Son dakika

Gündem

Gökhan Bacık: Dış politik açıdan Rıza Sarraf olayını tartışmak

Üç yıla yakındır 32 yaşındaki Rıza Sarraf Türkiye’nin ulusal konusudur.

 Üç yıla yakındır 32 yaşındaki Rıza Sarraf Türkiye’nin ulusal konusudur.


32 yaşındaki Sarraf, bir yandan AKP gibi Türk siyasetinin büyük partisi diğer taraftan Türkiye’deki İslamcı hareket için “ne pahasına olursa olsun savunulması gereken” bir kırmızı çizgidir.

İslamcı hareketin 32 yaşında aslında “yabancı bir kişi” için kendini böyle nedenfeda ettiği daima açıklanmaya çalışılacak bir soru olacaktır.

Aslında ortada çelişkili bir durum da var. Pazartesi günü bir açıklama yapan Başbakan Yardımcısı (ve İslamcı çevrelerin önemli ismi) Numan Kurtulmuş, “Sarraf ile aynı fotoğraf karesinde olmaktan” dolayı rahatsız olduğunu hatta “bu durumdan en çok kendisinin rahatsız olduğunu” açıkça söylemiştir. (“Herkesten çok” dediğine göre Kurtulmuş’un ortaya çıkan fotoğraftan CHP’lilerden bile daha fazla rahatsız olduğunu düşünmek mümkün.)

Kurtulmuş neredeyse “İslamcı siyasetin bütün temel aktörlerinin cansiperane savunduğu bir kişi” ile aynı karede olmaktan niçin rahatsız olmuştur? İslamcı bir siyaset adamını Sarraf ile birlikte olmaktan dolayı rahatsız eden şey nedir?

Dış politik boyut

2013 yılında Rusya’ya en çok doğrudan yabancı sermaye getiren ülke Güney Kıbrıs’tı.
“Neredeyse iflas etmiş bu küçücük devlet” Rusya’ya giden yabancı doğrudan yatırımın %13 kadarını (bu rakam Fransa, ABD, Çin ve Almanya’nınkinden daha büyük!) sağlıyordu.

Peki, bu nasıl oluyordu? Cevap basit: Aslında bu Rus kara parasıydı. Rusya’da karanlık ilişkilerle üretilen para, Kıbrıs’a gidip oradan yabancı yatırım görüntüsü ile ülkeye geri dönüyordu.

Güney Kıbrıs gibi bazı ülkeler değişik zamanlarda “etrafımızda kara parası çok olan veya uluslararası ambargolara maruz olan ülkeler var, biz dolaylı yollarla bu ülkelerin para aktarım üssü olabiliriz” şeklinde dış politik doktrin geliştirirler.

Bu ülkelere kimisi “aklamak için” kimisi ise “uluslararası ambargoyu delmek” için parasını getirir.

Peki, AB ile çeşitli uluslararası ambargolara maruz veya illegal ekonomik yapıları olan ülkeleri barındıran büyük bir coğrafya arasında olan Türkiye’de bazı siyasiler“Neden biz bu durumdan yararlanmayalım” demiş midir?

Doğu ve Batı medeniyetleri arasında köprü rolü oynamakla anılan Türkiye biraz dalegal Batı piyasaları ile illegal bazı Doğu piyasaları arasında bir tür “döviz büfesi” rolü oynamayı düşünmüş müdür?

İran tarafı

Geçen yaz görüştüğüm bir İranlı diplomat bana “Ahmedinejad biraz daha iktidarda kalsaydı rejimi yok edecekti” dedi.

Ahmedinejad, bol hamaset, dünya ile kavga etmek demekti. Döneminde İran, uluslararası sistem ile diyalog yerine “kaçak köçek yollarla” ambargoları delmek istedi.

Babek Zencani hakkında yorum yapan resmi yargı sözcüsü Gulamhüseyin Muhsini-Ezhei, Zencani’nin bazı siyasilerin onayı ile 60’a yakın firması ile içinde Türkiye gibi ülkelerin de olduğu büyük bir alanda “ambargoları delmek” için illegal bir şebekeoluşturduğunu söylemişti.

Ruhani rejimi ise dünya ile meşru kanallar istiyor. Yeni İran rejimine göre Ahmedinejad’ın “ambargoları delmek için illegal şebekeler kurması” rejimi tehlikeye atmıştır. O yüzden, “Zencani ve tayfası” tasfiye edilmektedir.

Ruhani’ye göre İran gibi büyük bir ülke “kaçak köçek yollarla değil meşru ticari yollarla” ekonomisini ayakta tutmalıdır.

By-Pass

Uluslararası sistemi bazı kurnazlıklarla by-pass etmek mümkündür. Ancak bazı sorular sormak gerekiyor.

1. Bir ülkede bu işleri yapanlar sürecin gayriresmi olmasından yararlanıp kişisel servet edinmişler midir?

2. Olup bitenler bir grup insanın tercihi mi yoksa devletin kararı mıdır?

3. Bu işler sadece “ambargoları delmek gibi” alanlarla sınırlı kalmış mıdır?

4. Olup bitenlere uluslararası sistemin tepkisi nedir?

Kim bilir birkaç yıl önce Ali Babacan ile özdeşleşen mali istikrar efsanesini belki de aslında Rıza Sarraf’a borçluyuz.

BUGÜN

Kopyalandı

İlgili Haberler