Fon Dolandırıcılığını Hafife Alan Siyaset Sınıfta Kalır
Bu basit ve geçiştirilebilecek bir sorun değildir. 17 Eylül 2026’da Sermaye Piyasası Kurulu’nun yedi portföy yönetim şirketine ait 131 fonu bir anda tasfiyeye almasıyla ortaya çıkan tablo, sadece “birkaç fonun batması” ya da “yatırımcıların risk aldığı bir piyasa hareketi” değildir. Merkezi Kayıt Kuruluşu kayıtlarına göre bu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı vardı. Toplam büyüklük 800-900 milyar lira bandında konuşuluyor. Mağdurların büyük çoğunluğu bir milyon liranın altında portföy sahibi küçük yatırımcılar. Yani bu, “büyük oyuncuların kendi aralarında hesap gördüğü” bir olay değil; yüz binlerce ailenin birikiminin, emekli ikramiyesinin, yılların biriktirdiği tasarrufunun buharlaştığı bir tablo. Sorun sadece fonlarda yapılan devasa soygun da değildir. Bu, yıllardır biriken gaz sıkışmasının dışa vurumudur. Enflasyonun alım gücünü erittiği, emeklinin ve asgari ücretlinin her ay biraz daha gerilediği, sermaye piyasalarına güvenin zaten ince bir ip üzerinde yürüdüğü bir dönemde, bu kadar geniş bir kesimin birikiminin bu şekilde erimesi sadece o fonlarda parası olanları değil, bütün Türkiye’yi içine alan bir sorgulama zincirini kopardı. Çünkü mesele sadece “param gitti” değil. Mesele, bu kadar büyük bir operasyonun nasıl yıllarca sürebildiği, SPK’nın, Takasbank’ın, aracı kurumların ve diğer düzenleyici mekanizmaların neden zamanında müdahale etmediği, bazı uyarıların neden dikkate alınmadığı ve en önemlisi, bu işin arkasında siyasi-bürokratik bir koruma olup olmadığıdır. Bir suç üstü hali olduğu için olay sadece fonda zarar eden yüz binlerce insanı değil, tüm Türkiye’yi içine alan bir sorgulama zincirine dönüştü. Artık en küçük sorunlar bile eleştiri ve sorgulama sürecine girecektir. Çünkü bu olay, “devlet kurumları göz yumuyor mu, yoksa gerçekten görmüyor mu?” sorusunu herkesin kafasına yerleştirdi. Borsa İstanbul’daki genel düşüş, diğer fonlardan çıkan yüz milyarlarca liralık para, milyonlarca hisse senedi yatırımcısının uğradığı ek kayıplar… Bunların hepsi aynı şeyi söylüyor: Sistemin denetim kapasitesi ve güvenilirliği sorgulanıyor. Bir kez bu soru sorulmaya başlandıktan sonra, sadece iktidarı değil siyasetin tümünü bir süzgeçten geçirir. Bazen küçük bir olay bile her şeyin baştan başa sorgulanmasına neden olabilir. Bu sorun ise devasa bir sorun ve bütün sorunları siyasete yükleyecek boyutta. Muhalefet bunu “asrın soygunu” diye çerçeveleyip siyasi bağlantıları, SPK’nın sorumluluğunu ve şüpheli para hareketlerini Meclis araştırmasına taşımak istedi. Önergeler AKP ve MHP oylarıyla reddedildi. İktidar tarafı ise yargı sürecinin işlediğini, tutuklamaların sürdüğünü, Hazine kaynağına dokunulmadan fon varlıklarından geri kazanım sağlanacağını ve ara ödemelerin (fon başına net yatırım tutarına göre en fazla bir milyon lira) başladığını söylüyor. Bazı ödemeler gerçekten de başladı. Ama kamuoyunun zihninde asıl soru şu: Bu kadar büyük bir operasyon nasıl bu kadar uzun süre sürdürülebildi? 13-16 Eylül arasında tespit edilen 214 gerçek ve tüzel kişide 187 milyar lira bandında şüpheli kâr nasıl oluşabildi? İsimlerin ve bağlantıların sürekli sızması, “liste açıklansın” talepleri ve bu haberleri yapan gazetecilere yönelik işlemler, süreci daha da politize ediyor. Hal böyle olunca gitgide daha da karmaşık hale gelecek olan ve bütün toplumsal kesimleri bu soruna müdahil edecek böylesi bir meselede, siyasetin bunu çözememe kabiliyeti daha büyük sorunlara neden olacaktır. Çünkü mağdurların büyük kısmı küçük yatırımcı. “Risk aldılar, batsınlar” söylemi toplumsal olarak tutmaz. Tasfiye sürecinin uzaması, net geri ödeme oranlarının düşük kalması, sorumlulukların belirsiz bırakılması ya da “siyasi hesap” algısının güçlenmesi, sadece fonda parası olanları değil, emekliyi, esnafı, borsada kalan diğer yatırımcıları ve genel olarak “sisteme güvenmeyen” kesimleri bu tartışmanın içine çeker. Bu, sadece bir ekonomik skandal olmaktan çıkar; bir meşruiyet meselesine dönüşür. İktidarın da muhalefetin de bundan kaçışı yoktur. İktidar “yargı işini görüyor, ödemeler başlıyor” dese de, eğer geri kazanım oranı düşük kalırsa, isimler netleşmezse ve benzer bir olayın bir daha yaşanmaması için sistemsel bir değişiklik yapılmazsa, bu “gaz” başka yerlerden de sızmaya devam eder. Muhalefet ise sadece siyasi bağlantı vurgusuyla yetinirse, mağdurların somut olarak ne kadarını geri aldığı ve sistemin nasıl düzeltileceği konusunda net bir çerçeve ortaya koyamazsa, o da aynı süzgeçten geçer. Çünkü artık mesele sadece “kim kazandı, kim kaybetti” değil; “bu ülkede birikim yapmak güvenli mi, denetim mekanizmaları çalışıyor mu, siyaset bu tür olaylarda hesap verebiliyor mu?” sorusudur. Bu olay, yıllardır biriken ekonomik baskı, güven erozyonu ve hesap verebilirlik beklentisinin bir dışa vurumudur. Küçük bir kıvılcımın her şeyi sorgulatması örneği burada oldukça büyük bir kıvılcımdır. Siyasetin bunu çözememe kabiliyeti, sadece fonda zarar edenleri değil, çok daha geniş bir toplumsal kesimi bu sorgulama zincirinin içine çeker. Ve o zincir bir kez koptuktan sonra, en küçük sorunlar bile artık aynı süzgeçten geçmeye başlar. Ne iktidarın ne de muhalefetin bu gerçeklikten kaçışı yoktur.