Levent Köker: Koalisyon sürecinde kaçırılmakta olan fırsat
Milletvekili genel seçimlerinin üzerinden bir aydan fazla bir süre geçmesine rağmen, koalisyon görüşmeleri hâlâ resmen başlayabilmiş değil.
Milletvekili genel seçimlerinin üzerinden bir aydan fazla bir süre geçmesine rağmen, koalisyon görüşmeleri hâlâ resmen başlayabilmiş değil.
Süre uzadıkça, kamuoyunda çeşitli spekülâsyonlar da artıyor. Örneğin Cumhurbaşkanı'nın erken seçimi tercih ettiği, buna karşılık AK Parti'nin koalisyona istekli olduğu, bu nedenle Cumhurbaşkanı'nın süreyi uzatarak seçimlerin yenilenmesi için ortam hazırlamaya çalıştığı, vs. Bu arada MHP'nin, HDP'yi yok saymayla başlayan bâzı tavırlarının da bu spekülâsyonlara katkıda bulunmadığını söyleyemeyiz. Tabiî asıl önemlisi, tüm bu hengâme arasında Türkiye'nin, bir kez daha eline geçmiş olan önemli bir fırsatı kaçırmak üzere olması. Doğru dürüst kurulabilecek bir diyalog ortamıyla, hem 2011 sonrasında iktidarın demokratik hukuk devletinde yarattığı tahribâtı onarmak ve hem de ikide bir “kritik dönemeç”le karşı karşıya gelmemizin sebebi olan, başta Kürt sorunu olmak üzere temel toplumsal sorunların demokratik çözümü için ciddî adımlar atmak mümkün ve maalesef bu imkân bir kez daha ortadan kalkmak üzere.
“Türkiye'nin oturmuş bir hukuk sistemi yok” mu?
Son zamanlarda her türlü eğilime sâhip medya organlarında ve mensuplarında sık sık böyle bir görüş dile getirilir oldu: “Türkiye'de oturmuş bir hukuk sistemi yok”muş. Bu görüşün en son seslendirilme gerekçesi, Cumhurbaşkanı'nın hükûmeti kurma görevini hâlâ vermemiş olması. Zannedersiniz ki Türkiye'de bir Anayasa, TBMM İçtüzüğü vs. yok ve ilk defâ bir Cumhurbaşkanı hükûmeti kurma görevini bir milletvekiline verecek de, ne yapılacağı belli değil. Oysa, Anayasa, TBMM İçtüzük hükümleri, yerleşik uygulama açık. TBMM başkanı seçildikten ve Başkanlık Divanı oluştuktan sonra, Cumhurbaşkanı TBMM üyelerinden birini hükûmeti kurmakla görevlendirecektir.
Buraya kadar sorun yok. Ancak, TBMM Başkanlık Divanı'nın oluşumu geciktikçe, Cumhurbaşkanı'nın Divan'ın oluşumunu beklemek zorunda olup olmadığı sorusu ve buna bağlı eleştiriler de artıyor. Hemen belirteyim ki, Cumhurbaşkanı'nın görevlendirme yapması için Divan'ın oluşumunu beklemek zorunda olmasına dâir açık bir Anayasa veyâ İçtüzük hükmü yok. Buna karşılık, Başkanlık Divanı oluşmayan bir parlâmentonun çalışamayacağı, dolayısıyla hükûmet kurulmasıyla ilgili olarak sonuçta güvenoyuna dek uzanan sürecin işletilemeyeceği düşüncesiyle görevlendirmenin Divan'ın oluşumundan sonra yapılması gerektiği düşünülüyor ki yerleşik uygulama da bu yönde. Burada da sorun yok. Yâni şu âna kadar olup bitenlerde hukuka aykırı bir yön yok. Sorun sürecin uzamasında ve bu uzamanın yarattığı “haklı” kuşkularda.
Peki, süreç neden uzuyor? İçtüzük'teki açık hükme göre, TBMM Başkanı, “siyasî parti gruplarının parti grupları toplam sayısı içindeki yüzde oranlarını ve bu oranlara göre her siyasî parti grubuna düşen Başkanlık Divanı'ndaki görev yeri sayısını tespit eder”. Buna göre TBMM'de 80'er milletvekili bulunan HDP ile MHP'nin Divan'da da eşit sayıda üye ile temsil edilmeleri gerekmektedir. Buna karşılık MHP, genel seçimlerdeki oy oranının yüksekliğini gerekçe göstererek bunu kabûl etmemektedir. Sürecin uzamasının görünür sebebi bu. Oysa MHP'nin, İçtüzük'te açık hüküm varken böyle bir talepte bulunmaması gerekirdi.
‘Haklı' kuşkular
İşte bu noktada, süreçle ilgili olarak “haklı” diyebileceğimiz kuşkular da beliriyor. Anayasa, İçtüzük ve yerleşik uygulama, yâni yazılı normlar ve teâmül açıkça ortadayken, bunlar yokmuş gibi davranarak sürecin uzatılması, haklı olarak bâzı kuşkulara ve hattâ itirazlara neden oluyor. Tabiî, en haklı itiraz, seçim sonuçlarına göre tek başına hükmet kurma yeteneğini kaybetmiş olan AK Parti'nin, istifâ etmiş hükûmet olarak Türkiye'yi yönetmeye devâm etmesi. Bu süre ne kadar uzarsa eleştiriler de o kadar haklılık kazanıyor. O yüzden, yeni hükûmetin bir ân önce kurulması, kurulamıyorsa, yenilenecek olan seçimler için, Anayasa'nın 114. maddesine göre tüm parti gruplarının temsil edildiği “geçici bakanlar kurulu”nun oluşması sağlanmalıdır. Görüldüğü gibi, “Türkiye'de oturmuş bir hukuk sistemi yok” yargısının aksine, olabildiğince ayrıntılı Anayasa ve İçtüzük hükümleri ve teâmüller mevcut. Sorun, siyâsî kişi ve örgütlerin kendi çıkarları doğrultusunda bu kuralları eğip bükmek, boşluklarından yararlanarak istenmeyen veyâ öngörülmemiş netîceler elde etmeye çalışmaları. Başta Anayasa olmak üzere, siyâsî süreçleri düzenleyen hukuk kurallarının herhangi bir müeyyide ile donatılmamış olmaları da bir sorun elbette.
Örneğin, Anayasa'ya göre siyasî partiler TBMM Başkanı için “aday gösteremezler”. Aday gösteremeyecekleri için de, açıkça yazılmasa da, TBMM Başkanı'nın seçiminde gruplarını bağlayıcı karar da alamamaları gerekir. Oysa, TBMM Başkanı'nın seçilmesi sürecinde sanki siyasî partiler aday göstermiş ve grup kararları alınmış gibi davranılıyor ve bu davranışların herhangi bir müeyyidesi de bulunmuyor. Kezâ: Anayasa'ya göre Cumhurbaşkanı, TBMM üyelerinden birini hükûmeti kurmakla görevlendirecektir. Kâğıt üzerinde yazmıyor ama, hiç kuşkusuz, bu üyenin TBMM'den güvenoyu alabilecek biri olması gerekir. Peki, Cumhurbaşkanı hükûmeti kurma görevini, TBMM'den güvenoyu alması mümkün olmayan bir milletvekiline verdi ve böylece 45 günlük sürenin hükûmet kurulmadan geçirilmesini sağlayarak erken seçim yolunu açtı. Mümkündür ama “olmaması gerekir”. Yâhût, görevi alan kişi, hükmet kurmaya muvaffak olamadığı hâlde, görevi iâde etmeyip, oyalama taktiklerine başvuruyor. Olur mu, olur! Burada sorun Türkiye'nin oturmuş bir hukuk sisteminin olmaması değil, kişilerin ve örgütlerin “müeyyide” yokluğundan yararlanarak, kendi bildikleri gibi davranmaya kalkmalarıdır.
Çözüm için uzatılan eli ne zaman tutacağız?
Oysa, seçimlerden hemen sonra, CHP-HDP-MHP bir diyalog kurmak suretiyle, hukuk devletinin kurumsal yapısını “restore” etmeye yönelik sınırlı bir amaç için de olsa, ortak bir davranış hattı belirleyerek, AK Parti'siz bir hükûmet kurma üzerinde anlaşabilirler, böylece sürecin savsaklanma ihtimalinin önüne geçebilirlerdi. Üstelik böyle bir anlaşma, Türk milliyetçiliğinin en radikal sözcüsü olarak MHP ile başta Kürt sorunu olmak üzere Türkiye'nin kültürel çoğulculuktan kaynaklanan tüm sorunlarının siyâsî çözümünü hedefleyen HDP arasında bir yakınlaşma üzerinden demokratikleşmeye katkıda bulunabilirdi. Unutmayalım, AK Parti'nin tek başına iktidar olamaması ile birlikte açılan demokratikleşme potansiyeli, HDP'ye oy veren Türkiyeli Kürt seçmenin irâdesine borçlu olduğumuz bir sonuçtur. Türkiye, Kürt sorununun demokratik çözümü için uzatılan bu eli şimdi tutmazsa ne zaman tutacaktır?
Kanımca MHP, aslında kendisini inkâr anlamına gelen bir tavırla HDP'yi yok saymaya devam ettiği sürece, demokratikleşme yönündeki bu fırsatın kaçırılmasında en önemli aktör olarak tarihe geçecektir. Ama, küçük de olsa hâlâ bir şans vardır ve belki de bu, AK Parti grubunun, kısmen de olsa mânevî liderlerinden bağımsızlaşabilecek üyelerinin katkısıyla gerçekleşebilir. İmkansız mı? O zaman, öyle görünüyor ki, toplumca hiç bitmeyen kritik dönemeçler yaşamaya devam edeceğiz.
ZAMAN
İlgili Haberler
Gündem 9 belediye başkanı AK Parti'ye katıldı: Rozetlerini Erdoğan taktı
Gündem Kayyum sonrası Sözcü'de ilk üst düzey istifa: Ercüment İşleyen görevinden ayrıldı
1 yorum
Gündem Bahçeli'den üçlü zirve çıkışı: Cumhurbaşkanımız da olmalıydı
Gündem Fon mağdurları SPK önünde eylem yaptı: “Mağdurlar burada, hırsızlar nerede?”
Gündem BDDK başkanlığından istifa eden Şahap Kavcıoğlu hakkında yurt dışı çıkış yasağı getirildi
Gündem İmamoğlu'na verilen siyasi yasak kararının ardından MHP'den açıklama: Mahkemenin takdir hakkı yok