Cengiz Algan: Seçimlerde ‘bel altı’ vuruşlar
2002 seçimleri öncesi. Erdoğan, Abbas Güçlü’nün Genç Bakış programında bir üniversitede konuk. Kalabalık dinleyici
2002 seçimleri öncesi. Erdoğan, Abbas Güçlü’nün Genç Bakış programında bir üniversitede konuk. Kalabalık dinleyici topluluğundan bir genç, elindeki not kâğıdına bakarak Erdoğan’a sorusunu yöneltecek. Onun ve çevresindekilerin yüzünde hafif alaycı bir gülümseme var. Belli ki arkadaşlarının soracağı soruyu önceden biliyor ve Erdoğan’ı köşeye sıkıştıracağını düşündükleri için kikirdiyorlar. Sonra soru geliyor:
“Bildiğimiz gibi Türkiye’de gey ve eşcinsel arkadaşlarımız var”. Burada soru, Abbas Güçlü ve salondakilerin kahkahaları ve alkışlarıyla kesiliyor. Salonun, ne için olduğu tam kestirilemeyen bu ‘jestinden’ sonra, soruyu soran genç Erdoğan’a daha bir kendine güvenle bakıyor. Güçlü, salonda süren gülüşmeler eşliğindeki uğultuyu uyararak dindirdikten sonra, iyice gevrekleşen bir gülüşle devam ediyor:
“Bu gey ve eşcinsel vatandaşlarımızın, diğer bazı Avrupa ülkelerinde olduğu gibi, mesela evlilik hakkı gibi haklar tanımayı düşünüyor mu veya bu konuda kişisel olarak ne düşünüyorsunuz Tayyip Bey?”
Artık zafer kazanılmış, dindar/muhafazakâr bir siyasetçinin kucağına bu “çok kritik” soru, pimi çekilmiş bomba gibi bırakılmıştır. Kolları kavuşturup arkaya yaslanma ve siyasetçinin bu belayla nasıl kıvranacağını keyifle izleme vaktidir.
Fakat beklenen olmaz. Erdoğan “Çok teşekkür ediyorum” dedikten sonra gayet sakin cevaplar soruyu:
“Bir defa eşcinsellerin de kendi hak ve özgürlükleri çerçevesinde yasal güvenceye alınması şart. Zaman zaman bazı TV ekranlarında onların da muhatap oldukları muameleleri insani bulmuyorum”
(Video için: https://www.youtube.com/watch?v=-bp6grWsIJA&feature=youtu.be)
Türkiye’de LGBTİ örgütlerinin organize ettiği ilk “Onur Yürüyüşü” 1993’te, Beyoğlu’nda düzenlenmeye çalışılmıştı. Yaklaşık bir yıl boyunca hazırlıkları yapılan etkinlik haftası için İngiltere ve Almanya’dan milletvekillerinin de davetli olduğu paneller, atölyeler ve bir yürüyüş düzenlenecekti. Fakat tüm etkinlikler İstanbul Valiliği tarafından “Örf ve adetlerimize, toplumumuzun değer hükümlerine aykırı” olduğu gerekçesiyle yasaklandı. Organizasyonu yapanların evleri bir gece önce basılarak kapıları polis tarafından balyozla kırıldı ve gözaltına alındılar. Diğer aktivistler her zaman toplandıkları kulübe geri döndüklerinde orduevinden gelen askeri bir birliğin içeriye girmekte olduğunu gördüler:
İstanbul LGBTİ Dayanışma Derneği gönüllüsü İlker Çakmak o anları şöyle anlatıyor:
“Askerlerden biri DJ kabinine çıkıp DJ’i tokatladı, sonra da pikaba vurarak müziği durdurdu. O zaman herkes işin ciddiyetini anladı. Askerler caddenin karşısındaki orduevinden gelmişlerdi. Müşterileri yakalarından havaya kaldırıyor, isimlerini soruyor, sonra da fırlatıp yere atıyorlardı. Muhtemelen yabancı konukları arıyorlardı. Gecenin sonunda organizasyonla alakasız birçok kişi gözaltına alındı, ne kadar ilginç kıyafetli insan varsa arabalara doldurdular”
Diğer etkinliklerin hiçbirini yapamasalar da yürüyüşü yapmakta kararlıydılar. Polisin kuşattığı İstiklal Caddesi’nde yaşananlar yine Çakmak’ın ağzından:
“…polis ara sokaklarda zula yapmıştı. Feminen gözüken dört beş eşcinseli bir arada görünce yakalayıp arabalara götürüyorlardı. Muhtemelen birçoğu yürüyüşle alakasız pazar sakinleriydi. Biz de üç kişiydik, polis yürüyüşe geldiğimizi anlamasın diye sürekli yere oturup, gazete okuyor gibi yapıyorduk. Bu şekilde neredeyse sürüne sürüne Tünel’e ulaştık. Burada da yurt dışından gelen, aralarında milletvekillerinin de olduğu 9-10 kişilik grubun kelepçelenerek, etekleri açılmış şekilde yerlerde sürüklenerek, çığlıklar atarak gözaltına alınmasına şahit olduk. Dehşet içinde basın açıklamasının yapılacağı İHD’ye koştuk. Kapıda korkunç bir polis yığınağı vardı, içeridekilerle haberleşmek mümkün değildi. Yine de Heribert bir şekilde basın açıklaması yapmayı başardı birkaç trans arkadaşla beraber. Sonra o da teslim oldu, sınır dışı edildi”
(Bu haberi twitterdan hatırlatan Ekrem Şanal’a teşekkürler http://www.bianet.org/bianet/lgbti/160555-93-un-yasakli-onur-yuruyusu)
O gün yapılamayan “Onur Yürüyüşü”nü yapabilmek için tam 10 yıl sonra gelen ilk AK Parti hükümetini beklemek gerekecekti. 2003’ten beri gelen tüm AK Parti hükümetleri döneminde LGBTİ Onur Yürüyüşleri (ve tüm diğer etkinlikler) giderek kalabalıklaşan katılımlarla rahatlıkla düzenlenebiliyor. Hatta Ramazan’a da denk geliyor ve polis kimsenin kapılarını balyozla kırmıyor, yabancı milletvekillerini yaka paça gözaltına almıyor, askerler gece kulüplerini basmıyor.
Bunları neden hatırlatıyorum. Son günlerde muhafazakâr medyada, Eskişehir’de milletvekili adayı gösterdiği bir eşcinsel (Barış Sulu) üzerinden HDP’ye yönelik suçlayıcı haber ve yazılar yayınlanıyor.
Bunlar kabaca ikiye ayrılıyor. İlk grup haberlerde, ilgili kişi üzerinden doğrudan eşcinselliği aşağılayıcı, çiğ bir dil kullanılıyor. Köşe yazılarına da taşınan ikinci grupta ise HDP’ye özetle kendi muhafazakâr tabanı hatırlatılarak “sıkıysa bu adayı Diyarbakır’dan, Van’dan göstersene” deniliyor, güya HDP’nin “ikiyüzlü siyaseti” vurgulanmaya çalışılıyor. Ve tabii bu haber ve yazılar sosyal medyada, Sulu’nun fotoğrafları eşliğinde, küfür ve hakaretlerle dolaşıma sokuluyor.
Bu vakaya dair bazı tespitler yapabiliriz. Bunlardan ilk ve en temel olanı, yazının başında Erdoğan’dan alıntıladığım “yasal güvence”. Seçme ve seçilme hakkı gerekli şartları taşıyan herkese tanınmıştır. Sulu da yasal başvurusunu yapıp kabul edildiğine göre aday olmasının önünde (sözünü ettiğim yazılardaki önyargılar dışında) herhangi bir engel yoktur. Hiç kimse seçme ve seçilme hakkından mahrum bırakılamaz.
Eşcinsellik sanıldığı gibi sadece bazı siyasi görüşlere özgü “sapkın” bir olgu değildir. İnsanlar, mesela sosyalist olup sonra eşcinsel olmaz. Eşcinseldir ve dünya görüşüne uygun partiye oy verir. Tıpkı eşcinsel olmayanlar gibi. MHP’li de olabilir, CHP’li de, AK Parti’li de. Nitekim yakın zamanda “AK LGBTİ” isimli bir oluşum vücut bulabilmiştir. Eşcinsellik belli bir din veya etnik kökenden de kaynaklanmaz.
Beğenmiyor, hoşlanmıyor, onaylamıyor, hatta nefret ediyor olabilirsiniz. Ama insanları belli bir kimliğe aidiyetlerinden dolayı aşağılamak en hafifinden ayrımcılıktır. Bunun bir insanı Kürt kimliği, kadın kimliği, engelli kimliği gibi bir kimlik özelliğinden dolayı aşağılamaktan hiçbir farkı yoktur. Üstelik bunu basın yoluyla yaptığınızda, zaten kışkırmaya hazır maço erkek kafalı bir aklı evvelin, durumdan vazife çıkarıp bu kişiye saldıracağı zeminin oluşmasına da katkıda bulunmuş olursunuz.
“Kişilerle sorunum yok, ben siyaseten HDP’nin ikiyüzlülüğünü ifşa ediyorum” demek de inandırıcı olmaz. Çünkü “O zaman neden diğer kimliklerden adayları, mesela Ezidi, Ermeni, feminist, sosyalist adayları aynı dozda eleştirmiyorsunuz da, toplumun büyük bir önyargı sahibi olduğu bu kimlikten bir adayla bu kadar uğraşıyorsunuz?” sorusu akla gelir. Bence burada HDP’ye getirilecek bir eleştiri varsa o da “Beyannamende önemli bir yer verdiğin bu meselede, bu adayı neden seçilebilecek bir sıraya değil de vitrin olsun diye 6. sıraya koydun?” olabilir.
Son olarak, bir partiyi siyaseten zayıflatmaya çalışmak elbette meşru bir şeydir ama bunu bir kimliği ezerek yapmaya çalışmak hiç de etik değildir. Kısa vadede seçmenin önyargılarını kaşıyıp küçük kazanımlar elde edebilirsiniz ama bu sizin bazı konularda ilkelerinizin ya hiç olmadığına ya da aşınmaya başladığına delalettir.
Bizde bu haberler yayınlanırken, aynı günlerde İrlanda dünyada eşcinsel evliliği referandumla (%62 Evet) kabul eden ilk ülke oldu. Sırada Katolik İtalya var. Haydi her şeyi bir kenara bırakalım, pragmatik olalım. Uluslararası kamuoyunda, 30-40 kişi yürüyüş yapacak diye insanların üzerine askeri birlik yollayan bir ülke olarak mı anılmak istersiniz, yoksa dindar/muhafazakâr hükümetlerin 13 yıldır yönettiği ve 13 yıldır kimsenin burnu kanamadan eşcinsel “Onur Yürüyüşleri”nin yapılabildiği bir özgürlükler ülkesi olarak mı?
“Yeni Türkiye’de yer var ama bize kadar” diyemezsiniz. Cinsel yönelimi sizinkinden farklı diye bu insanları toplayıp ıssız adalara bırakmayacak veya tımarhanelere tıkmayacaksanız varlıklarına alışacaksınız. Çünkü varlar.
Not:
Barış Sulu’dan siyaseten hiç hazzetmem. Sosyal medyada bana saldırgan mesajlar yazdığı da olmuştu diye hatırlıyorum. Ama bu, onun şahsında bir kimliğe yapılan haksızlığa karşı çıkmayacağım anlamına gelmez.
Serbestiyet
İlgili Haberler
Her Taraf CHP'nin kazandığı belediyelerde büyük değişim: 46 belediyede yönetim AK Parti'ye geçti, şimdi gözler Antalya ve Tekirdağ'da
Her Taraf Skandaldan bir yıl önce: Tera için “SPK nerede?” diye sorunca gözaltına alınmıştı. Savcı “Dolabın önünde dikil” demiş
2 yorum
Her Taraf Ersin Çelik: Yükü yine Reis’in sırtına bırakmak
Her Taraf Mehmet Altan: 'Ekmek, Eğitim, Özgürlük' ve 17 Kasım…
Her Taraf Hakkı Özdal: İşaretler Türkiye'nin telaşla seçime götürülmek istendiğini gösteriyor
Her Taraf Tanıl Bora: İşçi sınıfının görülmezliği