcıları ancak bizim ülkemizde ve son senelerde görebilmiştir; meslekten men cezası alan polislerin de durumu aynıdır. 7 Haziran seçimleri öncesi Sayın Cumhurbaşkanı’nın seçim meydanlarında, mitinglerde cumhurbaşkanı seçilirken namusu ve şerefi üzerine ettiği tarafsızlık yeminini rahatlıkla bozabilmesi de dünya demokrasi tarihinde benzerine pek rastlanmayan bir duruma tekabül etmektedir. Sayın Cumhurbaşkanının çevresi de sekiz yüz milyar dolarlık bir ekonomi ile bağdaştırılması çok güç insanlarla kuşatılmış, alınan tüm kararlar komik ölçüde yanlışa tekabüle eder hale gelmiştir.

Bu koşullarda, 7 Haziran 2015 genel seçimlerinde seksen milyonluk bir ülkenin 55 milyonluk seçmen kitlesinin yanlış bir karar üretmesinin güçlü bir ihtimal olduğu kanısında değilim. 2002’de, 2007’de, 367 saçmalığına ve 27 Nisan muhtırasına rağmen doğru refleksi gösteren seçmen ortalaması bu kez de aynı doğru refleksi gösterecektir ama bu kez bu doğru refleksin yönü AKP olmayabilir. 1950 seçimlerinden günümüze yaklaşık tüm önemli seçimlerde özgürlük ve büyüme istikametinde oy kullanan seçmen bu kez de aynı oyu AKP’ye karşı kullanacağı görüşündeyim.

Bu, benim kişisel bir saptamam ve öngörülerim doğru da çıkmayabilir. 7 Haziran seçimlerinde seçmen yine AKP’ye güçlü desteğini sürdürür ise bu durumun da çok ciddi bir analizi gerekecektir. Seçmenin cahil, odun kafalı olduğu çirkin sözde saptamaları yanlıştır. Önemli olan seçmenin kime, neden oy verdiğinin iyi anlaşılmasıdır ama, bu kez, 7 Haziran’da doğru seçmen refleksinin yine devreye gireceğine, Türkiye’yi özgürlük, hukuk ve büyüme patikasına yeniden sokacağına itimadım yüksektir. Zaten sizler de bu satırları okurken seçim sonuçları da çok büyük ölçüde belirlenmiş olacak. 2015,  7 Haziran seçimlerinin galibi büyük ölçüde sağduyu olacaktır.

ZAMAN

Kopyalandı

İlgili Haberler