Son dakika

Gündem

Mesut Yeğen: Müzakere: Mümkün ve Gerekli

Geçen hafta seçimin filli sonuçlarının HDP’nin CHP ve Ak Parti ikilisiyle müzakere etmesini mümkün ve gerekli kılan

 Geçen hafta seçimin filli sonuçlarının HDP’nin CHP ve Ak Parti ikilisiyle müzakere etmesini mümkün ve gerekli kılan kuvvetli bir zemin oluşturduğunu yazmıştım. Geçtiğimiz birkaç gün içerisinde hem Murat Karayılan’dan hem de Selahattin Demirtaş’tan gelen açıklamalar Kürd hareketinin bu zemini tanıdığını gösterdi. Bu durum, sözünü ettiğim zemin üzerine daha fazla düşünmek, daha fazla konuşmak gerektiğini gösteriyor. 


Seçimin fiili sonuçlarının oluşturduğu siyasi zemin HDP, Ak Parti ve CHP arasında müzakereyi, her biri için hem mümkün hem de gerekli kılıyor. Mümkün kılıyor, çünkü seçimler Erdoğan’ın başkanlık hayallerini ve otoriterleşme temrinlerini boşa çıkarmak ve Türkiye’nin Suriye siyasetini sürdürülemez kılmak suretiyle HDP ve CHP’yle Ak Parti arasındaki mesafeyi fiilen daralttı. Başkanlık ve Ortadoğu’daki angaje siyaset meseleleri artık müzakere edilebilir bile olmadığından bu ikisinden kaynaklanan mesafe de azalmış durumda. Keza, seçim sonuçları Erdoğan’ın gücünü törpülediğinden Ak Parti kurmaylığına az da olsa bir hareket alanı açılmış bulunuyor. Bunların her ikisi de, hem HDP ve CHP ikilisiyle Ak Parti arasındaki mesafenin fiilen de olsa daralmış oluşu, hem de Ak Parti kurmaylığının önünde bir hareket alanının açılması HDP, CHP ve Ak Parti’yi birbirleriyle müzakere edebilir kılıyor. 

Müzakere bu üç aktörün her biri için mümkün olduğu kadar gerekli de görünüyor. Müzakere etmekten sakınılırsa (CHP-HDP-MHP ‘uzlaşması’ imkansız olduğundan) oluşabilecek iki ihtimal var: Yeniden seçim ya da Ak Parti-MHP koalisyonu. Yeniden seçim en çok törpülenen gücüne kavuşmanın derdindeki Erdoğan’a yarar görünüyor. Mevcut tablodan hükümet çıkmaması seçmenin bir kısmını yeniden Ak Parti’ye meylettirip, Erdoğan’a nefes aldırabilir. Keza, yeniden seçim MHP’nin de gücünü biraz daha arttırıp çözüm sürecine iyice takoz olmasının önünü açabilir. Erdoğan ve MHP için arzulanabilir görünen yeniden seçim Ak Parti, HDP ve CHP içinse mevcuttakinden daha parlak bir tablo çıkarabilir görünmüyor. Yapabileceği hemen her şeyi 7 Haziran öncesinde yapan CHP’nin yeniden seçim durumunda mevcuttakinden daha ‘zorlayıcı’ bir sonuç alması imkansız görünüyor. Seçimlerin yenilenmesi HDP açısından da çok istenir olmayabilir çünkü 7 Haziran’daki başarısını tekrar etmesi için çatışmasızlık durumunun sürdürülmesi elzem. Halbuki, 7 Haziran öncesinde yaşananlar çatışmasızlığı sürdürmenin ne kadar güç olabileceğini gösterdi. Erdoğan’ın gücünün törpülenmesiyle önünde az da olsa bir hareket alanı açılan Ak Parti kurmaylığı da seçimlerin yenilenmesinden zararlı çıkabilir çünkü seçimler Erdoğan’a güç taşırsa söz konusu hareket alanı ilelebet kapanacaktır. 

Müzakereden sakınılması durumunda oluşabilecek ikinci ihtimal olarak Ak Parti-MHP koalisyonu da bu üç aktör için önemli riskler barındırıyor. Ak Parti kurmaylığı açısından güvenilir bir liman gibi görünmekle beraber, Ak Parti-MHP koalisyonu hem Kürdlerin Ak Parti’den yüz çevirmesini hızlandıracağından hem de Kürd meselesini yönetilemez kılabileceğinden, o kadar istenir olmayabilir. Keza, söz konusu koalisyon Türkiye’nin uluslararası ittifaklarının ve Ak Parti içerisinde bir kesimin hoş görmeyeceği türden bir iç ve dış saldırganlık üretebilir olduğu için de Ak Parti kurmaylığınca o kadar arzulanmayabilir. Bu ikinci seçeneğin HDP açısından üreteceği risk de ortada. Ak Parti-MHP hükümeti bir savaş hükümeti olabilir. Bu, barış siyaseti üzerinden büyüyen Kürd hareketinin yeniden savaş siyasetine çekilmesine yol verebileceğinden, Ak Parti-MHP koalisyonu HDP ve Kürd hareketi açısından da istenir olmaz. Ak Parti-MHP koalisyonuna kalmış bir Türkiye CHP açısından ise eğitim, dışişleri vb. alanlarda Türkiye’yi yönetme imkanını geri çevirmiş olmak gibi bir risk içeriyor. Öte yandan, Ak Parti-MHP koalisyonu Erdoğan ve MHP açısından en iyi ikinci ihtimal gibi görünmekle beraber, onlar için de o kadar güvenilir bir seçenek olmayabilir. Muhalefetteki CHP ve HDP’nin hemen gündeme almak isteyeceği 17-25 Aralık soruşturmaları ve cumhurbaşkanının anayasal çizgilere çekilmesi meselesi önce MHP’nin ardından bütün hükümetin dengesini bozabilir. 

Hülasa, 7 Haziran aynı anda türlü belaya kapı aralayan ve türlü belayı def edip, çözüm ve yeni anayasa meselesini etraflıca ele alabilmenin zeminini üretmiş durumda. Bu hal, HDP, Ak Parti ve CHP arasında müzakereyi mümkün ve gerekli kılıyor. Ak Parti ve CHP arasında bağlantı kayışını HDP’nin oluşturacağı bir müzakere, belalardan sakınıp, çözüm ve yeni anayasa işlerini hal yoluna koymanın yolunu açabilir. 

(BasHaber Gazetesi)

Kopyalandı

İlgili Haberler