Son dakika

Her Taraf

HDP MYK üyesi Sezai Temelli: Sağlıklı bir hükümete destek oluruz

HDP MYK üyesi Sezai Temelli, kurulacak “sağlıklı bir hükümete” çözüm süreci, yeni anayasa gibi konularda destek olmaya hazır olduklarını söyledi. HDP’nin bu seçimde potansiyelinin altında oy aldığını belirten Temelli’ye göre, şimdilik bazı gönül barajları, önyargılar yıkılamadı. Sezai Temelliyle partisinin izleyeceği siyaseti konuştuk.

HDP MYK üyesi Sezai Temelli: Sağlıklı bir hükümete destek oluruz

HDP MYK üyesi Sezai Temelli, kurulacak “sağlıklı bir hükümete” çözüm süreci, yeni anayasa gibi konularda destek olmaya hazır olduklarını söyledi. HDP’nin bu seçimde potansiyelinin altında oy aldığını belirten Temelli’ye göre, şimdilik bazı gönül barajları, önyargılar yıkılamadı. Sezai Temelli'yle partisinin izleyeceği siyaseti  Al Jazeera'ya anlattı

 Ankara’nın en sıcak gündemi koalisyon. Gündemde “Koalisyon kurulabilecek mi?”, “Nasıl bir koalisyon?”, “Partiler birbirleriyle anlaşacaklar mı?” gibi yanıtını bulamayan bir dizi soru var. Seçimlerden barajı 3 puan aşarak başarıyla çıkan HDP, bu süreçte kendisini muhalefet kanadında konumlandırmayı tercih ediyor. Partinin kurulacak olası hükümetten en önemli beklentisi ise çözüm sürecinin hızlandırılarak devam etmesi.

Sorularımızı yanıtlayan HDP Merkez Yürütme Kurulu üyesi Sezai Temelli, Meclis’ten uzlaşma beklediklerini söyledi. Temelli, kurulacak hükümete çözüm süreci, yeni anayasa gibi konularda destek olmaya hazır olduklarını da belirtti. Seçim sonuçlarını da değerlendiren Sezai Temelli’ye göre, “Gelir grupları arasında uçurum açıldıkça demokrasi açığı da, huzur açığı da artıyor.” Partisinin oy potansiyelinin aslında yüzde 13’ten çok daha fazla olduğunu belirten HDP’li Temelli’ye göre, HDP’nin bu seçimde yapamadığı tek şey “gönül barajlarını yıkmak” oldu.

Seçim sonuçları ile ortaya çıkan koalisyon seçeneklerine baktığımızda partilerin tutumu nedeniyle çok da seçme şansı yok gibi görünüyor. HDP, AKP ile koalisyon yapmayacak. MHP, HDP ile herhangi bir işbirliğinin içinde olmayacak. Sizin beklentiniz ne?

Bu parlamento bize bir koalisyon hükümeti zorunluluğunu getiriyor. Biz her şeyden önce koalisyon hükümetlerinin daha çoğulcu olacağına inanıyoruz. 13 yıllık tek parti iktidarı sonunda Türkiye gerçekten bir krize sürüklendi, iktisadi kriz de kapıda. Krizin sebebi de bu tekçi anlayış. Nitelikli bir siyaset bu parlamentodan çözüm üretebilir. Yoksa, “Ben onu istemiyorum, benim kırmızı çizgim bu” diye değil. Uzlaşı kültürü bir an önce üretilmeli. Bu MHP’yi de kapsayan bir şey. MHP’nin bu kadar karşı bir yerden konuşacağı bir iklim yok ortada. Böyle bir iklim olsaydı, müzakere sürecini tıkayan AKP oy kaybetmezdi. Müzakere sürecinden, barıştan yana konuşan parti en büyük başarıyı sağlamıştır. HDP oylarını 3 milyon 200 binden 6 milyon 50’ye getirmiştir.

AKP-CHP koalisyon ihtimaline nasıl bakıyorsunuz?

Olası görüyoruz. CHP belli konularda inisiyatif almalıdır. Özellikle müzakere süreci, barış süreci ve ekonominin demokratikleştirilmesi konusunda. AKP kendi iç sorunlarını çok hızlı aşmak zorundadır. Eski genel başkanları ile fiili başkanlık sistemi yürütmek yerine, kendi sorunlarını aşması gerekir. Parlamentoda şimdi yeni bir buluşma var, ortak çözüm üretilecek. Böyle sağlıklı oluşacak bir hükümete de destek veririz.

Nasıl bir destek?

Müzakere süreci, barış süreci anlamında gelecek yasaların parlamentodan geçmesi, eşitlikçi, eşit yurttaşlık temelinde bir anayasanın parlamentodan geçmesi gibi konularda desteğimizi veririz. Yeter ki Türkiye’nin bu acil sorunlarına çözüm üretelim, buna bir itirazımız yok. Ama bizi görmeyen bir yapıyla, hâlâ tekçi bir anayasa ile devam etmemiz mümkün değil.

Yani MHP’nin olduğu bir hükümete destek vermeniz söz konusu değil. Çünkü MHP’nin olduğu bir yapıda çözüm süreci yok.

Çözüm süreci olmayan, böyle yaklaşan bir şeye… Zaten bence CHP ile MHP’nin de kırmızı çizgileri örtüşüyor görünmüyor bence.

Yüzde 13 bekliyor muydunuz?

Bekliyorduk. Aslında seçimden önce yaptığımız çeşitli çalışmalarda, oy oranımızın yüzde 12-15 arasında olduğunu hatta 15’i geçebileceğini görüyorduk. Milletvekili sayısı olarak da 60-100 arasında değişen sayılarda çalışmalarımız vardı. Bu anlamıyla büyük bir başarıdır ve beklentilerimizin karşılığıdır. 80 milletvekili arkadaşımızın parlamentoya girecek olması, 6 milyonun üzerinde oy almış olmamız ve 13.12’lik bir oy oranına ulaşılmış olması. Burada önemli olan nokta katılım oranı artmış olmasına rağmen bu oy oranına ulaşmış olmamız.

“Seçim öncesinde katılım oranı artarsa HDP barajı geçemez” deniyordu ama öyle olmadı. Neden?

Katılım arttıkça oy oranı arttı, aslında biz zaten baştan beri bunu söylüyorduk. “Cumhurbaşkanlığı seçiminde katılım düşük; o yüzden yüzde 9.8 aldınız, katılım artarsa 8’lerde kalırsınız” diyorlardı bize. Bunun böyle olmayacağını, Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde katılımın düşük olmasının bizim oylarımızdan kaynaklandığını söyledik biz. Mevsim itibarıyla önemli bir oy kaybımız oldu. Cumhurbaşkanlığı seçimi ile genel seçimler arasında bir fark var. Burada HDP’yi halkla buluşturduk. Cumhurbaşkanlığı seçiminde yeni bir yaşama ve yeni bir buluşmaya davet ettik, bu seçimde de hangi buluşmaya sorusunun yanıtını verdik. Bu seçimde bizim seçim bildirgemiz karşılığını buldu. Program bütünlüklü bir programdı. Türkiye’nin demokrasi meselesiyle barış meselesi, eşitsizliklerden kaynaklanan meseleleri çözüyordu. İnsanlar arasında düşmanlık yaratarak, karşıtlıklardan beslenerek bir seçim propagandası değil, ortak sorunlara ortak çözüm geliştirme felsefesi edindik. Bu yeni siyasete teveccüh çok yüksek oldu.

Bu “teveccüh” içinde İstanbul’da bazı semtlerdeki oy artışları çok öne çıktı. Nişantaşı, Etiler gibi Türkiye’nin biraz daha gelir düzeyi yüksek semtleri. Buralarda oy artışını nasıl anlamlandırıyorsunuz?

Bunu da, emanet oy tartışmasını da bize karşı hâlâ sürdürülen karşı propagandanın bir parçası olarak görüyorum, çok da ciddiye almıyorum doğrusu. Refah payı yüksek bölgelerden de, payı düşük bölgelerden de oy almak Türkiye’de derinleşen gelir uçurumunun karşılık bulması ile ilgili bir şey. Uçurum açıldıkça demokrasi açığı da, huzur açığı da açılıyor, umutsuzluk da artıyor. Nişantaşı, Etiler diye kodlamak yerine, gelir grupları arasındaki farklılığa dikkat çeken bir partinin bunu demokrasi meselesiyle, umut meselesiyle ilişkilendirmesinde aramak lazım. Türkiye’nin çeşitli katmanlarından oy aldık. Ekonominin demokratikleştirilmesi de herkesin sorunuydu. Ekonominin bu kadar küresel sermayenin çıkarlarına uygun, siyasi rantı da buna endekslemiş bir anlayışla sürdürülmesi ister istemez iktisadi anlamda sorunları da karşımıza getiriyor. Gelirinizin yüksek olması huzurlu bir toplumda yaşıyorsunuz anlamına gelmez, çünkü huzuru, barışı satın alamazsınız.

Neden CHP’ye değil de size oy verdi bu seçmen?

CHP çünkü bu gelir uçurumunu yaratan iktisadi programdan vazgeçmedi, merkez Türkiye projesi bu neoliberal politikaların yeniden üretilmesi oldu. Bunun için CHP’de bir oy artışı gelmedi. Evet ekonomiyi çok konuştular ama sürdürülen ekonomik programın içinde konuştular.

Peki kime ulaşamadınız siz bu seçimde?

Kategorik olarak söyleyemeyiz ama önyargı barajlarını henüz yıkamadık. İnsanların oy verirken kaygılandığı, “Oy verirdim ama “ diye devamını getirdiği meselelerde kat edemediğimiz yerler, yıkamadığımız gönül barajları var.

Neden?

Çünkü geçmişten gelen, devletin izlemiş olduğu “düşman” konseptine oturtmuş olduğu bir nefret söylemi var. Bu nefret söylemi kuşaklara sindirildi, eğitimin bir malzemesi haline getirildi. 13 yıllık AKP iktidarı boyunca da bu nefret söylemi din temelli olarak yeniden üretildi. Son kampanyada Diyanet İşleri Başkanlığı temelli söylemde de bunun yeniden üretildiğini, bize karşı kullanıldığını gördük. Bunları çok kısa sürede aşmamız mümkün değil. Orta yaş üzeri grubu yani 50 yaş civarı seçmen daha katı. Gençler yeniye daha açık. HDP’nin yeni bir parti olması, her iki eş genel başkanımızın da genç olması, seçim meydanlarında alışılagelmiş gerginlik yerine espriyi getirmiş olmaları önemli. Geçmişle yüzleştiğimizde kavga ederek ayrılmadan, yeni bir yaşamı birlikte örebileceğimizi anlattılar.

Bir erken seçim ihtimali var, yeniden seçim olursa bu oy potansiyelini koruyabilir misiniz? Bazı gazetelere yansıyan anketlerde Ak Parti’nin oyunda seçim sonrası istikrar endişesi ile artış olduğu belirtiliyor. “Emanet oy” veren seçmen partisine geri dönebilir mi?

Bu kavram biraz hatalı kullanıldı. Her seçimde insanlar yeniden programları değerlendirir ve kararını verir. Türkiye’de oy kullanan kemikleşmiş seçmen var ama kemikleşmemiş de var. Bize yansıyan o kitle. Önümüzde bir seçim olursa görürsünüz bizim oylarımız artacaktır, hatta dramatik artışlar da olabilir.

Kaynak: Al Jazeera

Kopyalandı

İlgili Haberler