Son dakika

Her Taraf

Tarık Ziya Ekinci: HDP barajı geçerse Erdoğan’ın hayalleri söner

Türkiye’deki dünkü uygulamalarda bugünkü uygulamalarda hiçbir zaman demokratik bir çizgi olmadı.Bu nedenle buna bir

Tarık Ziya Ekinci: HDP barajı geçerse Erdoğan’ın hayalleri söner

 Türkiye’deki dünkü uygulamalarda bugünkü uygulamalarda hiçbir zaman demokratik bir çizgi olmadı.Bu nedenle buna bir nitelik vermek gerekiyordu: ‘Radikal Demokrasi’ demek zorunluluğu vardı ve ben bunda ısrarlıydım. Türkler ve Kürtler bir arada böyle bir demokrasi için mücadele etmeli

Takvimler 1977’i kışını gösterirken Hakkari’de askeri bir tatbikat düzenlendi. Beş bin kişilik bir yerleşim bölgesinin beş dakika içinde nasıl etkisiz hale getirilebileceği sınanacaktı. Askerlerin bir bölümü köylü giysilerini geçirdi üzerine, kimi çift sürmeye, kimi hayvan otlatmaya, kimi de süt sağmaya başladı. Bu köylü askerler düşmandı! Üniformaları içinde, ağır silahlarla donatılmış dost kuvvetlerin askerleri düşmanlarına saldırdı ve hedeflendiği sürede hepsi etkisiz hale getirildi! Köyün gerçek sakinleri ise kenara çekilmiş olup biteni izliyordu.

Tarık Ziya Ekinci, Yürüyüş dergisinde bu tatbikatı eleştirdi, "Tarihin hiçbir döneminde, dünyanın hiçbir ülkesinde, o ülkenin silahlı kuvvetleri," diye yazdı "kendi halkına karşı tatbikat yapmadı, yapamaz. Bu bölücülüktür, öz vatandaşına düşman muamelesi yapmaktır." Yazıda Kürt kelimesi geçmiyordu, ama Ekinci hakkında dava açıldı ve 18 ay hapis cezasına çarptırıldı. Genelkurmay Başkanı ise Kenan Evren’di.

Bu ilk değildi, bir dönem TİP milletvekili olarak TBMM’ye giren Ekinci, sürgünden hapisliğe devletin her türlü zoruyla karşılaştı. Kürt kelimesinin ağza bile alınamadığı zamanlara da Kürt halk hareketinin Türk devletini müzakere masasına oturmak zorunda bıraktığı günlere de tanıklık etti. Siyasetten hiç uzaklaşmadı, konuştu, anlattı, yazdı. 7 Haziran seçimlerine dair de söyleyecekleri vardı elbette, sorduk; yanıtladı:

Geçen senenin son aylarında bir yazınızda HDP’nin bir Türkiye partisi olması konusunda HDP’ye uyarıda bulunmuştunuz, itiraz ettiğiniz noktalar nelerdi?

HDP’nin ilk kuruluş aşamasından bu yana yıllardır bu çizgiyi savunuyorum. Hatta bugünkü HDP’nin temel bileşenlerinden biri olan EDP kurulurken; "Artık Türkiye’de devrimci, sosyalist bir devrim mücadelesini hedefleyen bir siyasi partinin kurulması hayalperestliktir. Bunun hiçbir gerçekçi yanı yoktur. Yapılacak şey Türkiye’de radikal bir demokrasi partisini oluşturmaktır” dedim, itiraz ettiler.

Radikalden kastınız neydi?

Radikalden kastım demokrasinin çağdaş anlamda, en ileri boyuttaki uygulamasıdır. Yani kuvvetler ayrımını kesin olarak benimsemiş, hukukunu üstünlüğünü kesin olarak tanıyan ve hiçbir müdahalede bulunmayan, diğer özerk kuruluşların tümünün kendi alanlarında özerk olarak özgürce çalışabilecekleri ve idarenin denetiminin hukuk denetimine tabi tutulması lazım geldiği bir rejimden söz ediyorum. Düşünce özgürlüğü, basın özgürlüğü... Hülasa çağdaş demokrasinin bütün olanaklarını kapsayan bir demokrasiyi öngörüyorum.

Aslında demokrasi mücadelesi verenlerin yıllardır söylediği şeyleri tekrarlamışsınız. Demokrasiden o kadar mı umudunuzu kestiniz ki ‘radikal’ tanımını kullandınız?

Evet, radikal demek zorunda kaldım, çünkü herkes demokrasi diyor! Türkiye’deki dünkü uygulamalarda bugünkü uygulamalarda hiçbir zaman demokratik bir çizgi olmadı. Bu nedenle buna bir nitelik vermek gerekiyordu: "Radikal Demokrasi" demek zorunluluğu vardı ve ben bunda ısrarlıydım. Türkler ve Kürtler bir arada böyle bir demokrasi için mücadele etmeli.

Başta sözünü ettiğim yazınızdan bu yana HDP’nin Türkiye partisi olma yolunda attığı adımları nasıl değerlendiriyorsunuz?

HDP bugünkü haliyle öngördüğüm bir proje değil. Çünkü eklektiktir, farklı siyasi partiler bir araya gelmiştir ve her biri kendi programına bağlıdır. Örneğin; HDP bugün kalkıp Avrupa Birliği’ne girmeyi öneremez, çünkü içindeki bileşenlerden birkaçı Avrupa Birliği’ne karşıdır. Ben bütün bunları bertaraf edebilecek, herkesin benimsediği bir programı olan bir Türkiye partisi düşünüyorum.

Düşündüğünüz partiye en azından bugün kitlesel bir katılım mümkün görülmüyor, yanlış anımsamıyorsam, yazınızda liberallerden söz ediyordunuz ama Türkiye’de güçlü bir liberal yapı yok ki...

Çok doğru... Böyle bir örgütlenme mecburiyetten doğdu, ama ne kadar yürür, onu bilmiyorum. Sonuna kadar yürüyeceğine de ihtimal vermiyorum, çünkü siyasal parti demek, ortak bir siyasal programa sahip olmak demektir. Üyelerin bir kısmının farklı bir görüşe sahip olduğu bir parti olmaz.

Sizce HDP’nin barajı aşamaması hem Kürtler, hem Türkler hem de diğer halklar için nasıl tehlikeler taşıyor?

HDP’nin barajı aşamaması demek, AKP’nin tek başına anayasayı değiştirecek güçte iktidara gelmesi anlamına gelir. Bu da Erdoğan’ın tek kişilik bir otorite, bir baskı rejimi kurması demektir. Yani kendisi parti genel başkanı olacak, milletvekillerini kendisi belirleyecek, hükümeti kendisi tayin edecek, başbakanı olmayacak... Hem icra yetkisini, hem kanun yapma yetkisini elinde tutacak, kendisine bağlı yargı sistemi oluşturacak.

Yani diktatör olacak...

Evet, kendi şahsında temerküz eden bir diktatörlük kuracak. Buna AKP’liler ne ölçüde mukavemet ederler, mukavemet ederler mi etmezler mi, bilmiyorum. Zaman gösterecek.

Sizce son dönemde çatışma gibi gözüken olaylar, açıklamalar böyle bir mukavemetin işaretlerini mi veriyor?

Tabii. Partinin kurucuları, Abdullah Gül gibi önde gelen, itibar sahibi insanları var. Bunlar müdahale ettikleri halde kongreye istedikleri şekilde yön verebilecek insanlardır. Bülent Arınç’ın açıklamaları çok manidardır. Bana öyle geliyor ki Erdoğan bunu yürütemez, belki başkanlık sistemine geçer ama uygulamalarına AKP’nin tabanı ve içindeki önde gelen kişiler tepki gösterir.

Erdoğan’ın diktatörlüğünü engelleyecek iki barikat var o halde, birincisi HDP’nin barajı aşması, ikincisi AKP içinden mukavemet...

Evet. HDP’nin barajı aşması demek, Erdoğan’ın hayallerinin sönmesi demektir. Bu kesin. Çünkü HDP’ye gelecek olan yüzde iki, üç, beş oy CHP ile MHP’ye gittiği takdirde hiçbir sonuç vermez, netice değişmez ama HDP’ye yüzde iki-üç ek oy doğrudan doğruya Meclis’e 60-70 milletvekilinin girmesi demektir. Aksi de 70 milletvekilinin doğrudan doğruya AKP’ye gitmesi demektir.

Peki, Türk halkı sizce bu tehlikenin tehdidin farkında mı? HDP’ye oy verecek mi?

Vallahi eğer Türk halkı Recep Tayyip Erdoğan’ın tek kişilik bir yönetime doğru gittiğini, bir diktatörlük peşinde olduğunu ve kendi istediğini empoze edecek bir düzen kurmak istediğini anlarsa bunun karşısına çıkar. Bunun karşısına çıkmanın yolu da HDP’ye oy vermektir. Yani MHP yahut CHP’ye oy vermenin hiçbir sonuç getiremeyeceğini idrak etmek gerekir. Aklı başında her insanın böyle düşünmesi lazım.

Balyoz davası için askerden özür dilemesi, ardından askerin yeniden siyasi söyleme soyunması, daha milliyetçi bir dil kullanması, ‘Kürt meselesi yoktur...’ Tüm bunlar milliyetçi oylar için mi?

Bunlar Erdoğan’ın tek kişilik otoriter yönetiminin temel stratejileridir. Artık ordu da devlet de Erdoğan... Onun ideolojisinde de bu var zaten. "İmamın dediğine bakacaksınız, imam ne derse o yönde hareket edeceksiniz. " anlayışını getirmek istiyor. Attığı "milli görüş" gömleğini de yeniden giydiği anlaşılıyor; çünkü bütün Ortadoğu ülkelerinde açıkça Müslüman Kardeşler’i destekliyor. Yemen’e, bizden bu kadar uzakta olan bir ülkeye bile açıkça müdahale ediyor. Suudi Arabistan’ın arkasına takılmış, bir nevi Sünni İslam topluluğu oluşturarak Ortadoğu’da yeni bir hakimiyet kurmaya çalışıyor.

Bunu hep deniyor ama mesela Suriye’de istediği sonucu alamadı.

Şimdi çok daha net bir biçimde ortaya koyuyor artık. Onun temel politikası Ortadoğu’daki bütün Sünni kuruluşları, özellikle Müslüman Kardeşler politikasını desteklemektir. Yani AKP’yi Ortadoğu ülkelerine bir "Müslüman Kardeş Partisi" gibi lanse edecek.

Daha önceki Ortadoğu politikası bizim gördüğümüz ya da benim anladığım Kürtleri durdurmaya yönelikti. Şimdiki politikası emperyalist arzusunu tatmin için mi?

Emellerini uygulamaya çalışıyor şimdi. Tabii bu gücü Kürtlerin durdurulması yönünde de kullanmak istiyor. Zaten terörü hiçbir zaman ağzından bırakmadı; PKK’yi hiçbir zaman demokratik, demokratik hakların peşinde olan bir örgüt olarak görmedi. Dikkat ederseniz, bugün hala "terörist" diyor, HDP’yi de "terörist bağlantılı siyasi parti" olarak adlandırıyor.

Ortadoğu ülkeleri Türkiye’nin bu politikasını nasıl değerlendiriyor, sizce? Türkiye bu haritada istediği etkiyi yaratabilir mi?

Erdoğan’ın Ortadoğu ülkelerindeki politikasının rahatsızlık verdiğini sanıyorum. Çünkü adeta Osmanlı döneminin o ülkelerdeki hâkimiyetine benzer bir hâkimiyet kurmayı, manevi bir lider olmayı, o ülkelere yön vermeyi, o ülkelerde olup bitenlerin kendisinden sorulacağı havasını yaratmak istiyor. Yani o ülkelere eşit şartlar içinde bakmıyor.

Suudi Arabistan Türkiye’nin yakınlaşmasına sıcak bakıyor, görünüyor.

Erdoğan öncü olarak bu bölgede hakimiyet kuramayacağını, bunun Suudi Arabistan gibi petrol zengini bir ülke ile ya eşit şartlarda ya da onun arkasından giderek olacağını anladı sanırım. Son Yemen olayları onun arkasından gitmeyi kabul ettiği anlamına geliyor.

Burada Kürtlerin rolü nedir? Sadece Türkiye Kürtlerinin değil İran, Irak, Suriye Kürtlerinin Ortadoğu haritasında dönüştürme gücü var mı sizce? Mesela Rojava bütün dünyanın ilgisini çeken bir devrim oldu...

Kürtlerin Ortadoğu’da, bu Sünni ve Alevi cephelerinde belirleyici bir güç olduğunu söylemek mümkün değil. Ancak Ortadoğu’nun karmakarışık yapısında, mezhep açısından, dil açısından, kültür açısından, etnik açıdan o karmaşaya bir çözüm getiren, örnek yönetim oluşturan uygulamaları var. Rojava önemli bir örnektir, şimdi bölgedeki bütün etnik grupların gözü orada, çünkü Rojava’yla birlikte kendilerinin daha özgür yaşayabilecekleri umuduna kapıldılar. Yapabilirler mi yapamazlar mı, onu zaman gösterecek.


HDP’nin seçimlerde barajı geçmesi, müzakere sürecinin olumlu sonuçlanması... Bu sizin arzuladığınız yapının da önünü açabilir mi?

Açabilir tabii... Önemli olan bu badireyi atlatmak, yani Türkiye’ye başkanlık sistemini getirmeyi düşünen Erdoğan’ın "tek adam" otoritesini kırmak ve yüzde on barajını aşarak HDP’yi Meclis’e taşıyacak bir sonuç almak. Bunu aldıktan sonra sanıyorum yavaş yavaş benim düşündüğüm bir Türkiye partisine dönüşebilir.

 

Yanlış politikalar yanlışlara sürükledi

İran nükleer silahsızlanma konusunda ABD’yle anlaştı ve ambargo kalktı. Bu İran’ın Ortadoğu’daki rolünü ne kadar artıracak, Türkiye Yemen politikasıyla karşısına aldığı İran’ı nasıl ikna edebilecek?

İran Ortadoğu’da çok önemli bir güç. Çünkü Ortadoğu’da Sünniler kadar Alevilerin de rolü var. Birçok ülkede liderler sadece Sünni ama halk Alevi. Bu nedenle İran Irak’ta, Suriye’de, Kuzey Irak’ta Kürtler üzerinde, hatta diyebilirim ki Filistin’de sözü geçen bir devlet. Bu Sünni cephe karşısında adeta tek başına Alevi cephenin liderliğini çok ustaca yürütüyor. Şimdi daha da güçlenecek, Türkiye de bu ülkeye karşı tutumunu değiştirmek zorunda kalacak.

İnsan sormadan edemiyor, acaba Erdoğan dünyanın rotasını, Ortadoğu’nun konumunu değerlendirme aczi içinde mi? Ama onun hala kendine göre bir hesabı vardır, hesap- kitap yapıyordur.

Bu hesap kitap ne olabilir sizce?

Türkiye’ye son zamanlarda Avrupa sermayesi pek gelmez oldu, kala kala petrol ülkelerinin sermayesi kaldı. Bu son birkaç ay içerisinde ortaya çıktı ki; ihracat çok düştü, milli gelir geriliyor, işsizlik artıyor ve bu şartlarda seçime gidiliyor. Seçim sonrası şartlar çok daha netleşecek: çok daha ağır bir ekonomik durumla karşı karşıya gelinecek. Bunu düzeltebilecek tek olanak petrol ülkelerinde görülüyor, Erdoğan da onlarla bu eksikliği onlarla telafi etmeye çalışıyor.

Telafi edebilir mi?

Kuşkulu. Bu biraz hayali bir tez bence ama başka çıkar yol da kalmadı kendisi için. Yanlış politikalar onu bir başka yanlış politikaya sürükledi.

Özgür Gündem / Berat GÜNÇIKAN

Kopyalandı

İlgili Haberler