Eser Karakaş: Vicdan akıl ve 7 Haziranın sonuçları
7 Haziran genel seçimleri sonuçları çok açıdan inceleniyor; bu satırların yazarının bu analizlere ilave edecek muhtemelen çok büyük bir katkısı yok ama meselenin sadece vicdan ve akıl boyutunu bir parça da olsa öne çıkarmanın faydalı olabileceği kanısında.
7 Haziran genel seçimleri sonuçları çok açıdan inceleniyor; bu satırların yazarının bu analizlere ilave edecek muhtemelen çok büyük bir katkısı yok ama meselenin sadece vicdan ve akıl boyutunu bir parça da olsa öne çıkarmanın faydalı olabileceği kanısında.
7 Haziran seçimlerinde CHP, bu yeni bir olgu değil, tüm yenilikçi söylemine rağmen, yerinde saydı. MHP'de küçük bir kıpırdanma var. HDP, Sayın Selahattin Demirtaş'ın büyük katkısı ile çok önemli bir atılım yaptı, yüzde on üç oranını yakaladı, TBMM'de seksen milletvekili ile temsil ediliyor. AKP, anamuhalefet partisinden on beş puan önde, açık ara birinci parti olmakla birlikte, seçimin en büyük mağlubu gözüküyor. 2002'den bu yana ilk kez tek başına iktidar şansını kaçırdı. Dört milyona yaklaşan bir seçmen kaybı var. 2011 genel seçimlerinde ulaştığı yaklaşık yüzde ellilik oy oranından yüzde 41'in altında bir oy oranına düştü.
AKP'nin bu mutlak ve oransal oy kaybının çok çeşitli açıklamaları olabilir; 13 senelik bir iktidar, bir metal yorgunluğundan bahsedilebilir, parti başkanlığının değişiminin bu seçmen kaybına neden olduğu söylenebilir, büyüme oranlarının düşüklüğü bu durumun en objektif açıklaması gibi görülebilir. Bendeniz ise bu dört milyonluk seçmen, yüzde onluk oy oranı kaybının açıklamasını, yukarıda saymaya gayret ettiğim faktörlere ilaveten, vicdan ve akıl faktörleriyle de açıklama çabasına girmek istiyorum.
AKP, son senelerde, nedendir bilinmez, yurttaşın, seçmenin vicdanını ve aklını çok rahatsız edici işlerin altına imza atmayı bir marifet gibi görmeye başladı ve bu “vicdan ve akıl tecavüzlerini” müdanasız bir şekilde, büyük bir rahatlıkla yaptı. Bu tecavüzlerin eninde sonunda siyasi bir maliyetinin olacağını pek görmek istemedi, daha doğrusu görmedi, nasıl göremedi ya da görmedi, anlamak da çok kolay değil. Muhtemelen aşırı bir güven ve seçmeni küçümseme bu süreçte önemli bir rol oynadı.
AKP'nin büyük oy kaybında vicdan ve akıl meseleleri büyük rol oynadı derken neleri kastettiğimi bir-iki örnekle açıklamak isterim. Öncelikle vicdan boyutunu ele almaya gayret edelim. 17-25 Aralık süreci ile ilgili çok şey söylendi, bu konunun detaylarına bu yazıda girmek istemiyorum ama bu sürecin tüm sorumluları için, en tepeden, en küçük aktörüne kadar, mutlak bir cezasızlıkla kapanmış gibi gözükmesi, dört bakanın TBMM'de yüce divan yolunun şimdilik engellenmesi, hırsızlıkla suçlanan kişilerin değil de bu zanlıları yakalayan polislerin cezalandırılmış olması, kısa vadede AKP için bir siyasi başarı, sonuç alan bir taktik hamle olarak da gözükse, gelinen bu noktanın geniş seçmen kesimlerinde vicdanî bir rahatsızlık da yarattığını görmemek mümkün değil. Bu aşamada aklıma takılan temel soru da şu: Sayın Erdoğan gibi büyük bir siyasî taktisyenin konunun söz konusu vicdanî boyutunu ve bu boyutun siyasî sonuçlarını görmemiş olması bana pek inandırıcı gelmiyor. Muhtemelen, burada söz konusu olan şey, Sayın Erdoğan'ın konuya ilişkin bir fayda-maliyet analizi yapıp her boyutu açık açık tartıştırmak, sorumluların yargıya gitmesinin önünü açmak yerine bu yolu tercih etmiş olması. Zira anlaşılan diğer yolun, hukuk yolunun siyasî ve cezaî ağırlığı 7 Haziran seçim sonuçlarından, dört milyona yaklaşan seçmen kaybetmekten de kötü.
Vicdan terazisinde seçmen
17-25 Aralık meselesi ve bu olay sonrası AKP'nin tercih ettiği yolun vicdanî maliyetleri ağır oldu. Vicdan dendiğinde aklıma gelen ikinci mesele, aslında 17-25 Aralık sürecinden de vicdanî olarak çok daha vahim, Sayın Erdoğan'ın, başbakanlık dönemi, Gezi olayları hemen sonrası, toplumsal olaylarda yaşamını yitiren 15 yaşında bir çocuk için, Berkin için aldığı tavır ve bu çocuğun acılı annesini mitingde yuhalatması. Sayın Erdoğan önemli bir lider, çok önemli bir siyasî figür ama kanımca bu kadarı AKP seçmeni için de çok fazla idi. 15 yaşında bir çocuğunu kaybeden bir annenin gösterdiği tepkiyi sevecenlikle, müsamaha ile karşılayamamak, hatta kitlelere bu anneyi yuhalatmak, meselenin siyasî boyutunu bir kenara bırakın, vicdani olarak kabul edilebilir bir davranış değil ve eminim, seçmen de bu tavrın faturasını 7 Haziran günü kesti AKP'ye ve Erdoğan'a.
7 Haziran seçim sonuçlarını doğrudan etkilediğini düşündüğüm vicdan meselelerini çok daha uzatabilirim ama yazımda doğal yer sorunları var; Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Ağustos 2014'te bu makama seçildikten sonra gerçekleştirdiği açık anayasa ihlali, TBMM üyeliği düşmüş iken başbakanlığı sürdürmesi, 2015 genel seçimleri öncesi sergilediği ve tarafsızlık üzerine ettiği yemin ile çelişen davranışları vicdanları rahatsız eden ve ilk aklıma gelen konular.
Mesele, sadece vicdanlar ile de sınırlı değil. AKP ve Sayın Erdoğan son senelerde aklımıza, mantığımıza da büyük tecavüzlerde bulunuyor. Örnek olarak vermek istediğim konu Gezi olayları ve bu konuya ilişkin siyasî iktidarın yorumu. Gezi olaylarını çok iyi hatırlıyoruz, Taksim'de başlayan siyasi iktidarı protesto eylemleri polisin anlamsız tavrı, dönemin Başbakanı Erdoğan'ın daha da anlamsız tepkileriyle çok büyüdü, yanılmıyor isem de bir-iki ilimiz dışında her yere sirayet etti. Bu gelişmeler karşısında Başbakan Erdoğan ve AKP bu eylemlerin dış mihrakların bir tezgahı, başta Almanya ve ABD olmak üzere büyük Batı devletlerinin bir komplosu olduğunu anlatmaya başladılar. Toplumun bir kesiminin siyasî iktidara sanki kendiliğinden baş kaldırması olanaksız idi. Bir an Sayın Erdoğan'ın iddiasını kabul edelim; Gezi olaylarının ve sonrasında yaşananların yabancı istihbarat örgütlerinin bir planı olduğu hipotezinden hareket edelim. Peki bu süreçte, yani yaklaşık 80 ilimize yayılabilen bu dış istihbarat örgütleri kökenli kalkışma öncesinde bizim istihbarat örgütlerimiz, başta MİT ne yapmıştır, neden gerekli önlemleri almamıştır? Yabancı istihbaratın bu kadar kolay cirit atabildiği bir ülkede Gezi olayları sonrası bu nedenden kaç MİT görevlisi görevinden alınmıştır? Hakan Fidan nasıl hâlâ en fazla müsaadeye mazhar bürokrat olarak baş tacı edilebilmektedir?
Bu sorulara, Gezi olayları üzerine Erdoğan'ın yorumu veri iken, sağlıklı yanıtlar üretmek mümkün değildir. Söylenebilecek yegane şey Sayın Erdoğan ve AKP yöneticilerinin bizim aklımızla dalga geçtikleridir.
Sayın Erdoğan ve ekibi vicdanlarımızı ve aklımızı çok hafife almak gafletinde bulunmuşlardır ve bu siyasî, insanî gafletin sonucu 7 Haziran seçimlerinde ortaya çıkmıştır. Muhtemelen AKP'nin yaklaşık dört milyon oy kaybetmesinin, yüzde elli çizgisinden yüzde kırka inmesinin yegane nedeni bu değildir ama vatandaşın vicdanı ve aklı da önemlidir, hem de çok önemlidir.
Zaman
İlgili Haberler
Gündem 9 belediye başkanı AK Parti'ye katıldı: Rozetlerini Erdoğan taktı
Gündem Kayyum sonrası Sözcü'de ilk üst düzey istifa: Ercüment İşleyen görevinden ayrıldı
1 yorum
Gündem Bahçeli'den üçlü zirve çıkışı: Cumhurbaşkanımız da olmalıydı
Gündem Fon mağdurları SPK önünde eylem yaptı: “Mağdurlar burada, hırsızlar nerede?”
Gündem BDDK başkanlığından istifa eden Şahap Kavcıoğlu hakkında yurt dışı çıkış yasağı getirildi
Gündem İmamoğlu'na verilen siyasi yasak kararının ardından MHP'den açıklama: Mahkemenin takdir hakkı yok