Levent Köker: Milliyetçiliğin koalisyonla imtihânı
Muhtemel koalisyon hükûmetinin hangi partiler tarafından kurulacağına dâir çeşitli spekülâsyonların yapıldığı bugünlerde, 7 Haziranın bâzı açık sonuçlarının gözardı edilme ihtimâli de artıyor.
Muhtemel koalisyon hükûmetinin hangi partiler tarafından kurulacağına dâir çeşitli spekülâsyonların yapıldığı bugünlerde, 7 Haziran'ın bâzı açık sonuçlarının gözardı edilme ihtimâli de artıyor.
Kamuoyunda, hemen hemen her seçimden sonra, halk şunu dedi, bunu demedi, şunu kabûl etti, bunu istedi türünden pek çok çıkarsama dile getirilir. Oysa, böyle toptancı ifâdelerin temellendirilmesi kolay bir iş değildir. Seçim (veyâ dilerseniz “sandık”) ile demokrasi arasındaki en hayatî bağ, belirli bir süre devlet yönetiminde yetkili olan siyâsî kadroların bu konumlarının devâm edip etmeyeceği konusunda karar vermeyi sağlamasıdır. Bu, çağdaş demokrasinin bilinen en büyük erdemidir: siyâsî iktidarın seçimle, şiddete, “tecebbüre” müracaat edilmeksizin değiştirilmesi imkânı.
7 Haziran seçimleri Türkiye'ye böyle bir imkân vermiştir. 2002, 2007 ve 2011 seçimlerinde, “seçmenler” tarafından iktidardaki konumu onaylanmış olan AK Parti, 7 Haziran seçimleriyle bu onaydan mahrum bırakılmıştır. Artık ya iktidarı paylaşacak, ya da iktidarın dışında kalacaktır. Kullanılan ve geçerli sayılan oyların siyâsî partilere göre dağılımından, “halkın” veyâ “millet”in hangisi istediğini anlamamız mümkün değildir. Bundan sonrası, siyâsî partilerin kendi aralarında kuracakları diyalog sonucu ortaya çıkacak anlaşma/anlaşmama durumlarına göre belirlenecektir; tâ ki bir sonraki genel seçimde seçmenler yine bir tercih ortaya koyuncaya kadar. Ama 7 Haziran, Türkiye'de siyâsî iktidarı değiştirmiştir. Belli olmayan, yeni iktidarın nasıl şekilleneceğidir.
kürt sorununun demokratik çözümü
7 Haziran seçimleri, Türkiye'ye sâdece siyâsî iktidarı değiştirme imkânı vermemiştir. Bu imkânın veriliş biçimi, Türkiye'nin çok esaslı bir sorununu, “Kürt sorunu”nu demokratik reformlar yoluyla siyâsî çözüme kavuşturma imkânını da kendi içinde barındırmaktadır. Kişisel kanaatim, 7 Haziran'da ortaya çıkan siyâsî iktidarı değiştirme imkânının, aynı zamanda Kürt sorununun demokratik çözümü için de bir “talimât” gibi anlaşılması yönündedir. Kendimle çelişki içinde miyim? Hem “halk şunu dedi, bunu dedi” türünden toptancı ifâdeler kullanmamalıyız diyorum, hem de şimdi böyle bir tez ortaya atıyorum. Açıklayayım.
2011 seçimleriyle 2015 seçimlerinin mukayesesi, bize kabaca şöyle bir sonucun ortaya çıktığını gösteriyor: AK Parti'nin yaklaşık yüzde 9'luk oy kaybı, buna karşılık MHP'nin yüzde 3,5; HDP'nin de yüzde 6,5'lik oy artışı var. CHP'nin oyları ise değişmemiş. MHP'nin oy artışının neredeyse tamamı AK Parti seçmenlerinden, buna karşılık HDP'nin yüzde 6,5'lik oy artışının 5,5'i AK Parti seçmenlerinden, geriye kalan yüzde 1'i ise, çoğunluğu ilk defa bu seçimde oy kullanan seçmenler olmak üzere, sosyalist sol ve içinde çok küçük bir oranda da olsa 2011'de CHP'ye oy vermiş olan diğer kesimlerden. Bu, birinci tespit.
İkinci tespit şu: HDP, seçim kampanyası sırasında “büyük insanlık” ve “yeni yaşam” sloganlarıyla tanıttığı özgürlükçü programının içinde, “Kürt sorunu”nun demokratik çözümünü hedefleyen bir siyâsî parti. AK Parti iktidarının, 7 Haziran'dan kısa bir süre öncesine kadar çök övündüğü “çözüm süreci”nin en önemli ortağı. Başbakan Yardımcısı ile AK Parti yetkililerinin de hazır bulunduğu Başbakanlık makamında açıklanan “Dolmabahçe mutabakatı”nı okuyan ve sâhiplenen parti. Buna karşılık, hem Sayın Cumhurbaşkanı'nın, hem de AK Parti liderliğinin tüm seçim kampanyası boyunca doğrudan ve çok sert ifâdelerle HDP'yi karalamaya çalıştıklarını unutmuş olamayız. Bunlardan ve bunlara eşlik etmiş olan çok tehlikeli provokatif eylemlerden daha çarpıcı olarak, “Kürt sorunu yoktur” yaklaşımın öne çıkarılmasını da, kezâ, unutmuş olamayız.
Bu durum karşısında, 2011 seçimlerinde AK Parti'ye oy vermiş olan seçmenlerin, sâdece AK Parti ile HDP'nin varlık gösterebildikleri bölge illerinin yanı sıra büyük şehirler de dâhil olmak üzere, AK Parti'yi değil de HDP'yi tercih etmiş olmalarının anlamı nedir? Kuşkusuz en savunulabilir cevap, “Kürt sorunu yoktur” yaklaşımının reddi, buna bağlı olarak da Kürt sorununun demokratik çözümünün benimsenmesi biçiminde olacaktır. Bunu, Dolmabahçe mutabakatının HDP'ye verilen oylarla onaylanması biçiminde de okuyabiliriz.
Bu okuma biçiminden çıkaracağımız bir diğer sonuç da, AK Parti iktidarının değiştirilmesine yönelik bu imkânın, çok büyük bir ağırlıkla Türkiyeli Kürt seçmenin HDP'ye gösterdiği teveccüh ile ortaya çıktığıdır.
Şimdi: Bu iktidar değişikliği imkânı, özünde Kürt sorununun demokratik çözümünü talep eden seçmen irâdesinin neticesi ise, o zaman, “hem iktidar değişecek, hem de Kürt sorunu yoktur yaklaşımı devam edecek” türünden bir oluşum, bu irâdeye saygısızlık, en azından bu irâdeyi anlamamak olacaktır ki, bunun tartışılan koalisyon alternatiflerindeki karşılığı, 1970'lerin ikinci yarısındaki “milliyetçi cephe” hükûmetlerini hatırlatan AK Parti-MHP koalisyonudur.
Siyasî partilerin ‘meşrûiyet' sorunu
Bu noktada MHP'nin HDP ile ilgili tutumu çok çarpıcıdır. MHP, HDP'nin doğrudan içinde yer alacağı veya dışarıdan destekleyeceği hiçbir oluşumda yer almayacağını söylemektedir. Böyle bir şey, elbette söylenebilir. Buna karşılık MHP sözcüleri, bu tavrın gerekçesi olarak HDP'nin bir siyâsî parti olarak meşrûiyetini kabûl etmediklerini, sonradan yumuşatılan bir ifâdeyle, en azından bu meşrûiyetin tartışmalı olduğunu belirtmişlerdir.
Bir siyâsî parti, bir başka siyâsî parti ile kesinlikle bir araya gelmek istemeyebilir ve bunun özellikle ideolojik gerekçelerine demokratik sistemlerde sonuna kadar saygı duymak gerekir. Ama, demokratik sistemlerde bir siyâsî parti, bir başka siyâsî partiyi her ne olursa olsun “meşrûiyet dışı” göremez. Neden mi? Eğer bir siyasî parti, diğerini meşrûiyet dışı olarak görüyorsa, kendisinin de meşrûiyet dışı görülebileceğini kabûl etmiş olur ve böylece siyâsî partiler birbirlerini meşrûiyet dışı ilân ederek, sonuçta siyâsî partiler arasında bir iktidar rekâbeti olan demokrasiyi, yâni kendi varoluş zeminlerini yok ederler. Kaldı ki, Türkiye'de bir siyâsî partinin meşrûiyetine dâir yargısal karar mercii Anayasa Mahkemesi ise, sosyolojik hüküm mercii de seçmenlerdir. HDP'nin veyâ bir başka siyâsî partinin meşrûiyetini sorgulamak, o partilere oy veren seçmenlerin “seçmen niteliğini” sorgulamak demektir ve sonuçta Türkiye'de bâzı seçmenlerin doğru seçim yapamayacak ölçüde ehliyetsiz olduğu iddiasına müncer olur ki, unutmayalım, Kürt sorununun bugünkü temellerini döşemiş olan Kemalist tek-parti diktatörlüğü de bu iddiâ üzerine kendisini inşâ etmişti.
Türkiye, demokratik reformlarla başlayıp ağır insan hakları, hukuk devleti, Anayasa ihlâlleriyle ve yargı kararına bağlanması engellenmiş yolsuzluk iddialarıyla sona eren, çok partili hayâtın en uzun, kesintisiz tek parti iktidarını geride bırakırken, demokratik hukuk devletini restore ve reforme etmek sûretiyle, Kürt sorununun siyâsî çözümünü sağlama imkânını da yakalamıştır. Milliyetçiliğin koalisyonla imtihânı, bu imkânı Türkiye'nin elinden alınıp alınmayacağı ile ilgilidir. [email protected]
ZAMAN
İlgili Haberler
Gündem 9 belediye başkanı AK Parti'ye katıldı: Rozetlerini Erdoğan taktı
Gündem Kayyum sonrası Sözcü'de ilk üst düzey istifa: Ercüment İşleyen görevinden ayrıldı
1 yorum
Gündem Bahçeli'den üçlü zirve çıkışı: Cumhurbaşkanımız da olmalıydı
Gündem Fon mağdurları SPK önünde eylem yaptı: “Mağdurlar burada, hırsızlar nerede?”
Gündem BDDK başkanlığından istifa eden Şahap Kavcıoğlu hakkında yurt dışı çıkış yasağı getirildi
Gündem İmamoğlu'na verilen siyasi yasak kararının ardından MHP'den açıklama: Mahkemenin takdir hakkı yok