Mesut Yeğen: 8 Haziran
Her seçim arifesinde olduğu gibi şimdi senaryo konuşma zamanı. 7 Haziran seçimleri hangi siyasi rotalara kapı aralayabilir?
Her seçim arifesinde olduğu gibi şimdi senaryo konuşma zamanı. 7 Haziran seçimleri hangi siyasi rotalara kapı aralayabilir? Soru her seçim öncesinde olduğu gibi basit, lakin cevap her zamankinden zor. Zorluğun nedeni de malum: Haziran seçimlerinde tek bir değişken, HDP’nin seçim barajını aşıp aşamayacağı en az üç büyük soruya birden yanıt verecek siyasi zemini oluşturacak. Başkanlık sisteminin ihdas edilip edilmeyeceği, çözüm sürecinin akıbetinin nasıl şekilleneceği ve Ak Parti’nin hükümet kurup kuramayacağı… Bütün bu soruların cevabını HDP’nin barajı aşıp aşamayacağı şekillendirecek. Seçimlere sadece bir hafta kalmış olmasına rağmen HDP’nin barajı aşıp aşamayacağının netleşmemiş oluşu seçim sonrası muhtemel senaryoları biraz kestirilemez, epey de çeşitli kılıyor.
Seçimlerden çıkması en az muhtemel sonuç HDP’nin baraj altında kalıp Ak Parti’nin 330’un üzerinde milletvekilliği kazanması olacak görünüyor. En az muhtemel bu sonuç alındığı takdirde oluşacak senaryo aşağı yukarı belli. Kuvvetli bir Ak Parti hükümeti Erdoğan’ı başkan yapacak bir anayasa yapmanın peşine düşer ve çözüm sürecinde seçimlerden öncekinden bile daha az hevesli olur. Bu durumda Ak Parti başkanlık sistemini zorlar ve çözüm işinde hep konuşulan PKK-HDP harici Kürt aktörlerin desteğini alarak çözüm işlerini sürdürülmeyi dener.
Bu senaryoya imkan verecek bir tablo oluşacak görünmüyor ama oluşsa dahi mezkur senaryo büyük ihtimalle akim kalır çünkü baraj altında kalmış olarak Türkiyelileşme siyasetinde aradığını bulamayan Kürt hareketinin devreye alacağı kuvvetli sokak siyaseti masif şiddete başvurulmadan durdurulamaz. Hükümet Kürt hareketinin sokak siyasetini masif bir şiddetle izale etmeye kalkarsa çözüm işi hepten yatar ve silahlı faaliyet yeniden ve bu kez Suriye ve Irak’taki Kürt dinamiklerini de içine çekerek Kürt meselesinin merkezine yerleşir.
Muhtemel sonuçlardan ikincisi, HDP’nin barajı aşamayıp, Ak Parti’nin hükümeti kuracak ancak anayasayı değiştiremeyecek sayıda milletvekili elde etmesi olur. Bu durumda, ilk etapta başkanlık tartışmasının sona erdiği, çözüm sürecininse ilkindekine benzer biçimde seyrettiği bir senaryo işleyebilir görünüyor. Ancak, HDP barajı geçsin ya da geçmesin, 330 milletvekilinin altında kalması muhtemelen Ak Parti’de Erdoğan parti ilişkisine dair büyük bir tartışmayı başlatır. Bu durumda çözüm sürecinin akıbeti bu tartışmanın akıbetince şekillenir. Ak Parti ve Erdoğan arasındaki kader birliği devam ederse çözüm süreci ilk senaryondakine benzer bir biçimde, devam etmezse farklı bir biçimde seyreder.
HDP’nin barajı aşıp, Ak Parti’nin hükümet kuracak bir çoğunluk elde etmesi ise üçüncü ve en fazla olabilir ihtimallerden ilki görünüyor. Bu durumda, Ak Parti içerisinde yukarıda sözü edilen tartışma yine yaşanır ve çözüm sürecinin ve yeni anayasanın akıbeti hem Ak Parti içerisindeki bu tartışmanın nasıl seyrettiğince hem de Ak Parti ve CHP ya da Ak Parti, CHP ve HDP arasındaki müzakerelerle belirlenir. Bu da şu demek: HDP’nin barajı aşması siyasi tabloyu çok kökten bir biçimde belirleyecek olmakla beraber, HDP seçim sonrası senaryolarının şekillenmesinin en kilit aktörü olmayabilir. Barajın geçilmesi durumunda yeni anayasa ve çözüm süreci işlerinin akıbeti HDP’yle beraber CHP ve Ak Parti içerisindeki muhtemel tartışma tarafından şekillenir.
Bu durumda çözüm süreci büyük ihtimalle seçim öncesinde oturduğu zeminde devam eder, ancak yeni anayasa meselesinde CHP kilit bir aktör durumuna yerleşeceğinden çözüm sürecinin seyrini de şekillendirmeye çalışır. Bu tabloda Ak Parti HDP ortaklaşmasına dayalı ‘al başkanlığı ver çözümü’ senaryosunun çalışması HDP’nin müstakbel vekil kompozisyonu göz önünde bulundurulduğunda imkansız görünüyor. Ki, 330’un altında kalmış bir Ak Parti’de başkanlık dayatmasında bulunabileceklerin enerjisi de epey azalmış olacaktır.
Dördüncü bir ihtimalse HDP’nin barajı aşıp Ak Parti’nin hükümet kurabilecek bir çoğunluk elde edememesi olur. Bu durumda HDP ve CHP seçim öncesinde fazlasıyla konsolide bir tutum almış olduklarından Ak Parti MHP koalisyonu en çok işleyebilecek senaryo olabilir. Yeni anayasa ve çözüm süreci mevzularını tümden gündemden çıkarabilecek bu senaryo ilk bakışta epey muhtemel görünse de, yukarıda sözünü ettiğim türden bir tartışmanın içine çekilmiş bir Ak Parti açısından kolaylıkla hazmedilebilir bir senaryo olmayabilir.
Dördüncü ihtimalin gerçekleştiği ancak Ak Parti MHP koalisyonu senaryosunun işlemediği durumda beşinci bir senaryo olarak erken seçim senaryosu gündeme gelir. Bu durumda barajı kaldırmak ya da düşürmek türünden bir feraset gösterilmezse büyük ihtimalle 7 Nisan’a yeniden dönülür.
İlgili Haberler
Her Taraf CHP'nin kazandığı belediyelerde büyük değişim: 46 belediyede yönetim AK Parti'ye geçti, şimdi gözler Antalya ve Tekirdağ'da
Her Taraf Skandaldan bir yıl önce: Tera için “SPK nerede?” diye sorunca gözaltına alınmıştı. Savcı “Dolabın önünde dikil” demiş
2 yorum
Her Taraf Ersin Çelik: Yükü yine Reis’in sırtına bırakmak
Her Taraf Mehmet Altan: 'Ekmek, Eğitim, Özgürlük' ve 17 Kasım…
Her Taraf Hakkı Özdal: İşaretler Türkiye'nin telaşla seçime götürülmek istendiğini gösteriyor
Her Taraf Tanıl Bora: İşçi sınıfının görülmezliği