Son dakika

Gündem

Abant Platformu: Türkiye demokrasiye dönmek zorunda

Türkiye, büyük bir baskı sürecinden geçiyor. Muhalif seslerin susturulduğu bir dönemde Abant Platformu önemli bir

 Türkiye, büyük bir baskı sürecinden geçiyor. Muhalif seslerin susturulduğu bir dönemde Abant Platformu önemli bir toplantı gerçekleştirdi. Akademisyenlerden siyasilere, insan hakları savunucularından gazetecilere kadar 120 aydın, çözüm önerilerini tartıştı. Toplantıya Ertuğrul Günay'ın çağrısı damga vurdu: “Barış içinde yaşayacaksak Türkiye demokrasiye dönmek zorunda.”

Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı (GYV) tarafından düzenlenen 34. Abant Platformu toplantısında ‘Demokrasinin Türkiye Sorunu' masaya yatırıldı. Demokrasi ve insan hakları ihlalleri üzerine çözüm önerileri dile getirildi. Yaklaşık 120 aydının katıldığı toplantının ilk oturumunda Türkiye'de yaşanan demokrasi sorunları tartışıldı. Eski Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay, Türkiye'nin bütünlüğünü koruyabilmesi için demokrasiye dönülmesi gerektiğni söyledi. Gazeteci yazar Nazlı Ilıcak da bugün yaşanan sorunların kaynağının 28 Şubat'taki baskıcı ortama dayandığını ifade etti. Toplantıda yapılan konuşmalar özetle şöyle:

Ertuğrul Günay (Eski Kültür ve Turizm Bakanı):Çatışmacı, kavgacı, etnik ve inanç temelleri üzerine bölünmüş bir siyasetin Türkiye için büyük bir tehlike olduğunu düşünüyorum. Eğer Türkiye bütünlüğünü koruyacaksa Kürt'üyle Türk'üyle, Alevi'siyle Sünni'siyle birlikte barış içerisinde yaşayacaksa, toprak kaybetmeyecekse, altını çizerek söylüyorum, demokrasiye, insan haklarına ve hukuk devletine dönmesi gerekiyor.

Yaşar Yakış (Eski Dışişleri Bakanı):Biz Abant Platformu olarak ne bir meclisiz, ne de yürütme yetkisi olan bir hareketiz. Ama toplumda belli kavramların iyi anlaşılmasına katkıda bulanacak insanlarız hepimiz. Başkanlık sistemi konusunun tartışılması gerektiğine inanıyorum. Tartışıldıkça toplumun başka kesimindeki insanların daha fazla bilgi sahibi olduktan sonra karşı çıkması ya da onaylaması gerektiğini düşünüyorum.

Nazlı Ilıcak (Gazeteci-yazar):Bugün bir uzlaşma ihtiyacından söz ediliyor ama bu uzlaşmanın önündeki en büyük engel cemaat düşmanlığı. Çok rasyonel bildiğim insanlar doğru bir temele dayanmayan yorumlar yapabiliyor. ‘Canım siz onlarla yol arkadaşıydınız, siz onlarla askerlere kumpas kurdunuz, böylece iktidarla bu sorumluluğu paylaştınız.' diyebiliyorlar. Kimse siyasi iktidar, sorumlu odur. Bugün cadı avının temel hedefi cemaattir.

Ali Bulaç (Gazeteci-yazar):Bizim bir devlet sorunumuz var. Kendine özgü bir devlet biçimidir. Doğu ve Batı evliliğinden müteşekkil olmuştur. Bu devlet bir ruhtur, bedenden bedene ruh göçüyle intikal ederek varlığını sürdürür. Bu iktidar girdiği bedeni azdırır. Kemalist devrimler söz konusu olduğunda dönemin şartları mazereti öne sürülür. Peki bugün de olup bitenler şartların gereği, zamanın ruhu değil mi? Şartların ve dönemin vecibelerini okuyanlar genellikle gücü elinde bulunduranlar ve gücü elde etmek isteyenlerdir.

Şahin Alpay (Gazeteci-yazar):Türkiye'nin demokratikleşme mücadelesi, Tanzimat'a dayanır. 20. yüzyılın ikinci yarısını bir otoriter rejim altında geçirdik. (Gördük ki) insanların temel hak ve özgürlükleri tanınmadığı sürece bir toplumun ne gelişmesine ne de insanların mutlu olmasına imkan var. Neticede karşımıza askere dayalı vesayet düzeni yerine halka dayalı, seçmene dayalı bir vesayet düzeni çıktı. Şimdi bununla mücadele içinde demokrasiyi yaşayarak öğreneceğiz.

PROF. DR. MEHMET ALTAN (GAZETECİ-YAZAR): Türkiye hukuk üretmiyor, üretilen hukuku da bir tarafa atıyor. Bu mevcut yapıda hukukun çiğnenmesine bu kadar rahat müsaade ediyor bu toplum. Bunun böyle sürmeyeceği kesin. ‘Yarın ne olacak?' sorusunun çok umut veren cevapları yok.

Yargı bağımsızlığı sıfırlandı

Prof. Dr. Ergun Özbudun: Anayasa Uzlaşma Komisyonu'na baktığımızda bölünme çizgileriyle ilgili sorunlar var. 2011 yılına oranla kamplaşma daha da şiddetlenmiş görünüyor. İki bölünme çizgisine AK Parti üçüncü çizgi ekledi. Başkanlık sistemi önerisi komisyonu böldü; diğer 3 parti buna karşı çıktı. Ne tür başkanlık sisteminin istendiği açıktır. Denge ve denetimden tamamen yoksun bir kişisel yönetim arzu edebilir. Başbakan kuvvetler ayrılığına dayanan bir başkanlık sistemi diyor ama Türkiye'nin mevcut sistemi içinde nasıl kuvvetler ayrılığı olacağını izah etmiyor. Kuvvetler ayrılığının en önemli unsuru yargı bağımsızlığıdır. Oysa bu iktidar 2012 sonrası icraatıyla yargı bağımsızlığını sıfıra indirmiş bir iktidar.

Acılarımızı ortaklaştıralım birbirimize sahip çıkalım

Hüda Kaya (HDP İstanbul Milletvekili): Gülerken bile her birimizin yüzünde bir endişe, bir karamsarlık seziyorum. Yakıcı sorunlar devam ediyor. Cemaat'ten arkadaşlarımıza yapılan cadı avını nasıl yaşıyorsak, on yıllardır Kürtlere karşı yapılan zulümler artık kitlesel imhaya dönüşüyor. Bu zulme karşı birlikte bir ses, bir vicdan taraftarlığı geliştiremezsek Kürt illerinde yaşanan kitlesel imhalar batıya sıçrayacak. Gözü dönmüş bir sistem var. Devlet noktasına geldiğinizde, havuz medyasının halklar üzerinde bir manipülasyonu var. Kürtlerle ilgili bir mesele söz konusu olduğunda bu sisteme en muhalif olan kesimlerin medyasında Kürtlerle ilgili algılar üzerinden haberler yapılıyor. Biz acılarımızı ortaklaştıralım, empati yapalım, birbirimize sahip çıkalım.

Bu ortamda demokratik bir anayasa zor

Prof. Dr. Binnaz Toprak (Eski CHP Milletvekili-Siyaset Bilimci): Bu ortamda yapılacak bir anayasanın demokratik bir anayasa olacağı kanaatinde değilim. Hatta hiç dokunulmasa, bir kaç madde eklense ve bu ileri bir tarihe ertelense daha iyi olur. Anayasa'dan önce başka kanunlar değişmeli, mesela seçim barajı. Yapılan bir araştırma parlamenter rejimlerin demokrasiyi yaşatma kapasitesinin daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor. Eğer en güçlü partinin oyu yüzde 30-33 arasındaysa bu parlamenter rejim için ölüm öpücüğü anlamına gelir, bu sistemin çok kısa sürede sonunu getirir.

Mazlum olunca mazlumları hatırlıyoruz

Ömer Faruk Gergerlioğlu (Eski Mazlumder Başkanı): Ulus devlet anlayışı maalesef en büyük kötülüğü topluma yapmış. Toplumda başkasının hakkına riayet etmeyen bir anlayış oluşmuş. Şu çatışma ortamında toplumun demokrasiye olan desteğinin yüzde 5'ten yüzde 2'ye düştüğünü düşünüyorum. Canımız yandıkça özür diliyoruz. Mazlum durumuna düştükçe mazlumların halini hatırlıyoruz. İnsan olamıyoruz, çok zalimiz, acı tecrübeler bize demokrasiyi hatırlatıyor. Hakim olanın demokrasi gibi bir derdi yok, 28 Şubat'ta demokrasi diyenler bugün en çok bu kelimeye alerjik oldular.

Erdoğan'ın gerginlik siyaseti bizi birleştiriyor

Prof. Dr. Baskın Oran: Şu an Erdoğan geçmişten gelen mazlumiyet duygusunu kullanıyor. Gerginlik ve kutuplaştırma sayesinde ayakta durmaya çalışıyor ki bu bir çıkmaz sokaktır. Biz askeri darbeden gelmiş kötülükle mücadele etmeyi öğrendik, şimdi sandıktan çıkmış kötülükle mücadele etmeyi öğreniyoruz. Türkiye bu aşılanma sayesinde İslam ve Kürt sorununu artık herkesin sorunu yapacak ve tüm taraflar Kemalisti, AKP'lisi, cemaati, Kürtleri kendisini sorgulamaya başlayacak. Bu açıdan Erdoğan'ın gelmesi ve yaptığı yoğun kötülük Türkiye'yi birleştiriyor.

İktidar elindeki gücü demokratik kullanamadı

Abdülhamit Bilici (Zaman Gazetesi Genel Yayın Müdürü):

Türkiye'de bir çok acı yaşandı. Mahalleler arası acılardan ziyade ‘Mahalleler arası tanışıklığı daha da arttırmak için neler yapılabilir?' sorusuna kafa yormak lazım. Bu toplantıların en çok üzerinde durduğu konulardan biri vesayetle mücadeleydi. Bu konuda Türkiye bir başarı elde etti ve sivil iktidarın eline güç geçti. Ancak şimdiki sorun bu sivil iktidarın gücü demokratik bir şekilde kullanmayı bilmemesi.


Işığı görünmeyen bir tünelde gibiyiz

Reha Çamuroğlu (Eski AK PArtili vekil-yazar):12 Eylül dâhil olmak üzere böyle bir dönem yaşanmadı. Işığı görünmeyen bir tünelde gibiyiz.

Mümtaz'er Türköne (Gazeteci-yazar):Bizim demokrasiyle ilgili umutlarımızı en fazla hayal kırıklığına uğratan 7 Haziran'dan sonra başlayan hendek savaşı oldu. Şu anda PKK, Erdoğan'ın Türk tipi başkanlık arayışıyla uyumlu bir stratejiyi takip ediyor. Başkanlık stratejisinde halk yok. Hendek savaşının en büyük kazananı Erdoğan'dır.

Sevgi Akarçeşme (Today's Zaman Genel Yayın Yönetmeni):Toplumun medya ve ifade özgürlüğünü ekmek kadar gerekli görmediğini biliyoruz. Ama esas elitlerle ilgili bir sorun var. Bundan sonraki nesillere evrensel değerleri vurgulayan bir eğitim sistemi getirilmesi gerektiğini düşünüyorum.

Murat Belge (Gazeteci-Yazar):Toplumda ‘Devlete karşı kendimi nasıl koruyabilirim?' diye bir sorun gündeme gelmiyor. Bugünkü durumda toplumun kendini savunma aletleri, kültürü, bilinci yok.

Said Sefa (Haberdar Genel Yayın Yönetmeni):Maalesef Türkiye'de demokrasi siyaset yetmezliği içerisine girdiğinden dolayı gerçek bir demokrasi olmuyor. Yeni siyasi aktörler belirlenmeli, ortaya çıkmalı. Bunların bagajları olmamalı.

Aydın Engin (Cumhuriyet Gazetesi Yazarı):Türkiye'nin demokrasi sorunundan daha önemlisi bizim demokratlık sorunumuzu tartışmalıyız. Sadece ‘ben de ….'dan yanayım' demek, demokratlık sınavında sınıfı geçmemizi sağlamıyor.

Abdulbaki Erdoğmuş (Yazar):17-25 Aralık'tan sonra başlayan süreç ordunun sessiz desteği ile AKP'nin sivil darbesine dönüştü. Bu darbe sonucu ülke tek bir adam tarafından yönetilmekte.

Cafer Solgun (Gazeteci-yazar):Bugün yaşadığımız demokratikleşme sorunlarının başında resmi ideolojinin kaynaklık ettiği bir devlet zihniyeti var. Kısa bir süre bu AKP bu devletle mücadele eden parti görünümündeydi. Ama statik partisi haline geldi.

Ergun Babahan (Gazeteci-yazar):7 Haziran'dan sonraki gelişmeler devlet darbesi. Araştırmalara göre erken seçime gidilse AKP yüzde 55 alacak görünüyor. Buradan demokrasi çıkmaz.

Namık Çınar (Taraf yazarı): Demokrasinin Türkiye sorunu RTE sorununa dönüşmüştür. Biz, nasıl bir anayasa yapmaktan çok, halk oylamasına sunmayı tasarladıkları kendi anayasalarını düşünerek, bunu nasıl engelleyeceğimize kafa yoralım.

Kopyalandı

İlgili Haberler