Son dakika

Her Taraf

Trump’ın yeni dünyasının ilk kurbanı: Bienvenido istikrarlı kaos, adiós Maduro

Trump emri verdi, Amerikan askerleri Venezeula Cumhurbaşkanı Maduro ve eşinin yatak odasını basıp pijamalarıyla ABD’ye kaçırdı. Maduro ve eşi, New York’ta uyuşturucu kaçakçılığı ve narkoterörizm suçlarından yargılanacak. Trump’ın derdi ne demokrasi ne uyuşturucu, kendisinin de açıkça belirttiği üzere Venezuela petrolleri ve ABD’nin çıkarları. Geçmişte kapalı kapılar ardında yaşanan Trump’ın yeni dünyasında artık gözlerimizin önünde. Sert gücün nobranlığı tüm sahiciliği ve vahşetiyle çırılçıplak.

Trump’ın yeni dünyasının ilk kurbanı: Bienvenido istikrarlı kaos, adiós Maduro

Tam 35 yıl önce 3 Ocak 1990 tarihinde Amerikan askerleri Panama’daki Vatikan Büyükelçiliği önünde büyük hoparlörlerle rock şarkıları çalıyordu. The Clash’ın “I Fought The Law”, U2’nin “All I Want Is You”, Bruce Cockburn’un “If I Had A Rocket Laucher” şarkıları Amerikan askerlerinin listesindeki “manidar” şarkılardan sadece birkaçıydı.

Elbette Amerikan askerleri ülkelerinden yüzlerce kilometrelerce uzaktaki bir Latin Amerika ülkesinde 1990’ların hit şarkılarını tanıtmak için kültürel bir girişim yürütmüyordu. Bir zamanlar CIA ve Amerika’nın desteklediği Panama diktatörü ABD’nin çıkarlarına aykırı hareket etmeye ve uyuşturucu kaçaklığı ile elde ettiği kara parayı Amerika aleyhine kullanmaya başlayınca ABD Başkanı baba Bush düğmeye basmış, Panamalı Manuel Noriega’yı devirmeye karar vermişti. Aralık 1989’da başlayan operasyona 27 bin Amerikan askeri katılmış, Panama işgal edilmiş, halkta karşılığı olmayan Noriega direnememiş, çareyi Vatikan Büyükelçiliği’ne sığınmakta bulmuştu. 

Opera sever bir diktatör olan Noriega’ya karşı psikolojik baskı kurmak için Amerikan askerleri büyükelçilik binasını çevrelemiş ve yüksek sesle sabah akşam rock şarkıları çalmaya başlamıştı. Fakat bu psikolojik işkence sadece üç gün sürmüş, Vatikan ABD’den büyükelçilik çalışanlarının da rahatsız olduğunu söyleyerek sesi kapamalarını istemiş, ABD’de de hoparlörleri bagajlara kaldırmıştı.

Amerikan rock müziği işkencesinin bitmesine rağmen Noriega’nın direnci 10 günde kırılmış, kendi halkı tarafından linç edilebileceğini düşünerek Amerikan güçlerine teslim olmuş, Delta Force güçleri ile ABD’ye yargılanmak üzere götürülmüştü.

Noriega, uyuşturucu ticareti ve kara para aklama suçlarından 40 yıl hüküm giymiş, iyi halden 2007 yılında tahliye edilmiş, fakat daha sonrasında Fransa’ya sınır dışı edilmiş orada ceza almış ve hapis yatmış, ardından da Panama’ya iade edilmiş ve kendi ülkesinde giydiği hükmün cezasını çekmeye başlamış, 83 yaşında tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetmişti.

Ne tesadüf ki, tam 35 yıl sonra yine bir 3 Ocak günü Amerikan askerleri yine bir Latin Amerika liderini Delta Force güçleri ile ülkesinden kaçırdı ve yargılanmak üzere ABD’ye getirdi. 

Fakat bu sefer büyükelçilik önünde rock müzik dinleterek değil, bir ülkenin cumhurbaşkanının yatak odasını basıp eşiyle birlikte pijamalarıyla kaçırıp helikoptere bindirerek.

Venezuela’nın ahı, hukukun vahı

Aslında Noel günü için planlanan ama Nijerya saldırıları nedeniyle geciken Venezuela saldırısında Amerika önce askeri hedefleri ve Chavez’in mezarı gibi sembolik yerleri bombaladı, ardından Maduro’nun yakın çevresindeki istihbarat kaynakları aracılığıyla kaldığı özel binaya özel Delta Force timi ile baskın düzenledi. Amerikan askerleri Maduro ve eşinin yatak odalarını basıp uykularından uyandırdı, Maduro ve eşi sığınaklarına doğru koşarken kapıyı kapamalarına engel oldu ve çifti pijamalarıyla birlikte helikoptere bindirip açık denizde bekleyen askeri gemiye götürdü.

Trump’ın kendi ifadesiyle “televizyon izler gibi” izlediği operasyonun “resmi” gerekçeleri uyuşturucu kaçakçılığı ve Maduro’nun antidemokratik bir lider olması. Fakat bu resmi gerekçeleri Trump bile dile getirmiyor. Trump çok açık bir şekilde ABD’nin Venezuela petrollerini dağıtacağını ve bundan gelir elde edeceğini söylüyor, hatta bunu Çin gibi ülkelerle bölüştürerek herkesin faydasına olacak şekilde yöneteceğini vurguluyor.

Trump’ın Kongre’yi sürece dahil etmeyerek bir ülkenin liderini yatağından alıp kaçırması hem uluslararası hukuka hem de Amerikan hukukuna aykırı. Ve evet Maduro da ülkesini hileli seçimlere, yüksek enflasyona, yolsuzluğa ve yoksulluğa mahkum eden bir otokrat. 

2013’te hayatını kaybeden Chavez’in ardından göreve gelen Maduro 2015 meclis seçimlerini muhalefete karşı kaybedince dümeni otokrasiden yana kıran biri. Önce anayasayı tek başına değiştirebilecek çoğunluğa ulaşan muhalefeti engellemek adına Yüce Adalet Divanı aracılığıyla 2/3 çoğunluğun kaybedilmesi için üç milletvekilinin mazbatası iptal edildi, ardından yine mahkeme aracılığıyla seçimlerin hileli olduğu iddiasıyla meclisin yetkileri alındı ve mahkeme bu yetkileri kendi himayesine aldı, vekillerin yargılanması için dokunulmazlığını kaldırdı. Gelen tepkiler üzerine her ne kadar meclisin yetkileri sonrasında geri verilse de, meclisin hukuk dışı olduğu Maduro yönetimi tarafından kabul edildiği için meclis iradesi yok sayıldı. Ardından Maduro, yeni bir anayasa için kurucu meclis kurulması gerektiğini söyleyip muhalefetin boykot ettiği bir anayasa referandumu düzenletti. %41’in katıldığı referandum sonucu kurucu meclisin tamamını Maduro yanlıları kazandı ve Kurucu Meclis ilk iş olarak muhaliflerin kazandığı meşru meclisin yetkilerini lağvetti, kendisine aldı, Maduro’nun emrinde yeni bir denge tasarladı. 

Maduro’nun tartışmalı bir şekilde kazandığı 2018 seçimlerini de tanımayan muhalefet ise çareyi sokağa çıkmak, milyonlarca kişinin katıldığı kalabalık gösteriler düzenlemek, meclis başkanı Juan Guaidó’yu meşru Cumhurbaşkanı ilan etmek ve uluslararası düzeyde Maduro’nun meşru bir lider olmadığını anlatmakta buldu. Muhalefet hileli bir sistemin kıl payı kaybeden meşrulaştırıcı gücü olmaktansa sistemi doğrudan reddetmeyi tercih etti. 

Maduro kendi halkına rağmen koltuğuna yapışmasının bedelini, olayların dinmediği kalıcı bir istikrarsızlık, son 10 yılda 7 milyon kişinin ülkesini terk etmesine sebep olan bir anayal kriz ve korkunç bir ekonomik buhran ile ülkesine ödetti. Kolombiya, Şili ve Brezilya’nın solcu hükümetleri bile Maduro ile arasına mesafe koydu, fakat her şeye rağmen ülkedeki muhalefet sinmedi ve 2023 seçimlerinde ortak aday çıkarmak için büyük bir dayanışma ile 2,5 milyon kişinin oy kullandığı bir önseçim düzenledi; bu önseçimleri de bu sene Nobel barış ödülünü alan muhalif lider Machado %93 oyla kazandı.

Machado’ya ödül veren Norveç gibi arabulucu ülkelerin girişimiyle seçim yasaklarıyla siyasetin şekillenmeyeceği konusunda uzlaşan muhalefet ve iktidara rağmen Venezuela yargısı yine Machado’nun seçimlere girmesini engelledi, ardından Machado’nun yedek adayını da “teknik aksaklıklardan” dolayı pusulaya kaydetmedi. Bu nedenle Machado, hiç tanınmayan eski bir diplomat olan Edmundo González’in son dakika adaylık kaydı yaptırmasını sağladı ve Maduro hükümeti bu sessiz sakin karizmatik olmayan adayın kazanamayacağını düşünerek kayıtların kapanmasına az bir süre kala müdahalede bulunamadı.

Trump’ın yeni dünyasının ilk kurbanı: Bienvenido istikrarlı kaos, adiós Maduro - Serbestiyet

Yunus Emre Erdölen

Kaynak: Haber Merkezi

Kopyalandı

İlgili Haberler