Levent Köker: Dolmabahçeden Suruça...
1 Mart 2015 târihli gazete manşetlerinde, “PKKyı silâh bırakmaya çağırıyoruz” (veyâ buna benzer) cümleler göze çarpıyordu.
1 Mart 2015 târihli gazete manşetlerinde, “PKK'yı silâh bırakmaya çağırıyoruz” (veyâ buna benzer) cümleler göze çarpıyordu.
Bir gün önce, tesâdüfen 28 Şubat'ta, Başbakan Yardımcısı ile İçişleri Bakanı'nın da hazır bulunduğu, Dolmabahçe'deki Başbakanlık Ofisi'nde Sırrı Süreyya Önder tarafından okunan açıklama, medyada böyle yansımıştı. Başbakan Yardımcısı'nın “çözüm sürecinde önemli bir aşamaya geldik” değerlendirmesiyle tasvip gören bu açıklama, kamuoyuna “hükümet ve HDP heyeti arasında yapılan çözüm süreci zirvesinden PKK'ya silah bırakma çağrısı çıktı” şeklinde yansıtılmıştı. Önder tarafından hükûmet ve AK Parti yetkililerinin huzurunda okunan açıklama, “Barışa her zamankinden çok daha yakın olduğumuzu bilerek, emek veren ve verecek olan bütün demokrasi güçlerini selamlıyoruz.” diye bitiyordu.
Ve “Suruç katliâmı”... Fâili meçhul! Anlamını çoktan yitirmiş, yaslı insanların tevekkül içinde dindirmeye çabaladıkları öfkelerini tahrik eden bir klişe: “En kısa zamanda bulunacaktır!” Fâil bulunsun, bulunmasın, “Suruç katliâmı”, Dolmabahçe açıklamasında sözü edilen “Barışa ... emek veren ve verecek olan bütün demokrasi güçlerini” hedef almıştır. Bu, çok açık: Kütüphânesiyle, çocuk parklarıyla, oyuncaklarıyla, öyküleriyle, masallarıyla Kobani'yi yeni nesillerin en güzel barış, özgürlük, demokrasi ve adâlet diyârı olarak yeniden inşâ etmek isteyen canlar gitti. Şimdi, onların vasiyeti yerine getirilecek, Kobani, onların isteklerine uygun biçimde yeniden inşâ edilmeye çalışılacak, barış ve demokrasi güçleri çoğalacak, büyüyecek ve daha gayretli olacak. Dolmabahçe ile yeni bir evreye giren “barış yolu”, en son ve en acı verici tahribâtını “Suruç katliâmı” ile tecrübe etmiş olarak, yeniden ve daha sağlam biçimde döşenecek.
Bunun olabilmesi için de, Dolmabahçe'den Suruç'a nasıl gelindiğini eleştirel bir biçimde gözden geçirmemiz gerekmektedir.
Dolmabahçe mütakabatının içi doldurulmalı
Başbakan Yardımcısı'nın hazır bulunduğu, itirâz etmek bir yana, onay cümleleri kurarak destek verdiği, bu nedenle de hükûmet ile Öcalan/PKK arasında HDP hey'etinin aracılığıyla bir uzlaşma gibi anlaşıldığı için kamuoyunda “Dolmabahçe mutabakatı” diye de anılan açıklamanın içeriğine baktığımızda göze çarpan şu: Demokratik siyâsetin yeniden tanımlanması ile başlayıp, sâdece Kürt sorunu değil, kadın ve çevre sorunları da dâhil demokratikleşme ile ilgili pek çok sorun alanında reform doğrultularını genel olarak tesbit eden ve bütün reformları bir yeni demokratik anayasa ile “taçlandırma” hedefi.
Açık konuşalım: Daha demokratik bir Türkiye hedefleyip de burada yer alan reform ve yeni anayasa taleplerine karşı çıkmak mümkün değil. Oysa, siyaset belirleme yetkisi olmadığı halde, doğrudan seçmen oyuyla seçilen ilk cumhurbaşkanı olarak böyle bir yetkisi olduğunu düşünen Sayın Erdoğan, ilk günden itibaren bu “mutabakatı” kabul etmediğini beyân etmiş, buna “Kürt sorunu yoktur” yaklaşımını ve bu yaklaşımın en sert ifâdesi olan Kobani'deki direniş hareketini “terörizm” olarak niteleyen bir tavrı benimsemişti. Anlaşılan o ki, Sayın Cumhurbaşkanı, bir zamanlar Genelkurmay'ın TRT'de Kürtçe kanalın hizmete girmesi sırasında ortaya attığı “zararsız kültürel açılım” yaklaşımını andırırcasına, Kürt sorunu ile ilgili olarak yapılmış bâzı reformları yeterli bulmakta ve sorunun çözüldüğünü kabûl etmektedir. Oysa, yasası yarımyamalak çıkmış ve bu haliyle bile uygulamaya konmayan “anadilinde eğitim”den demokratik özerkliğe kadar bir dizi kalemi içeren bir yumak olarak Kürt sorunu ve o bağlam üzerinden Türkiye'nin genel demokratikleşme sorunu hâlâ beklemede.
Sayın Cumhurbaşkanı'nı “Kürt sorunu yoktur” noktasına ve buradan da Kürt siyâsî hareketini “terör” ile özdeşleştirip demokratik siyâsette yeri olmayan “ihânet” terimleriyle nitelemeye doğru sertleştiren gelişmeler, sık sık son üç büyük seçimin baskısı ile de açıklanmak istenmektedir. Yâni, deniyor ki, Sayın Erdoğan, yerel seçimleri, Cumhurbaşkanı seçimini ve milletvekili seçimlerini kazanmak uğruna, MHP seçmeninin ağır bastığı milliyetçi tabana yakınlaşma yönünde ve dolayısıyla Kürt sorununa karşı bir tavır geliştirdi. Bu doğru olabilir ama netîce değişmedi. Cumhurbaşkanı seçimindeki başarısını seçmenin kendisine Anayasa'dakinden daha geniş yetkiler verilmesini kabul ettiği biçimindeki yorumunun, tüm meydan çabasına ve devlet imkânlarına rağmen milletvekili seçimlerinde geçersiz kaldığı görüldü. Şimdi, şu noktadayız: Geçmişte, AK Parti'ye (ve dolayısıyla Sayın Erdoğan'ın siyâsî liderliğine) oy vermiş olan Kürt seçmenin büyük bir bölümü HDP'ye yöneldi. AK Parti, geçmiş reformculuğunu Dolmabahçe açıklaması doğrultusunda geliştiremediği için, Kürt seçmenin çözüm ve barış sürecinin ilerletilmesi yönündeki demokratik irâdesini göremediği için ve Suriye'de kendi ülkelerini korumak için IŞİD'e karşı mücadele eden Kürtleri düşmanlaştıran Sayın Erdoğan'ın yaklaşımını reddedemediği için 7 Haziran'ı kaybetti.
Kalıcı barış ve tbmm'nin görevi
Öyle görünüyor ki, “Suruç katliamı”, bu kaybın derinleşmesi ve kalıcı hâle gelmesi sonucunu doğuracak. Eğer bu öngörü doğru çıkacak olursa, 7 Haziran seçimlerinde işâretlerini gördüğümüz bir manzara daha da netleşebilecektir: CHP ve MHP'nin varlık gösteremediği, sâdece AK Parti ile HDP'nin var olabildiği seçim çevrelerinde bundan böyle AK Parti de silinecektir. AK Parti ve destekçisi çevrelerde Suruç katliamına karşı gösterilen ve ısrarla HDP'yi hedef tahtasına koyan yaklaşım karşısında, giderek daha fazla muhtemel hâle gelen bir erken seçimde başka türlü bir sonucun oluşması ihtimali de bulunmuyor.
Eğri oturup doğru konuşalım. Önce Sayın Erdoğan'ın, sonra da AK Parti'nin Türk milliyetçisi tabana yakınlaşma tavırları, sebepsiz değil: AK Parti MHP tabanına yakınlaştıkça siyâseten güçleneceğini düşünüyordu. Nitekim, iki partinin oy tabanı yüzde 58'lere varıyor. Buna yüzde 25'lik CHP tabanını da ekleyebilir miyiz? Bence büyük kısmıyla evet. Zira CHP tabanı da, Kürt sorununun demokratik çözümü bağlamında gündemde olan “anadilinde eğitim” ve “demokratik özerklik” konularına karşı ya Türk milliyetçisi taban gibi reddiyeci veya en azından çok kuşkucu. Alâkasız gibi görünebilir ama, Suruç katliâmı sonrası HDP'nin meşru siyâset zemini olarak TBMM'yi toplantıya çağırma arzusuna CHP'den bir destek gelmemesi de bu yönde bir işâret. CHP, AK Parti ile muhtemel bir koalisyonu bertaraf etmemek için mi, yoksa HDP'ye yakın görünmemek için mi HDP'nin çağrısına olumlu yaklaşmıyor bilemiyorum. Bildiğim, Kürt sorunu ile ilgili çözüm geliştirdiğini ileri sürüp, örneğin bir türlü “anadilinde eğitim” diyemeyen bir partiden bahsettiğimiz.
Türkiye'nin çok âcil olarak HDP'yi Kürt sorununun demokratik çözümünün tek aktörü hâline getiren bu dışlayıcı süreci durdurması ve Dolmabahçe açıklamasının içini doldurmaya başlaması gerekiyor. Bunun da yapılacağı yer TBMM'dir ve TBMM âcilen toplanmalıdır. Dolmabahçe'den Suruç'a geldik, büyük bir katliâm ve târifsiz acılar yaşıyoruz. Suruç'tan Dolmabahçe'ye dönmeli ve oradan kalıcı barışa ilerlemeliyiz. Bunun yolu da, zor da olsa, TBMM'den geçiyor, Ankara'nın başka bir yerinden ya da tepesinden değil.
ZAMAN
İlgili Haberler
Her Taraf CHP'nin kazandığı belediyelerde büyük değişim: 46 belediyede yönetim AK Parti'ye geçti, şimdi gözler Antalya ve Tekirdağ'da
Her Taraf Skandaldan bir yıl önce: Tera için “SPK nerede?” diye sorunca gözaltına alınmıştı. Savcı “Dolabın önünde dikil” demiş
2 yorum
Her Taraf Ersin Çelik: Yükü yine Reis’in sırtına bırakmak
Her Taraf Mehmet Altan: 'Ekmek, Eğitim, Özgürlük' ve 17 Kasım…
Her Taraf Hakkı Özdal: İşaretler Türkiye'nin telaşla seçime götürülmek istendiğini gösteriyor
Her Taraf Tanıl Bora: İşçi sınıfının görülmezliği