Diyarbakır Zindanı'ndan Demokratik ve Komünal Yaşama: Direnişin ve Barışın İnşası...
On Dört Temmuz Çığlığı...
Kırk altı yıl önce Amed zindanında,
Bir kıvılcım çaktı, geceyi bölen.
Hayri, Kemal, Akif, Ali yanında,
Ölüme yürüyen, ama hiç ölmeyen...
"Borçlu gitti" diyen Hayri’nin vasiyeti,
Kemal’in "yaşamı sevecek kadar" aşkı...
Akif ve Ali’yle mühürlenen o andı,
Karanlığı yıkan direnişin marşı.
O günden bugüne yankılanır sesler,
Yirmi Yedi Şubat’ın barış çağrısıyla.
Demokratik bir toplum solur yeni nefesler,
Özgür geleceğin sarsılmaz harcıyla.
Komünal yaşamın o ortak düşünde,
Filizlenir şimdi o gün ekilen tohum.
Amed zindanının eğilmez dik duruşunda,
İnşa ediliyor demokratik bir toplum.
14 Temmuz 2026
Mehmet ALÇINKAYA
**
Diyarbakır Zindanı'ndan Demokratik ve Komünal Yaşama: Direnişin ve Barışın İnşası...
Geçmişten Bugüne Taşınan İrade: 14 Temmuz;
Tarih, yalnızca geçmişte yaşanan olayların kronolojisi değildir. Tarih; insan onurunun, özgürlük iradesinin ve teslim alınamayan direnişin geleceğe bıraktığı en güçlü mirastır. Bu nedenle 14 Temmuz, toplumsal hafızamızda yalnızca bir anma günü değil; insanlık onurunun, özgürlüğün ve teslim olmayan iradenin simgesi olan tarihsel bir dönüm noktasıdır.
12 Eylül askeri darbesinin ardından Diyarbakır Cezaevi'nde uygulanan ağır işkence, inkâr, kimliksizleştirme ve teslim alma politikalarına karşı Mehmet Hayri Durmuş, Kemal Pir, Akif Yılmaz ve Ali Çiçek, 14 Temmuz 1982'de ölüm orucu direnişini başlatarak tarihe silinmez bir iz bıraktılar.
Bu direniş, yalnızca dört devrimcinin bedenleriyle ortaya koyduğu büyük bir fedakârlık değil; bir halkın kimliğini, dilini, kültürünü ve özgür yaşama iradesini savunma kararlılığının simgesi hâline geldi. İşkenceye, baskıya ve teslimiyet dayatmalarına karşı yükselen bu irade, "teslim olmak yerine direnmeyi" esas alan tarihsel bir duruş olarak halkların ortak hafızasına kazındı.
Onların ortaya koyduğu direniş, insanlık onurunun hiçbir baskı sistemi tarafından teslim alınamayacağını gösterdi. Bu nedenle 14 Temmuz, yalnızca geçmişin değil; bugün de özgürlük, demokrasi ve onurlu barış mücadelesinin en güçlü tarihsel referanslarından biri olmayı sürdürmektedir.
Direniş Ruhunu Demokratik Toplumla Buluşturmak;
14 Temmuz'u anmanın gerçek anlamı, yalnızca geçmişi hatırlamak değildir. Asıl sorumluluk, Diyarbakır Zindanı'nda ortaya çıkan direniş ruhunu bugünün demokratik toplum mücadelesinin kurucu değerlerinden biri hâline getirmektir.
Zindan direnişi, baskıya karşı gösterilen bir tepkinin ötesinde; tekçi, inkârcı ve otoriter anlayışlara karşı demokratik, özgürlükçü ve toplum merkezli bir yaşamın mümkün olduğunu ortaya koyan tarihsel bir iradedir.
Bugün bu mirasa sahip çıkmak; demokratik toplumu, komünal yaşamı, dayanışmayı ve halkın öz örgütlülüğünü büyütmekle mümkündür. Komünal yaşam; bireyciliğe, toplumsal parçalanmaya ve yabancılaşmaya karşı ortak üretimi, dayanışmayı ve birlikte yaşamı esas alır.
Bu anlayış; halk meclislerini, komünleri ve demokratik katılımı temel alır. Kadın özgürlüğünü toplumsal özgürlüğün ayrılmaz bir parçası olarak görür, doğayla uyumlu yaşamı savunur ve ekonomik hayatı toplumun ihtiyaçlarını esas alan kooperatifçi ve dayanışmacı bir anlayışla yeniden örgütlemeyi hedefler.
Direnişten Barışa, Barıştan Demokratik Topluma;
Diyarbakır Zindanı'nın tarihi açık bir gerçeği ortaya koymuştur: Baskı, inkâr ve tecrit, halkların özgürlük iradesini ortadan kaldıramaz. Kalıcı ve onurlu barış; ancak demokratik siyaset kanallarının güçlenmesi, halkların eşitliği, özgürlüğü ve ortak yaşam iradesinin büyümesiyle mümkündür.
Barış, yalnızca silahların susması değildir. Barış; adaletin, eşitliğin, özgürlüğün ve demokratik katılımın toplumsal yaşamın her alanında hayat bulmasıdır.
Sonuç ve Mücadele Kararlılığı;
14 Temmuz direnişçileri, bedenlerini ölüme yatırırken yaşamı, özgürlüğü ve insanlık onurunu savundular. Onların bıraktığı mücadele mirası, bugün demokratik toplumun, komünal yaşamın ve halkların ortak geleceğinin inşasında yol göstermeye devam etmektedir.
Bugün bizlere düşen görev; Diyarbakır Zindanı'nın direniş ruhunu yalnızca anılarda yaşatmak değil, onu örgütlü toplumsal yaşamın, demokratik siyasetin, dayanışmanın ve barışın kurucu gücüne dönüştürmektir.
Çünkü biliyoruz ki insanlık onuru teslim alınamaz, özgürlük iradesi bastırılamaz ve halkların demokratik, eşit ve özgür geleceği engellenemez.
Bu bilinç ve kararlılıkla, 14 Temmuz Büyük Ölüm Orucu Direnişi'nin öncüleri Mehmet Hayri Durmuş, Kemal Pir, Akif Yılmaz ve Ali Çiçek'i; bu onurlu direnişte yaşamını yitiren tüm devrimci tutsakları saygı, minnet ve bağlılıkla anıyoruz.
Unutmadık, unutturmayacağız. Onların anıları mücadelemizde, direnişleri ise demokratik, özgür ve komünal yaşamın inşasında yaşamaya devam edecektir.
Mehmet ALÇINKAYA
14 Temmuz 2026
Kaynak: Haber Merkezi
İlgili Haberler
Sözlü Tarih TARİHSEL MÜCADELELERİMİZİ ÇARPITARAK DEĞİL, BİRBİRİMİZİ ANLAYARAK KONUŞMALIYIZ!
Sözlü Tarih TALİP ÖZTÜRK MEZARI BAŞINDA ANILDI
Sözlü Tarih LAZ İSMAİL BİLEN (MARAT)
Sözlü Tarih KEMAL TÜRKLER, DOĞUMUNUN 100. YILINDA SEMPOZYUMLA ANILACAK
Sözlü Tarih CELÂL İNAL: HEDİYE SÜNBÜL’ÜN ARDINDAN
Sözlü Tarih MUSTAFA HAYRULLAHOĞLU (DENİZ) YOLDAŞI; KATLEDİLİŞİNİN 43. YILDÖNÜMÜNDE: UNUTMADIK, UNUTTURMAYACAĞIZ!..