Sidar Basut: 90lı yıllar ve ıslık çalan babalar!...
Ne zaman ki Kürdistan coğrafyasında yaşayanlardan “90’lı yıllardı…” diye bir cümle duysanız, bilin ki “karanlık” yıllardan söz ediliyor.
Ne zaman ki Kürdistan coğrafyasında yaşayanlardan “90’lı yıllardı…” diye bir cümle duysanız, bilin ki “karanlık” yıllardan söz ediliyor.
Karanlık yıllardı; zira erkeklerin yalnız başına yürüdüklerinde ıslık çalarak, kadınların ise karanlığa kalmamaya çalıştığı yıllardı 90’lı yıllar… Hemen herkesin yüzünde endişe, korku, ama en çok da şehrin siyasilerinin kaygılarının dorukta olduğu yıllardı. İşte öyle bir evde büyümenin sancısın hep çektim. Ağrı’nın soğuk ve karlı kış günlerinde bizim eve akşam 16.00’dan sonra gelmek yasaktı. “Kendinizi korumanız lazım, bunun için dışarıda oyalanmayın” derdi babam sık sık. Geceleri mutlaka uyumadan önce her taraf kontrol edilirdi, kapılar sıkı sıkı kilitlenirdi. Beni şimdi tanıyanlar, kapımı neden o kadar “sıkı” kilitlediğimi merak ederler hep; sanırım o günlerden bana yadigar…
Sokak infazlarının acımasızca kol gezdiği, kayıpların yoğun olduğu o günlere“at izinin, it izine karıştığı günler” demek yanlış olmaz sanırım. Zira ölümün ner(e)den, kimden geleceği belli değildi. Devletin “karanlık” eli hemen her yere uzanmıştı; katil kimdi, nerde saklanıyordu, belli değildi. “Ajan” lafının en sık duyulduğu dönemdi. Kapı komşunuz da “ajan” olabilirdi, en yakın arkadaşınız da…
Bir gece Ağrı’da bahçede ayak seslerini duyduğumuzda bütün ışıkları kapatmıştık. Babam evde yoktu, ne yapacağımızı bilememiştik. Büyük bir sessizlik çökmüştü eve. Hiçbirimizden ses çıkmıyordu, sadece birbirimize sokulup beklemeye başlamıştık. Ölüm hep yanı başımızdaydı. Sonra uyumuşum demek ki, hatırlamıyorum sonrasını çünkü… Sadece sabah uyandığımızda, karda bir sürü ayak izinin evin kapısına ve pencerelerine kadar ulaştığını fark etmiştik. Gözetlenmiştik; ancak amaç korkutmak mıydı, öldürmek miydi bilmiyorduk? Bildiğim tek bir şey var, o yıllarda bu korkuyu hep yüreğimizde taşıdık. Bir gece yarısı ablam uyandığında pencereden içeriyi gözetleyen birini görmüştü. Ne zaman karanlık olsa, hep pencereden gözetlendiğimi düşünürüm, perdelerim sıkı sıkı kapalı olması bundandır!
Yine bir akşamüstü, komşumuzdan eve dönen annemin, kim olduklarını hiçbir zaman bilmediğim (babamın bildiğinden, ancak bize söylemediğinden eminim) birileri tarafından öldürülürcesine dövülüp kapının önüne konulmasından sabah saatlerinde haberim olacaktı. Korkmayalım diye babam, abim ve ablam beni ve diğer kardeşlerimi uyandırmamışlardı. Uyandığımda yatakta uzanan annemin her yeri morluklar içerisindeydi. Bu dayak olayı o zamanlar Ağrı’da bağımsız milletvekili adayı olan ve meydanlarda açıktan açığa Kürt kimliğini haykıran babama açık bir tehditti. Peki, bu tehdit nerden gelmişti; o kederli sessizliğin gerisinde saklanan acı bir gerçek vardı ve ben bunu çok sonraları tahmin etsem de, o zamanlar bilmeyecektim. Dedim ya “at izinin, it izine karıştığı” günlerdi!...
Kürdistan coğrafyası hep kanadı, hep kanattırıldı… Aradan 20 yıllık bir zaman geçmesine rağmen; 6-7 Ekim olayları olarak bilinen ve Hizbullah-PKK çatışması olarak adlandırılan olaylarda Diyarbakır’daydım. Kobanê’ye karşı başlatılan eylemler bir anda ölümlerin kol gezdiği, kentin yakılıp yıkıldığı bir savaş alanına döndü.
Kent bir kez daha travma geçirdi. Bir fısıltı gazetesi gibi hemen herkesin ağzından; “90’lı yıllara geri mi dönüyoruz?” cümlesi çok sesli bir koronun “karanlık” şefleri tarafından yönetilmeye başlandı. O sokaklarda artık 15’li yaşlarında olan bir gencecik kız çocuğu olarak değil, bir haberci olarak dolaşmama rağmen eli yürekte annelerin, ıslık çalan babalarım aklıma gelmesi bundandır. Ben o karanlığı iyi bilirim…
Olaylarda 40’ı aşkın insan öldürüldü. Oyun belliydi; zira Kürtler devlete kafa tutmaktan korkmazlardı, ancak Kürtleri yeni bir iç savaş yok edebilirdi. Komşunun komşudan korktuğu karanlık günler ne de olsa Kürtlerin makus talihiydi ve belki de bundandır bu topraklarda tarih tekerrür etmekte hep acele ederdi!
Çünkü “geçmişi boşver, günümüze ve yarınlara bakalım” lafı bana göre yaşadığımız coğrafyayla uyumlu bir cümle değil, olamaz da! Zira geçmiş konuşulmadan, geçmişle hesaplaşmadan, geçmişle yüzleşmeden bugünü yaşamak mümkün olmadığı gibi, yarının inşa edilmesi de pek kolay değil kanımca…
Bundandır; yaranın hep aynı yerden kanatılıp kanatılıp canımızı yakması, acıtması… Kürtler geçmişleriyle yüzleşmedi; bu yüzleşmede sadece bir örgütü esas almanın manasızlığını ise bu coğrafyada yaşayan hemen herkes farkındadır diye düşünüyorum.
Şimdilerde yine hemen herkesin eli yüreğinde; yeni bir “Hizbullah-PKK çatışması” başlar mı diye tedirgin ve kaygılıyız. “Karanlık” şefler yine ve yeniden devrede… Şimdilerde herkes suçlu olarak “ötekini” gösteriyor, oysa ki suçlu hepimiziz. Hepimiz durduğumuz yerden “ötekini” hedef gösteriyoruz. Hâlbuki bu oyun yeni bir oyun değil, bu tezgah giyilip giyilip tekrar pazarlanan eski kıyafetlerin satıldığı bir tezgah.
İzninizle yazıma babamın 90’lı yılların sonlarında “Sarkaç Sallandıkça” adlı Türkiye’deki “karanlık” güçlerin Kürt halkı üzerinde yürüttüğü kirli siyaseti ele aldığı yazısından birkaç cümlesiyle son vermek istiyorum:
“Elbet kimimizin sorumluluğu az, kimimizin çoktur, ama gelişmeler hepimizi olumsuz etkiliyor. Sarkacın ipi egemenlerin elinden alınmadıkça, bu olumsuzluk devam edecek ve daha uzun bir süre umutla umutsuzluk arasında gidip gelmemize neden olacaktır.”(Nurettin Basut – Hayat Bir Kere Yaşanır) -
Hür Bakış
İlgili Haberler
Gündem 9 belediye başkanı AK Parti'ye katıldı: Rozetlerini Erdoğan taktı
Gündem Kayyum sonrası Sözcü'de ilk üst düzey istifa: Ercüment İşleyen görevinden ayrıldı
1 yorum
Gündem Bahçeli'den üçlü zirve çıkışı: Cumhurbaşkanımız da olmalıydı
Gündem Fon mağdurları SPK önünde eylem yaptı: “Mağdurlar burada, hırsızlar nerede?”
Gündem BDDK başkanlığından istifa eden Şahap Kavcıoğlu hakkında yurt dışı çıkış yasağı getirildi
Gündem İmamoğlu'na verilen siyasi yasak kararının ardından MHP'den açıklama: Mahkemenin takdir hakkı yok