Çerçeve yasa kapsamı için isimler ve sayılar belirlendi...
Kulislerdeki bilgiye göre, beklenti, 2-3 ay içerisinde PKK’nın silahsızlanmasının yüzde 80 düzeyinde gerçekleşmesi. Bu aşamaya gelinirse, önüne gelecek kurul raporu eşliğinde MGK da söz konusu kararı almak noktasına yaklaşacak. Kritik soru ise şu: Yasa çatı örgüt olarak nitelenen KCK’yı esas aldığına göre İran ve Suriye’deki unsurlar da bu yüzde 80’in içine dahil edilecek mi?
Türkiye, kritik bir eşikte.
“Çerçeve kanun” olarak adlandırılan, PKK’lıların silahlarını teslim ettiklerinin tespit ve teyidinin yapılması hâlinde Türkiye’ye dönüşlerine olanak sağlayan düzenleme, rekor oyla Meclis’ten geçti.
Karşılıklı olarak “ihanet”, “barış karşıtlığı” sözleri havada uçuştu, bin yıldır süren, aynı kısır tartışmalara hapsedilmiş, niyet avcılığının eksik olmadığı sürecin sonunda düzenleme yasalaştı.
Ortaya çıkan manzara bu kadar bulanık değil…
Hiçbir biçimde düzenleme yapılmaması, 50 yıldır ne yapılıyorsa, yine aynısının yapılması gerektiğini düşünen bir kesim var.
Mutlaka bir düzenleme yapılması gerektiğini düşünen bir kesim olduğu gibi…
Eksik gedik de olsa bir düzenleme yapılmasını önemseyen, asıl sürecin bundan sonra başladığını düşünen bir kesim var.
Eksik gedik bir düzenleme ile demokratikleşme sağlanmadan barışın gelemeyeceğini düşünen bir kesim olduğu gibi...
Toplumsal mutabakatın bu kesimlerin hangileriyle sağlanabileceği ortada.
* * *
Kanunun ilk bakıştaki en önemli eksiği “güvencesiz” olması.
TBMM’de kurulan komisyon, demokratikleşme adımlarına paralel olarak sürecin yürütülmesi yönünde tavsiye kararları almıştı.
Kanun, geri dönüşler dışında bir düzenleme getirmiyor, bu doğru.
Ama zaten çerçeve kanundan beklenen böyle bir düzenleme miydi, bunu da sormak gerekir.
Yine de net biçimde demokratikleşme konusunda hiçbir güvence içermediği net.
Bu sadece bu tartışmaları yürütenler açısından değil dönecek olanlar açısından da bir “güvence” sorunu ve kulislerde de yoğun olarak tartışılıyor.
Zira düzenlemenin bununla birlikte en büyük sorunu, kanun çıkarılmış olsa da, düzenlemelerin uygulanmasının hep kurulların kararlarına bağlı oluşu.
MGK, tespit ve teyit kararını almadan düzenleme uygulanamayacak.
Bu karar Resmî Gazete’de yayımlandıktan sonra dönenler için bir denetim süreci mutlaka olacak. Endişe bu denetim sürecinde yaşanabilecekler.
Denetim sürecinde bir terör suçu işlenmemesi esası söz konusu.
Ancak terör suçu dediğiniz suçları işlemek, Türkiye söz konusu olunca pek de zor değil!
Bir konuşma, bir görüş, bir açıklamaya katılmak da bir anda bu kapsama alınabiliyor.
Terör tanımı ve Terörle Mücadele Kanunu bu hâliyle kaldıkça, denetim süreleri de risk olarak görülüyor.
* * *
Düzenlemeye göre, geri dönüş sürecinin başlaması için MGK’nın tespit ve teyit kararını alması şart.
Ancak süreci izleyecek kurullar daha erken oluşturulabilecek.
Takip Kurulu adıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın başkanlığında Adalet, İçişleri, Dışişleri ve Millî Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MGK Genel Sekreteri ve MİT Başkanı’nın katılımıyla kurulacak kurul kritik önemde.
Zira silahların teslimini ve Irak, İran, Suriye’deki hareketliliği izleyecek güvenlik ve istihbarat birimleri de bu kurula bilgi verecek. MGK’ya raporlamayı bu kurul yapacak.
Kurul, yasa yürürlüğe girer girmez oluşturulacak ve çalışmaya başlayacak.
Takip Kurulu’nun birçok alt kurul kurma ve görevlendirme yapma yetkisi olacak.
Sahada ne olup bittiği, bu alt kurullar ve Takip Kurulu tarafından raporlaştırılacak.
* * *
MHP lideri Bahçeli’nin öncülüğünde yürütülen süreçte, belki de ilk kez AKP’liler daha net ve açık konuşmaya başladı.
AKP’lilerin önemli bir bölümü, sürecin hızlı hareketi gerektirdiğini ve böyle yürütüleceğini savunuyor.
Kulislerdeki bilgiye göre, beklenti, 2-3 ay içerisinde PKK’nın silahsızlanmasının yüzde 80 düzeyinde gerçekleşmesi.
Bu aşamaya gelinirse, önüne gelecek kurul raporu eşliğinde MGK da söz konusu kararı almak noktasına yaklaşacak.
Kritik soru ise şu:
Yasa çatı örgüt olarak nitelenen KCK’yı esas aldığına göre İran ve Suriye’deki unsurlar da bu yüzde 80’in içine dahil edilecek mi?
Bunun için YPG unsurlarının Suriye hükümetine entegre edilmesi kritik önemde. Zira YPG’nin başka türlü silah bırakma ihtimali olmadığı düşünülüyor. Suriye ordusunun parçası haline gelmeleri durumunda ise Türkiye açısından YPG’ye artık ayrı bir örgüt olarak bakılmayacağı değerlendiriliyor. SDG/YPG’nin Suriye ordusuna entegrasyonu konusunda bu ülkede bir mutabakat açıklaması yapılmıştı, izlenen o süreç de devam ediyor.
İran açısından durum biraz daha farklı. İran’da farklı isimlerle kurulan silahlı gruplar, KCK ve PKK ile ilgileri olmadığını da savunuyor. İstihbarat birimlerinin, alt kurulların bunu nasıl raporlayacağı kritik önemde…
* * *
Bütün bu aşamaların sorunsuz çözülmesi durumunda kaç kişinin döneceği, kaçının Avrupa’dan, kaçının dağ kadrosundan geleceği gibi soruların yanıtları hazır.
Düzenlemede, “kasten öldürme” suçu ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen, “müebbet hapis” veya “ağırlaştırılmış müebbet hapis” cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar kapsam dışı tutuluyor.
Bu sınırlama, örgütün kurucu ve eski kadrolarını kapsam dışına itiyor. Kapsam dışında kalanların sayısının 800 kişiden fazla olduğu belirlendi.
Örgütte aktif olarak yöneticilik yapan ve geri dönmesi beklenmeyenlerin sayısının ise 300’e yaklaştığı tahmin ediliyor. Bu isimlerle ilgili beklenti Kandil’i boşaltmaları, Suriye ya da İran’a geçmeden, örgütsel faaliyette bulunmadan belli bir yerde yaşamaları. Şu anda en yüksek ihtimal, Irak’ta, Süleymaniye bölgesinde kalmaları…
Ancak Kandil, İran ile Türkiye arasında aynı zamanda bir geçiş noktası ve kimin nasıl hareket edeceği şimdilik belirsiz.
Bu konuda da istihbarat raporları belirleyici olacak. Türkiye’nin beklentisi, yönetici kadronun denetlenebilir bir noktada sürekli kalması.
* * *
Öcalan, düzenleme çıkmadan önce “teyit” kavramı yerine kendisinin vereceği “taahhüt”ün esas alınmasını istiyordu. Gelen bilgiler o yöndeydi.
Böyle olmadı.
Buna rağmen, yasada kimi noktaları eksik ve sıkıntılı bulmasına karşılık, DEM Parti heyetine de “çok takılmayın” yorumunu yaptı.
Gelinen noktada da sürecin sağlıklı işlemesi için örgüte yeni bir çağrıda bulunması, ara ara bu çağrılarını yinelemesi bekleniyor.
Hemen söylemek gerekir, daha önce Öcalan’ın İmralı’da yeni yerleşkeye geçmek için bu düzenlemenin yasalaşmasını şart koştuğu, sonrasında çalışmalarını rahat yürütmek için buraya geçebileceği bilgisi DEM Partililer tarafından açıkça veriliyordu.
Öcalan’ın yerleşkeye geçmesi sürpriz olmaz.
Devamında İmralı’ya gazetecilerin, STK ve parti temsilcilerinin gitmesinin sürpriz olmayacağı gibi.
* * *
Düzenleme, Takip Kurulu’na paralel olarak, MGK kararı beklenmeden, TBMM’de bir komisyon oluşturulmasına da olanak sağlıyor.
Bu komisyonun da yasaya göre Takip Kurulu’ndan düzenli bilgi alma yetkisi olacak.
Ancak açık biçimde iş artık bürokraside.
Ağırlıklı olarak da güvenlik bürokrasisi ve istihbarat birimlerinde.
Sonrasında söz siyasetin olacak.
Bir demokratikleşmeden söz edilebilecek mi, yasa ile demokratikleşme arasındaki makas ne kadar kapatılabilecek, bunu göreceğiz.
Önceliğin Anayasa masasına verilip verilmeyeceği, kimi kurul kararlarının bu masaya endekslenmeye çalışılıp çalışılmayacağı da bir başka kaygı.
Güven duymak, güvenebilmek bütün taraflar için çok kolay değil. Ancak bu yasanın güvensiz biçimde uygulanamayacağı da ortada. Güven de inşa edilmesi gereken bir kavram, söz vererek işler yürümüyor.
Bu nedenle adım adım, ancak tüm Türkiye’yi kapsayacak adımlarla yol almak gerekiyor.
Kaynak: Haber Merkezi
İlgili Haberler
Her Taraf CHP'nin kazandığı belediyelerde büyük değişim: 46 belediyede yönetim AK Parti'ye geçti, şimdi gözler Antalya ve Tekirdağ'da
Her Taraf Skandaldan bir yıl önce: Tera için “SPK nerede?” diye sorunca gözaltına alınmıştı. Savcı “Dolabın önünde dikil” demiş
2 yorum
Her Taraf Ersin Çelik: Yükü yine Reis’in sırtına bırakmak
Her Taraf Mehmet Altan: 'Ekmek, Eğitim, Özgürlük' ve 17 Kasım…
Her Taraf Hakkı Özdal: İşaretler Türkiye'nin telaşla seçime götürülmek istendiğini gösteriyor
Her Taraf Tanıl Bora: İşçi sınıfının görülmezliği