Son dakika

Her Taraf

Onur Yazıcıoğlu: HDP barajı geçecek ama AKP’yi eriterek

2015 Genel Seçimleri yaklaştıkça, daha 8 ay önce yüzde 5-6 düzeyinde hata yapan araştırma şirketleri yine gündemi belirliyor. Bu anketçilerin HDP’nin, AKP’nin yükselmesine rağmen barajı geçeceği yönünde yazdığı senaryolar, baştan aşağı yanlış ve manipülatif bir akılla hazırlanıyor.

Onur Yazıcıoğlu: HDP barajı geçecek ama AKP’yi eriterek

 Hızla daha da ısınan seçim ortamının tartışmasız en büyük soru işareti HDP’nin alacağı oy oranı. Zira HDP’nin barajı geçmesi ya da geçememesi, Türkiye’deki siyasi iklimi baştan aşağı değiştirecek. Eğer HDP barajı aşabilirse hem sol siyasetteki ağırlığını artıracak hem de AKP’nin çözüm sürecindeki “dediğim dedik” tavrını sona erdirebilecek. Ancak HDP’nin barajı geçememesi durumuyla ilgili yazılan felaket senaryolarında ciddi bir sorun var. Evet baraj geçilemezse, AKP Güneydoğu illerinde HDP’nin alacağı vekillerin tamamına yakınını kazanmış olacak. Özellikle çözüm sürecinde ipler tamamen AKP’nin eline geçecek ve sorunun çözümü bir sonraki AKP seçimine kadar sürüncemede kalacak. Bunda bir kuşku yok. Ancak anayasa değişikliği ve başkanlık sistemine geçiş konusunda gösterilen ‘öcü’ biraz yapay. AKP’nin Haziran’da öyle bir güce ulaşması neredeyse imkânsız. HDP’nin barajı geçememesi senaryosunun temel ekseni aslında doğrudan çözüm sürecini ilgilendiriyor.

Bu girişi yapma nedenim, seçim sonuçlarını manipüle etmek dışında hiçbir işe yaramayan bazı araştırma şirketlerinin, Cumhurbaşkanlığı seçimlerindeki fahiş hatalarına rağmen rahat rahat ahkâm kesmelerine dayanıyor. Zira HDP’yi baraj altı ama barajın biraz altı (yüzde 8-9 bandı) gösteren araştırma şirketleri, her ne hikmetse AKP’yi yüzde 45 ve üstü buluyorlar. Yine tesadüf odur ki; aynı araştırma şirketleri, Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Erdoğan’ı 5-6 puan yukarıda, İhsanoğlu’nu 5-6 puan aşağıda bulan şirketlerin aynısı. Ve yine bu araştırma şirketlerinin ekran yüzleri, HDP’nin Güneydoğu’da aldığı oyların sabit kalacağını, Güneydoğu’da AKP’ye oy veren Kürtler’in HDP’ye kaymasının imkânsız olduğunu, HDP’nin barajı geçmesi için metropollerde oyunu yükseltmesi gerektiğini söylüyor. Ve yine tesadüf odur ki; Ergenekon Davası sürecinde AKP’yi destekleyen, referandumda “Yetmez ama evet” kampanyasına dahil olan ve Gezi Direnişi’nin ardından Erdoğan tarafından aforoz edilince HDP’ye yanaşan liberal aydınlar bu tezi kıyasıya savunuyor.

Ancak AKP dönemindeki seçim sonuçlarına ve CHP’nin seçmen kitlesine dikkatlice bakıldığında bu yaklaşımın baştan aşağı bir kandırmaca olduğunu görmek hiç de zor değil. Şimdi yorumu ve olası tesadüfleri bir tarafa bırakalım ve biraz veri okuyalım. Son 2-3 yılda Türkiye’de hangi seçmen ne yönde eğilim göstermiş bir bakalım. Bu defa liberal “aydınlar” ve ba(ğ)zı araştırma şirketleri bizi (yine) hangi gemiciğe bindirmeye çalışıyor anlamaya çalışalım. Sırayla gidelim bakalım hangi parti hakkında ne deniyor ama aslında ne oluyor?

AKP’nin oy oranı

Bir grup araştırma şirketi AKP’nin oy oranını yüzde 45-50 arasında buluyor. Oysa bundan tam 1 yıl önce, 2014 Yerel Seçimleri’nde, İl Genel Meclisi sonuçlarına bakıldığında AKP’nin yüzde 43 oy aldığını görüyoruz. Hatta birçok kuliste Kadir Topbaş’ın İstanbul’dan aday olmak istemediği ancak İstanbul’daki oyu AKP’nin oyundan yüksek olduğu için adaylığa zorlandığı konuşulmuştu. Yani İstanbul gibi oy deposu olan bir kentte AKP’nin genel seçim oylarının yüzde 47’yi bulamayacağını biliyoruz. Üstelik Tayyip Erdoğan gibi güçlü bir adayın ismi o pusulalarda olmayacak. Peki AKP’nin oyu nasıl olacak da yüzde 43’ün üzerine en az yüzde 2 ekleyerek çoğalacak. Senaryolara bakalım:

1- Çözüm sürecindeki katkılarından dolayı Güneydoğu, Doğu Anadolu ve Marmara dışındaki bölgelerde MHP ya da CHP’ye oy veren seçmenler partilerinden vazgeçip AKP’ye oy mu verecek?

2- Güneydoğu Anadolu ya da İstanbul’da HDP’ye oy veren Kürtler, “asıl iş AKP’deymiş” diyerek
partilerini terk edip AKP’ye mi oy verecek?

3- Kobani olaylarındaki tavrına rağmen, AKP, Güneydoğu illerinde HDP’nin oyunu mu alacak?

4- Tayyip Erdoğan’ın başkanlık sistemi arzusuna dayanamayarak tüm Türkiye’de CHP, MHP ve HDP’ye oy veren seçmenler bu seferlik AKP’ye mi oy verecek?

5- Dövizin kazanmasıyla yaşadığımız ekonomik sıkıntılar, AKP’ye desteği mi arttıracak?

Nedir bu yüzde 45’in hikmeti çıkıp bir anlatsınlar. Üstelik Cumhurbaşkanlığı seçimlerindeki yüzde 5-6 seviyesinde yaptıkları hatanın nereden kaynaklandığını da henüz kamuoyuyla paylaşmadılar. Örneklem mi yanlış, soru tekniğinde mi hata oldu? Eğer o seçimdeki yöntemin aynısını uyguluyorlarsa muhtemelen yine hata olacaktır. Uyarması bizden.

CHP’nin oy oranı

CHP, 2014 İl Genel Meclisi seçimlerinde ve 2011 Genel Seçimleri’nde yüzde 26 oranında oy aldı. Şimdi AKP’yi yüzde 45 ve üzeri bulan şirketler, CHP’yi yüzde 23-24 arasında buluyorlar. Yani CHP’nin oylarında düşüş var. Hem de 2 puan seviyesinde. Hem de bu puanı, BDP’nin 2011’deki Genel Seçim sonuçlarının üzerine eklediğiniz zaman yüzde 9 yapıyor. Yani “hadi CHP’liler, bi omuz atsanız baraj aşılacak” puanı. Bunun üzerine “HDP, Türkiyelileşerek metropollerden oy alacak” argümanını da ekleyin. Bu araştırmaların neye hizmet ettiğini anlıyoruz. Yani CHP ve HDP oyları arasında bir geçişkenlik olduğu varsayımını ortaya koyuyorlar. CHP’nin en yüksek oy aldığı yerlere bakalım. İzmir, Eskişehir, İstanbul, Ankara, Antalya gibi kentler. İstanbul’un da Kadıköy’ü, Bakırköy’ü, Beşiktaş’ı, Şişli’si. Yani orta ve üst gelire sahip, eğitimli, hali vakti yerinde kesimden konuşuyoruz. HDP Türkiyelileşecek ve CHP seçmeni “bi omuz atıp” HDP’ye baraj atlatacak. Olasılıklara bakalım.

1- Bu anketlere göre CHP’nin yüzde 3 dolaylarında oy kaybedeceğini varsayıyoruz. Gezi Direnişi sırasında HDP Eşbaşkanı Demirtaş’ın yaptığı bir açıklama daha vardı ve “Gezi’ye mesafeli olma” başlığı altında kayboldu. Demirtaş’ın en kritik açıklaması şuydu: “Bölgede yıllardır olup biten İstanbul’da olsaydı onlarca genç İstanbul dağlarına çıkardı.” Unutmayalım ki, yine bu araştırma şirketlerinden birinin Gezi Direnişi esnasında yaptığı alan araştırmasına göre, İstanbul’da direnişe katılanların yoğunluk sırasına göre Kadıköy, Şişli ve Beşiktaş’tan geldiğini, katılımcıların 28 yaş ortalamasında olduğunu ve lisans/yüksek lisans bitirmiş katılımcı oranının yüzde 56 olduğu ortaya çıkmıştı. Bizzat “yetmez ama evetçi”lerin yerden yere vurduğu, şehirli Beyaz Türkler’den konuşuyoruz. Oysa Demirtaş bugün Türkiyelileşme projesini anlatırken öncelikli olarak ulaşmak istedikleri kesimler olarak “işçiler, dar gelirliler, ezilenler” gibi bir profil çiziyor. Aynı araştırmada İstanbul’da Gezi Direnişi’ne katılanların sadece yüzde 6’sının işçi olduğu ortaya çıkmıştı. Yani Demirtaş, bizzat AKP’nin metropollerdeki oy depolarına yöneliyor. Esenler’i, Bağcılar’ı, Yeni Bosna’yı istiyor. Üstelik metropollerdeki işçilerin önemli bölümü ucuz iş gücü sağlayan, göç etmiş Kürt seçmenler. Ama HDP, Türkiyelileştiğinde, bu insanların oyunu değil, Beşiktaş’taki Kadıköy’deki Beyaz Türkler’in oyunu çekecek. Buna da peki.

2- CHP, metropollerdeki oyunu HDP’ye kaptıracağına göre HDP, İzmir’de ve Ankara’da CHP’den oy çekecek demek. İzmir için ağzımı açıp bir şey söylememe gerek yok, Ankara’da ise CHP’nin oy aldığı yer Çankaya. İstanbul’da Beşiktaş, Kadıköy neyse Ankara’da Çankaya o.

3- CHP seçmeni çözüm sürecinden öylesine etkilendi ki oyunu CHP’den alıp HDP’ye götürecek. Bunun da bir mantığı yok çünkü CHP’de Baykal dönemi birkaç kongredir yenilgiye uğruyor. Tarhan, Ayman, Batum hattı da partiden uzaklaştı. Kılıçdaroğlu, milliyetçi oyları çekememe pahasına Kürt sorununun çözümüne yönelik pozitif konum gösteriyor.

4- CHP’nin bu seçimdeki ana meselesi “rejim değişikliği korkusu” ve bu korku Beyaz Türkler’in üzerinde her geçen gün daha çok hissediliyor. CHP seçmeni Çözüm Süreci için, 330’u HDP’nin insiyatifine bırakacak bir topluluk değil. Zaten Demirtaş da “Türkiyelileşme” oltasını Moda Sahili’ne atmıyor. Esenler’e Bağcılar’a atıyor.

MHP’nin oy oranı

Her ne hikmetse, yine bu araştırma şirketleri MHP’nin 2014 İl Genel Meclisi oylarının 1 yıl içinde yüzde 18’den yüzde 13-15 seviyelerine çekildiğini öngörüyor. Acaba MHP seçmeni 1 yıl içindeki hangi gelişmeden etkilendi ve MHP’yi terk etti. Olasılıklara bakalım.

1- MHP seçmeni, AKP’nin Ortadoğu politikasından öyle etkilendi ki; Süleyman Şah Türbesi’nin boşaltılmasından öyle memnun kaldı ki, oylarını gitti AKP’ye boca etti. Olabilir mi acaba?

2- MHP seçmeni, Öcalan’ın mutabakat mektubunun okunmasıyla birlikte Çözüm Süreci konusunda ikna olup oyları AKP’ye götürmüş de olabilir. Peki o zaman!

O zaman HDP ne yapacak?

Liberaller, sol liberaller ve “yetmez ama evetçiler” müsterih olabilir, HDP barajı rahat rahat geçecek. Ama metropollerde CHP’nin oylarını alarak değil, Güneydoğu’da Kürtler’in oyunu alarak, seçime girmediği 40 ilde seçime girerek bu oyu alacak. Hem de öyle kıl payı falan değil, rahat rahat geçecek. Peki bunu nasıl yapacak?

1- BDP, 2011 Genel Seçimleri’ne bağımsızlarla girmesine rağmen oy oranı yüzde 7. Bağımsızlarla girilmesinin şöyle bir sıkıntısı var, mahalle mahalle seçim çalışması yapmanız gerekiyor ve partinizden çok adayınızı tanıtma mecburiyetiniz var. Şimdi logoya oy isteniyor. AKP’ye oy veren seçmeni çekme ihtimalini yükselten bir durum bu.

2- Dolmabahçe mutabakatıyla HDP, Kürt seçmenin gözünde tarihi bir olay yarattı. O belgenin “tarihi” olmasının sebebi Öcalan’ın devlet önünde meşrulaşmasıdır. Kürtler, esir düşen liderinin itibarını devlete iade ettirdi ve bunu HDP’nin politikalarıyla başardı.

3- Kobani Direnişi önemli bir kırılma noktası oldu. “Kobani düştü, düşecekler”den gelip, türbesini Kobani’ye taşıyan bir Türkiye Cumhuriyeti yarattılar.

4- Dengir Mir Mehmet Fırat gibi doğrudan AKP’li bir Kürt siyasetçiyi saflarına çeken de HDP oldu. 2011 seçimlerinde Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri’nde yüzde 53 oy alan AKP, 2014 seçimlerinde bölgede yüzde 49 oranına düştü. Üstelik bu dönemde Kobani ve Dolmabahçe mutabakatı gibi HDP’nin doğrudan rol aldığı olaylar da yoktu. Bu düşüşün sürmeyeceği konusunda net ifade gösterenlerin bu yüzde 4’lük düşüşü açıklaması gerekir.

Şimdi bütün bu reel oranları ve Türkiye’nin gözünün önünde cereyan eden olayları bir tarafa bırakacağız. Daha önce fahiş hatalar yapmış ve bu hataların nereden kaynaklandığını açıklama ihtiyacı dahi duymamış araştırma şirketlerinin sözüyle “bi omuz at CHP seçmeni” politikasına oturacağız.

Mantıklı bir gidişattan bakıldığında CHP’nin kaybedeceği bir oy olmadığını görebiliyoruz. Zaten CHP de Kürt siyasetçilerle işbirliği yapmak yerine, AKP’nin içindeki “milliyetçi merkez sağ” oyları çekebilmek için DYP kökenli siyasetçileri bünyesine katmayı tercih ediyor. Bu şekilde 1-2 puan öne geçebileceğini düşünüyor. AKP’nin içindeki yolsuzluk ve başkanlık çatlaklarına bakıldığında doğru bir bakış açısı olduğu kabul edilebilir.

MHP’nin oy kaybetmek bir yana, yine AKP’nin içinden oy devşirme ihtimali var. 2002 yılında DYP ya da Genç Parti’ye oy vermiş ve daha sonra AKP’ye kaymış oyların düzeyinin küçük bir matematikle yüzde 10 seviyesinde olduğu görülebilir. Dolayısıyla MHP henüz bu oyların tamamına ulaşmadı.

Bu şekilde bakıldığında AKP’yi yüzde 50’ye doğru gösterip, HDP’yi barajın biraz altında tutan anketlerin amacının ne olduğunu açıkça görebiliyoruz. AKP’nin, Güneydoğu ve Doğu Anadolu Bölgeleri’nde HDP’ye, ülkenin kalan kısmında MHP’ye oy kaptıracağı çok açık. Üstelik CHP de bu kayıplara 1-2 puan ekleyebilir. AKP’nin yüzde 43’ünün en az 3 en fazla 6-7 puan kayba uğrayacağını öngörmek mümkün. Bu matematikle de AKP’nin bırakın 330 vekili, 276’yı bulması bile neredeyse imkânsız. Velev ki HDP yüzde 9’da kaldı. AKP yine en az 1-2 puan kaybetmiş olarak seçimden çıkacak ve bu sefer anayasa değişikliği için CHP ya da MHP’yi ikna etmek zorunda kalacak.

Dolayısıyla şimdiye kadar AKP’nin değirmenine su taşıyanlar yine iş başında diyebiliriz. Bu seçim, HDP’yle CHP’nin çekişmesi üzerine kurulu bir seçim değil. Her üç muhalefet partisi de AKP’nin oylarına göz dikmiş durumda ve bunun tersine bir durumun ortaya çıkması, hele hele Erdoğan’ın olmadığı bir AKP’de imkânsız.

([email protected] / twitter.com/onuryazicioglu)

Onur YAZICIOĞLU

http://zete.com/hdp-baraji-gececek-ama-akpyi-eriterek/

Kopyalandı

İlgili Haberler