Son dakika

Her Taraf

Cem Kalender: Demirtaş ve siyasetin unuttuğu mizah

Milliyetçi bir arkadaş samimi bir sohbet esnasında “Gururuma yedirebilsem oyumu Selo’ya vereceğim. O kadar önyargılı

Cem Kalender: Demirtaş ve siyasetin unuttuğu mizah

 Milliyetçi bir arkadaş samimi bir sohbet esnasında “Gururuma yedirebilsem oyumu Selo’ya vereceğim. O kadar önyargılı olmama rağmen ikna ediyor bu adam beni.” dediğinde Selahattin Demirtaş’ın bir parti liderinden daha fazlası olduğuna kanaat getirdim. Arkadaşın HDP ya da Selahattin Demirtaş demeyip sanki okey arkadaşıymış gibi Selo demesi, yine bir çocuğun Selfie çekerken yürümeye başlayan muhatabına “Lan bir dur” demesi paradigmamı gözden geçirmeme sebep oldu.

Bizim gibi ülkelerde lider kültünün ne kadar önemli olduğu malum; neredeyse bütün siyasi partilerin, lideriyle doğup lideriyle öldüğü de. Sözgelimi Demokrat Parti Menderes ismi üzerinden yükselmişti. Yahut Adalet Partisi diye bir parti yoktu Demirel diye bir lider vardı. Özal ve Anavatan Partisi için de bu tez aynen geçerli. Lider kültünün Recep Tayyip Erdoğan’la zirve yaptığının da altını çizelim.

Partisinin önünde olması bir lideri başarıya ulaştıracağı mutlak ama bunun Demirtaş için geçerli olmayacağını belirtelim zira gerek partisinin beslendiği kaynak gerek ülkenin Kürt hareketine bakışındaki kırılmaz önyargı Demirtaş’ı hiçbir zaman tam anlamıyla başarıya ulaştırmayacak. Yine de iç çekişmelerin zirve yaptığı, politikanın kökten iğdiş edildiği bir dönemde Demirtaş figürünün ortaya çıkması açıkçası bana ilaç gibi geldi.

Demirtaş’ın yukarıda saydığım nitelikleri yanında beni sevindiren siyasete tekrar mizahı sokması oldu. Mizah siyasetten kovulalı yıllar olmuştu. Oysa mizah zekâ demekti. Ama ne gerek vardı ki zekâya. Lümpen siyaset daha kolaydı, daha masrafsız ve üstelik daha çok müşterisi vardı. Bundan sebep kaç zamandır siyaset zekâ üzerinden değil din, inanç ve mezhep üzerinden yapılıyor ve varidatı da masrafsız toplanıyordu.

İktidar, egemenliğini devam ettirmek için mizahın fena bir eylem olduğunu özellikle din adamlarına fetva kıvamında açıklamalar yaptırmış, bunun boşluğunu öfke, asabiyet, küfür, hakaret ve hamasetle doldurmuştu.

Oysa çocukluğumda Meclis görüşmelerini izlerdim TRT’de, severdim de. Düşünün bir ortaokul öğrencisi Meclis görüşmelerini hangi saikle izler, sever. Özal vardı, İnönü, Erbakan tabiî ki Demirel.

Hâlâ kulaklarımda yankılanır Erbakan’ın “Kürsüde mavi elbiseyle görünce orkestra şefi mi sandınız beni?” çıkışması. Erdal Bey’in seçim otobüsünün önüne atlayıp “Ölürdüm yoluna” diyen seçmenine “Dur hele ölme sakın, bir oy bir oydur.” demesi nasıl unutulabilir. Ya Demirel? Bu işin en ustasıydı o. Sözgelimi, Yunanistan’la didiştiğimiz bir dönemde gazetecinin “Ege Türk gölü mü Yunan gölü mü?” sualine “Ege elbette bir Yunan gölü değildir. Ege bir Türk Gölü de değildir. Bi defa Ege bir göl değildir.” aforizması nasıl silinir hafızamızdan. Özal’ın “Onlar küçük Turgut’la uğraşsınlar” hikâyesine girmeyelim hiç.

Bir de Osman Bölükbaşı vardı, Türkiye siyasetine mizahı getiren adam. Dönemin Başbakanı Menderes’i o kadar öfkelendirmişti ki Menderes Kırşehir’i ilçe yapıp Nevşehir’e bağlatmıştı. Ki Nevşehir o dönem Kırşehir’in ilçesiydi. Aynı şey İsmet Paşa’dan sebep Malatya’nın başına gelmiş ve nur topu gibi bir il doğmuştu, Adıyaman.

Babam anlatırdı Bölükbaşı’nın nasıl hazır cevap biri olduğunu.

İsmet Paşa küçük bir uçakla yaptığı seçim gezisinde yanına siyasi rakibi Osman Bölükbaşı’nı da alır. Malatya semalarında alçalan uçağın camından aşağıya bakan ve küçük bir çocuk olan Erdal İnönü, tarlada çalışan işçileri görür. “Baba yazık bunlara para atalım da sevinsinler.” der. Fırsatı kaçırmaz Bölükbaşı: “Çocuğum üç-beş kuruş atıp aşağıdaki köylüleri sevindireceğine babanı atalım da bütün ülkeyi sevindirelim.” Tabi şapka çıkartmaktan başka ne yapabilirdi bu espriye İsmet Paşa.

Bunları hatırlatıyor biraz Demirtaş meydanlarda konuşurken. Sözgelimi Cumhurbaşkanı’nın “Kürt sorunu yoktur.” çıkışına “Senin için Kürt sorunu bitmiş olabilir. Çünkü senin Kürt’ün Mehmet Metiner’dir. Sana bin kere helal hoş olsun. Onları al tepe tepe kullan.” diye mukabele ederek belli ki siyasete zekâyı ve mizahı tekrar getirmek istiyor.

Ya da Başbakan’ın “Adından utan, artık sana Selahattin demeyeceğim.” şakacığına “Biz bütün seçim kampanyamızı başbakan bize Selahattin diyecek diye hazırlamıştık. Şimdi ne yapacağımızı bilemiyoruz yani,” diyerek siyasi rakibine orantısız zekâ uyguluyor.

Bir HDP seçmeni olmamama rağmen keyif alıyorum Demirtaş’tan. Mutlu oluyorum onun siyasette olmasına. Onun konuşmalarını kolluyorum. Biliyorum ahım şahım bir karizması yok. Uzun boylu, endamlı, geniş omuzlu da değil. Öyle pek yakışıklı bir yüzü de yok. Bildiğin kavruk bir Zaza erkeği. Kusursuz belagatiyle tüyleri diken diken de etmiyor, üstelik bazı siyasi rakipleri gibi akademik bir unvanı da yok.

Ama sokakta görünce “ne haber” deyip elini sıkabileceğiniz, kahvede okey oynarken “iki dakika yerime bak” diyebileceğiniz, en mahrem sırrınızı teslim edeceğiniz, borç para isteyebileceğiniz biri.

Belli ki Demirtaş mevcut siyasi dili değiştirmek istiyor. Yeni şeyler sunmaya direnen muhafazakâr, statükocu, bağnaz siyasi anlayışa karşı çıkıyor. Ve bunu bir erke dayanmadan sadece zekâyı ve mizahı kullanarak yapıyor. Ve tabii ki iktidar da bundan korkuyor. Çünkü zekâdan nefret ediyor, mizahtan nefret ediyor. Biliyor ki zekâ yarışını mutlak kaybedecek, oysa kaba ve ham siyaset hep kazandırıyor onlara.

İktidarın Demirtaş düşmanlığı bundan. Onlar aslında Demirtaş’a düşman değil mizaha düşman. Onlar Demirtaş’tan korkmuyorlar, zekâdan korkuyorlar.

Zaman & Cem Kalender

Kopyalandı

İlgili Haberler