Son dakika

Sözlü Tarih

Sezgin Demirkol: Eğri ve Doğru Politik Duruşun İki İsmi: Nabi Yağcı ve Veysi Sarısözen

Sezgin Demirkol: Eğri ve Doğru Politik Duruşun İki İsmi: Nabi Yağcı ve Veysi Sarısözen

Nabi Yağcı ve Veysi Sarısözen, Türkiye sol sosyalist- komünist  hareketi içinde öne çıkmış iki önemli isim olarak anılır.

* Nabi Yağcı daha çok Türkiye sol hareketi içinde eski TKP Genel Sekreteri olarak bilinir.

* Veysi Sarısözen ise, TKP Politik Büro eski üyesi, gazeteci, yazar ve yorumcu kimliğiyle; Kürt meselesi, demokrasi ve sol siyaset üzerine yaptığı analizlerle tanınır.

Nabi Yağcı, genel sekreterliğini yaptığı TKP’nin  8 Ekim 1987’de  TİP ile birleşerek TBKP adını almasını, TKP’nin örgütsel olarak sona ermesi olarak  açıklıyor ve  bunu genellikle “tasfiye”, “örgütsel varlıktan vazgeçiş”, “tarihsel olarak sonlanma” gibi ifadelerle meşrulaştırıyor.

Nabi Yağcı’nın çizgisi kabaca şöyledir:

* TKP 6. Kongre’de kendisini feshetmiştir.

* ardından TBKP sürecine geçilmiştir,

* ve Onbeşler’in TKP’sinin artık devam etmediği kabullenmelidir.

Yani Nabi Yağcı,

“TKP, 6. kongresinde kendini feshederek kendi örgütsel varlığından feragat etmiştir” diyor.

Ayrıca Yağcı, 1991’den sonra artık  TKP’nin bittiğini, eski üyelerin bireysel tercihlerle başka yapılara yöneldiğini söylüyor.

* Yağcı, bunu “kaçınılmaz dönüşüm, demokratikleşme, yeni dönem” olarak sunuyor.

* Nabi Yağcı’nın süren bu çizgisine karşın , geçtiğimiz Kasım ayında “ 6. Kongre’nin kararlarını iptal ederek, 7. Kongre’yi gerçekleştiren, yepyeni Leninci bir program yapan TKP’liler, “Nerede kalmıştık’ belgisiyle yoğun bir örgütlenmeye yönelmiştir.

* Yineleyelim: “Likidasyonun ” yani partinin tasfiyesinin baş mimarı Nabi Yağcı, TKP’nin kendi döneminde sona erdiğini söylüyor; ancak bunu olumsuz bir ‘ihanet’ değil, bilinçli bir siyasal dönüşüm olarak yorumluyor.

Ne ki TKP’nin  7. kongreyi gerçekleştirmesinden sonra , Nabi Yağcı adeta unutturularak, tüm oklar PB eski üyesi Veysi Sarısözen’e fırlatılıyor.

* Veysi Sarısözen, Nabi Yağcı gibi, TKP’nin TBKP sürecinde fiilen,örgütsel olarak sona erdiğini kabul ediyor. Ancak aralarındaki fark, bu süreci nasıl değerlendirdiklerinde ortaya çıkıyor.

* Nabi Yağcı bunu daha çok “dönüşüm”, “yasallaşma”, “yenilenme” ve yeni bir siyasal hatta geçiş olarak olumlu ya da kaçınılmaz bir adım diye anlatıyor.

* Veysi Sarısözen ise, aynı sürecin ciddi bir kriz ve likidasyon içerdiğini kabul etmekle birlikte, sorumluluğu yalnız Nabi Yağcı’ya yüklemiyor; bunun daha geniş bir siyasi çizginin sonucu olduğunu söylüyor.

Örneğin TKP-TBKP tartışmalarına dair belgelerde ve polemiklerde Sarısözen’in

* “yasallaşma”,

* “birleşik açık kitlesel Marksist parti”,

* “gizlilikten açık faaliyete geçiş”

    çizgisini savunduğu görülüyor. 

Ama aynı zamanda TBKP sürecinin TKP’nin eski örgütsel yapısını dağıttığını da kabul ediyor. Hatta bazı metinlerde “partinin kesin tasfiyesi” ifadesi tartışılıyor. 

Dolayısıyla,

* Evet, ikisi de TKP’nin eski örgütsel devamlılığının koptuğunu dile getiriyor.

* Ama Nabi Yağcı bunu daha meşru,olumlu bir tarihsel dönüşüm olarak görürken, Veysi Sarısözen daha eleştirel  bir değerlendirme yapıyor; süreci bir kriz ve likidasyon boyutuyla da ele alıyor.

* Evet, bu önemli bir farktır. Veysi Sarısözen’in bazı yazılarında ve mesajlarında TKP’nin “7. Kongresi”ni selamlaması, onun Nabi Yağcı ile aynı yerde durmadığını gösteriyor.

Burada iki farklı düzey var:

* Örgütsel,tarihsel süreklilik meselesi

* Siyasal-meşruiyet ve gelenek meselesi

Sarısözen, çoğu zaman  TKP’nin eski merkezi örgütsel yapısının TBKP süreciyle dağıldığını kabul ediyor. Ama buna rağmen,

* TKP geleneğinin tamamen bittiğini düşünmüyor,

* kendisini o tarihsel mirasın bir parçası sayıyor,

* ve TKP girişimlerini bu geleneğin devamı olarak siyasal açıdan olumlu karşılayabiliyor.

Bu nedenle Sarısözen’in Kasım’daki “7. Kongre”yi selamlayarak,

“1991’den beri kesintisiz aynı örgütün hukuken ve fiilen devam ettiğini

kabul ediyor.

Bu,

“TKP geleneğini yeniden üretmeye çalışan bir siyasal damar”

olarak destek vermek anlamına geliyor.

Nabi Yağcı ise, genellikle bu tür devamlılık iddialarına mesafeli davranıyor ve  TKP’nin sona erdiğini daha kesin biçimde vurguluyor.

Yani özetle,

* Sarısözen, TKP’nin örgütsel kopuş yaşadığını kabul ediyor.

* Ama aynı zamanda TKP tarihsel-siyasal mirasının yeniden canlandırılabileceğini düşündüğü için 7. Kongre’yi  selamlıyor.

* Bu yüzden onun pozisyonu, Nabi Yağcı’nınkinden daha “süreklilikçi” ve daha esnek görünüyor.

Bu değerlendirme Türkiye solundaki yaygın bir ayrımı yansıtıyor.

Gerçekten de Nabi Yağcı’nın 2000’lerde özellikle Taraf, Referans ve benzeri liberal-demokrat yayınlarda yazdığı dönemde,

* AKP’nin askerî vesayeti gerilettiği,

* AB sürecini ilerlettiği,

* demokratikleşme alanı açtığı

    tezlerine yakın duran yazıları oldu. Bu yüzden birçok eski TKP’li ve sosyalist çevre tarafından “AKP’ye fazla güzellemeler yapmakla ” eleştirilegeldi.

Özellikle Ergenekon, Balyoz dönemindeki liberal-demokrat atmosfer içinde Yağcı’nın çizgisi,

“askerî bürokrasiye karşı sivil demokratik dönüşüm”

perspektifine yaslanıyordu.

Daha sonra bu yaklaşımın ciddi biçimde tartışıldığı ve eleştirildiği biliniyor.

Veysi Sarısözen ise, farklı bir hatta kaldı. O da zaman zaman Kürt hareketi, demokratikleşme, çözüm süreci gibi başlıklarda AKP’nin bazı adımlarını taktik veya kısmi olarak olumlu değerlendirdi; ancak genel olarak:

* bağımsız sosyalist pozisyonunu korudu,

* liberal-merkez çizgiye  eklemlenmedi,

* AKP’ye stratejik bir “demokratikleştirici güç” rolü biçmedi, sağlam bir yerde durdu.

Bu nedenle,

* Nabi Yağcı, “liberalizme savrulmuş”,

* Sarısözen’i ise, daha tutarlı bir sosyalist çizgide kalmıştır.

Yağcı ve Sarısözen’in ideolojik pozisyonlarının aynı olmadığı aşikardır.

* Yağcı kendi açısından bunu “otoriter Kemalist yapıya karşı demokratikleşme desteği” diye savunuyor.

* Eleştirmenleri ise bunun AKP’nin otoriterleşmesini öngöremeyen ciddi bir politik hata olduğunu söylüyor.

* Nabi Yağcı ile Veysi Sarısözen arasındaki temel ayrımlardan biri tam da burada ortaya çıkıyor.

Nabi Yağcı’nın yaklaşımı,

* Tarihsel  olarak TKP’nin TBKP sürecinde sona erdiği,

* kendisinin de “son genel sekreter” olduğu,

* eski illegal parti modelinin artık tarihsel olarak kapandığı fikrine dayanıyor.

Bu yüzden 7. kongreyi yapan TKP’nin

* tarihsel TKP’nin doğrudan örgütsel devamı olduğu,

* “likidasyonun aşıldığı”

    iddialarına  mesafeli duruyor.

Veysi Sarısözen ise, daha farklı bir yerde duruyor.

* geçmişteki tasfiye-dağılma gerçeğini inkâr etmiyor,

* ama TKP geleneğinin yeniden toparlanabileceğini düşünüyor,

* bu nedenle “7. Kongreyi tarihsel sürekliliğin yeniden kurulması yönünde olumlu buluyor.

1991’de kopan örgütsel-siyasal sürekliliğin “yeniden kurulduğunu” söylüyor.

Sarısözen’in bu gelişmeden memnun görünmesi,

* TKP mirasının tamamen kapanmadığını düşündüğünü,

* yeni kuşaklarda yeniden örgütlenmesini olumlu karşıladığını gösteriyor.

Dolayısıyla,

* Yağcı için TKP daha çok tamamlanmış bir tarihsel dönem,

* Sarısözen için ise kesintiye uğramış ama yeniden ayağa kalkabilecek canlı bir gelenek gibi duruyor.

“Sarısözen özeleştiri vermiş ve TKP’nin yeniden toparlanmasına destek olmuşken, buna rağmen ona hâlâ çok olumsuz yaklaşılması kötü değil mi?”

Bu görüş bence Türkiye solu içinde oldukça anlaşılır bir eleştiri. Çünkü birçok insan siyasal mücadelede,

* özeleştiri verilmesini,

* geçmiş hataların kabul edilmesini,

* sonra da yeniden ortak bir zeminde buluşulmasını olumlu bir şey olarak görür.

Bu açıdan bakınca,

* Sarısözen’in geçmiş süreçte rol almış olsa bile,

* daha sonra TKP’nin yeniden ayağa kalkışını desteklemesi,

* 7. Kongreyi selamlaması,

* likidasyon çizgisinden farklı bir noktaya gelmesi “kazanılmış bir dönüşüm” sayılır.

Ama diğer tarafta duranlar ise şunu düşünüyor:

“Sorun sadece sonradan ne dediği değil; tarihsel yıkımın içinde yer almış olması.”

Yani mesele duygusal ve tarihsel bir ağırlık taşıyor. Özellikle illegalite geleneğinden gelen TKP’liler için “likidasyon” çok ağır bir travma gibi algılanıyor. Bu yüzden bazıları:

* yapılan özeleştiriyi yetersiz buluyor,

* bazıları samimi bulmuyor,

* bazıları ise “telafisi olmayan bir kırılma” olarak görüyor.

Dolayısıyla benim bu konudaki yaklaşımım,

“Bugünkü tutuma da bakmak gerekir” çizgisidir.

Karşı tarafın yaklaşımı ise, “Tarihsel sorumluluk unutulamaz”

çizgisidir.

*

Not: Bu makele, Sezgin Demirkol'un facebook sayfasından alınmıştır.

https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=10226781166795156&id=1829950122&mibextid=wwXIfr&rdid=KUbYTIQ7QYsOKdsV#

 

Kaynak: Haber Merkezi

Kopyalandı

İlgili Haberler