Son dakika

Her Taraf

Tamer Çetin: AK Parti ve Erdoğan(cılık) yol ayrımında

Ak Parti ve Erdoğan(cılık) yol ayrımına gelmiş durumda. Aslında Erdoğan, partiyi kendi güdümüne sokmaya karar verdiği gün, bu ayrımı da başlatmıştı.

  Ak Parti ve Erdoğan(cılık) yol ayrımına gelmiş durumda. Aslında Erdoğan, partiyi kendi güdümüne sokmaya karar verdiği gün, bu ayrımı da başlatmıştı.

Sonra gelen büyük seçim başarıları, Erdoğan'ın şahsi fikirlerinin, bir tür ideolojiye evirilmesine ve Erdoğancılığın ortaya çıkışına neden oldu. Böylelikle, ayrımın ilk safhası, Erdoğan'ın, AKP ruhundan kopuşu şeklinde oldu. Ayrımın ikinci safhasını yaşadığımız şimdilerde ilişkinin yönü, AKP'den Erdoğancılığa doğru evirilmiş durumda. Bu safhada AKP, Erdoğancılık yükünü boşaltma sancılarının sinyallerini veriyor.

Ayrışmanın temelleri

Aslında, yolsuzluk soruşturmaları, Gezi ve sonrasına verilen tepki, partinin gittikçe değişen kurmay yapısı ve bu kurmay kadronun neredeyse tamamının sorunlu figürlerden oluşması gibi son 2 yıldır yaşanan olaylar, bu ayrışmayı bir yandan derinleştirirken, diğer yandan gecikmesini de sağladı. Derinleştirdi, çünkü AK Parti öyle ya da böyle bu türden bir yükü kaldıracak yapıya ve tabana sahip değil. Sorunlar hakkındaki bilgi tabana yayıldıkça, bunun hoş karşılanmayacağı ve zamanla, bu türden sorunlara bulaşmış olanların istenmeyeceği açık olduğu için Erdoğan(cılar), kendilerinin yok oluşunu izlemek yerine, partiyi domine edip 2002 ruhuna yakın kitleyi pasifize etme yolunu seçti. Bu, kaçınılmaz bir tercihti ve Erdoğan(cılar) bunu seçerek, bir yandan bir süre daha güçte kalmayı sağlarken; diğer yandan, AKP'nin 2002 ruhunu tamamen terk ettiler. Bu süreçte parti, tamamen Erdoğan(cılık) tarafından domine edildiği için aslında bir ayrım değil de, uyum var gibi görünmüş olsa da bu doğru değil. Çünkü AKP'nin Erdoğancılık versiyonunun, uzun soluklu olamayacağı aşikâr. Bunun iki temel nedeni var: Bir, Erdoğancılığın temel niteliği olan gerilim siyaseti, sürdürülebilir değil. Son Merkez Bankası meydan okumasında yaşandığı gibi bu politik tavrın, bir ekonomik krizi tetikleme olasılığı çok yüksek. Erdoğancılığın domine ettiği bir ülke yönetiminde ekonomik kriz yaşanması, an meselesi. Diğer yandan 2002'de toplumun her kesimiyle aradığı koalisyonu şimdi darbe ve terör eksenli yerlerde arıyorlar. AKP gibi bir partinin ontolojik olarak hasmı niteliğindeki bu gruplarla bir koalisyon, kesinlikle uzun vadeli olamaz. Ne yazık ki Erdoğancılar, Erdoğancılığı (kaçınılmaz olarak) bu koalisyon üzerine bina etmeye çalışarak büyük hata ediyorlar. İki, Erdoğan(cılar), bu dışsal etmenleri kontrol etse bile uzun vadede partiyi domine edecek durumda değil. Çünkü, başkanlık hevesiyle Cumhurbaşkanlığına taşınırken, stratejik bir hata yaptılar ve mevcut kurumsal yapıda hâlâ daha siyasetin merkezini temsil eden hükümeti, Erdoğancılığın itaatkâr savunucuları yerine, 2002 ruhuna daha yakın kişilere devrettiler. Oysaki Türkiye'nin kurumsal temellerini, en azından, peşinden koştukları Rusya benzeri bir yapıya dönüştürerek bunu yapmalıydılar.

Ayrılık kaçınılmaz

Diğer yandan ayrışmayı derinleştiren olaylar, eş anlı bir kopuşu da engelledi. Bunun için de iki temel neden sıralamak mümkün. Bir, parti içinde pek çok kişi için bu süreçte bir ayrılığın ne türden maliyetlere neden olacağı iyi biliniyordu. Bu nedenle doğru zamanı beklemek, daha rasyoneldi. İki, gittikçe daha agresif yöntemlere bel bağlayan Erdoğancı şahin kanat, parti dışındaki güçlere karşı kullandığı yöntemleri, parti içinde de bir baskı aracı olarak kullanmaktan geri durmadı. Böylelikle, gerek topyekûn bir güç kaybı endişesi, gerekse de tehditler ve şantajlar yoluyla güdülen agresif politikalar, ayrışmayı geciktirdi ama vakti geldiğinde de kaçınılmaz hale getirdi.

Bugün gelinen noktada ve biraz daha ilerisinde, AK Parti'nin, Erdoğan(cılık)'ı daha fazla taşıması için hiçbir neden bulunmuyor. Aksine, eğer AKP, Türkiye'nin geçmişine olduğu gibi geleceğine de yön vermek istiyorsa, 2002 ruhuna dönmeli. Bunun için de işe içindeki sorunlardan arınarak başlamalı. Çünkü AKP'nin en büyük sorunu kendi içinden geliyor ve bunu da Erdoğancılık şekillendiriyor. Erdoğancılık, AKP'nin 2002 ruhuna aykırı ve şimdilerde bu başlangıç ruhunu ikame ederek, partinin yönünü ve performansını, yanlış istikamete doğru taşıyor. Şüphesiz Erdoğan'ın politik duruşu, 2002-2008 arasında Türkiye için önemli işler başarılmasını mümkün kıldı. Ancak bu başarı, bir yandan Türkiye'nin kurumsal sorunlarından kurtulmasını sağlarken, diğer yandan kronik sorunlarından birinin yeni bir versiyonuna da yol açmaktaydı. Başarılı bir politik figür, bir kez daha kutsanarak, altından kalkamayacağı yücelik atfıyla bir idole dönüştürüldü ve Erdoğancılık bugünkü fazına ulaştı. Şimdilerde insanların, savulun halife geliyor demeleri, içerdiği tehlikeler açısından küçümsenecek laflar değil. Bu ülke, benzerlerini çok gördü ve ne türden sonuçlara katlanacağını defalarca tecrübe etti. Erdoğancılığın bugünkü şeklinin niteliği ayrı bir tartışma konusu ama AK Parti ve memleket selameti üzerindeki etkisi, açık bir olumsuzluğa işaret ediyor.  Erdoğancılık, açık bir şahsi yüceltme ve altından kalkılamayacak aşırı, ama gereksiz iddialar üzerine bina ediliyor. Oysaki AK Parti'nin başarısı, bu tür yüceltme ve iddialardan gelmiyordu. Aksine, AKP hükümetleri bu türden aşırıya giden iddialar içermeyen, son derece basit bir ekip işiyle Türkiye tarihinin en parlak dönemlerinden birine imza atmayı başardı.

Sonuç olarak, AKP'nin karşı karşıya olduğu sorun açık. Ya Erdoğancılık yükünü boşaltıp, 2002 ruhuna geri dönerek, kaldığı yerden yeni başarılarla Türkiye için ümit vaat eden bir parti olmaya devam edecek veya partinin kendisi büsbütün Erdoğancılığa evirilerek, eski Türkiye reflekslerinin yeni versiyonu olarak tanımlanabilecek Yeni Türkiye altında, geçmiş örnekleri gibi bir enkaz yığınına dönüşecek. Aslında şimdilerde yaşadığı sarsıntı, bu kararı verme aşamasında çektiği sancının işaretleri.  

ZAMAN


Kopyalandı

İlgili Haberler