Köşe Yazısı
Mehmet AKAY
Türkiye’nin Seçime Değil Acilen Normalleşmeye İhtiyacı Var!
Ortada seçime giden bir memleket havası yok. Seçim bu yılsonu veya gelecek yıl ortalarında yapılacağına göre seçim ortamına bugünlerde girmiş olmalıydık. Daha önceki seçim süreçleri anımsandığında partiler arasında sert diyaloglar ve tartışmalar yürütülürdü. İktidar yapamadığı, eksik bıraktığı projelerden, muhalefet de iktidarın beceriksizliğinden ve kendi projelerinden söz ederdi. Yoğun şekilde propaganda ve ajitasyona şahit olurduk. Televizyon ekranları siyasi rekabetin birer arenasına dönüşürdü.
Oysa bugüne gelindiğinde, bakınız iktidara ve muhalefete gündemleri bambaşka. Elle tutulur bir ‘çözüm süreci’, ‘çerçeve yasa’ ve komisyonlar var. Onlar da olmazsa inanın siyasetin bir cazibesi kalmayacak. Ne kadar yavaş ilerse de ‘çözüm süreci’, geleneksel a piori yaklaşımından a posteriori yani deney ve gözleme öncelik tanıyarak ilerliyor. Bundan da memnunum doğrusunu söylemek gerekirse. Dolaysıyla devletin resmi politikasına dönüşen bu yeni süreci umut verici olduğuna içtenlikle inandığımı söylemek isterim. Ama diğer hemen her yönetişimsel alanda böyle bir umudu taşıdığımı söyleyemem.
Bunun nedeni Türkiye’nin içine savrulduğu anormal durumu bizzat elit siyaset ve bürokrasinin yarattığını düşünüyorum. Gerek iktidar ve meclis kadroları Türkiye’nin iç dinamikleri, küresel ideolojik ve kültürel ihtiyaçları algılama düzeyinin arkaik kalması buna neden oluyor. Demokrasi, sivil toplum, din, cinsiyet, birey algısı ne yazık ki batı toplumlarındaki gibi değil. Bunu da Türkiye halklarının henüz kabile, cemaat, aşiret yapısını aşıp toplum haline gelmemesine dayandırıyorum. Kentli değil taşra algısı halen hâkim kültür. Elit siyaset ve bürokrasi bu kültürü ne yazık ki aşmış değil. Dolaysıyla elimizdeki malzemeyi olduğu gibi kabul edip, bunun üzerinden somut çözümler geliştirmek en doğru yaklaşım sanırım.
ÇOK AÇIK Kİ TÜRKİYE YÖNETİLEMİYOR, GARİP ŞEYLER ÜST ÜSTE YIĞILMIŞ
Muhalefet, belediyelere dönük yargının müdahalelerine karşı varoluş mücadelesi vermekle meşgul. İktidar ise; iş kazaları, yolsuzluk, ‘borsa vurgunu’, kamu kuruluşlarının sorumsuzca yönetilmesi ile başı belada bir görünüm sunmakta. Dolaysıyla, Türkiye’nin seçime değil önce kendine çeki düzen vermesi gerekir. Bir tür siyasi ve iktisadi normalleşmeye ihtiyaç var.
Bu krizin nedeni kesinlikle Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi!
Çünkü denetim ve denge sisteminin dışlandığı Türk tipi bir sistem. Bu sistemden övünenler bugün gurur mu duyuyorlar, yoksa utanç içindeler mi?
Yolsuzluğa karışmış bürokratların hemen hepsi bu sistem içinde atanmış. Borsa vurgununda kullanılan İşsizlik Sigorta Fonu, Emeklilik Yatırım Fonları, Diyanet ve Takas Bank gibi kuruluşların üst yöneticileri kendi keyfi çıkarlarına yönelik istedikleri usulsüzlükleri yapmışlar. Yolsuzluğun kamuya zararı 150 milyarı bulduğu söyleniyor. Yaklaşık 500 küçük yaptırımcı 300 milyar, orta düzey şirketler de 500 milyar zararda. Toplam borsanın zararı 4 trilyon bir maliyet söz konusu.
Türk bürokrasisi, özellikle ekonomi bürokrasisinin son borsa vurgunuyla birlikte hali ortada. Cumhuriyet tarihinin en büyük yolsuzluğuna karışmayan neredeyse bir tek ekonomi bürokratı kalmadı. Tutuklu ve gözaltı sayısı 130 kişiye yaklaştı. Siyasetle organik bağı olmadan bu bürokrasi bu kadar rahat hareket edemez. Mutlaka bu yolsuzluk ve vurgunun siyasi ayağı ortaya çıkarılmalıdır.
Tastamam bu nedenle Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi bu yolsuzluk ve soygundan sorumludur. Artık bunu yadsıyacak bir babayiğidin çıkacağını sanmam. Tutuklu, gözaltında olanların hemen hepsi AKP’li.
ELİT SİYASET VE BÜROKRASİNİN SAHADA YARATTIĞI TAHRİBAT
Pespayeye dönmüş ekonomi kadrosu toplumda, sahada yarattığı tahribat çok daha vahim. Emekli ve asgari ücretlinin hali elit siyasetin ve ekonomi bürokrasisinin yarattığı bir sonuç. Keza, üretim sürecinde yaşanan iş cinayetleri de bu kadroların sorumsuzluğundan kaynaklanıyor. Türkiye’de sanayi, hizmet sektörü ve tarımda ortalama ayda 226 iş cinayeti yaşanıyor. En son Aliağa’da demir çelik fabrikasında yaşanan patlamayla 18 işçi yaşamını yitirmesi oldu. ABD, İran savaşında 18 asker yitirdi, bizdeyse bir fabrikada 18 işçi mesai saatinde yaşamını yitiriyor. Soma’yı da kimse unutmuyor. Ölen 301 madencinin hesabı er veya geç sorulacaktır. Emek kesimi, taşeron sistemiyle birlikte hem yoğun sömürülüyor, hem de iş güvenliğinden yoksun. Sanki üretimde değil de cephede savaş veren bir ordu gibi kayıplar yaşıyoruz.
Tarım sektörüne bakınca farklı bir fotoğraf göremiyoruz. Mevsimlik işçilerin konaklama sorunu, ilkel yöntemlerle tarlalara götürülürken kazalarda ölen yüzlerce tarım işçisi var. Her hangi bir sosyal güvencesi bulunmuyor. Çocuk işçiler sanayi ve tarım sektöründe çalıştırılmasına göz yumuluyor. Devlet, tarım üreticisini tüccarın kucağına bırakmış durumda. Her sektörde açıklanan alım taban fiyatı, konan kontenjanla üretici tüccara mahkûm edilmiş bulunmakta. Devletin belirlediği taban fiyata uyan olmadığı gibi, tüccar bir araya gelip düşük fiyat belirlemekte. Tarım üreticisi maliyetini bile karşılayamamakta. Fındık üreticisi bu durumla karşı karşıya kaldı ve Adalet Bakanlığı ‘haksız rekabet’ gerekçesiyle tüccarlara karşı soruşturma başlattı.
İKTİDAR, İKTİDAR OLMA İDRAKİNİ YİTİRMİŞ DURUMDA
Yargı, siyaset ve bürokrasinin yarattığı tahribatın sonuçlarıyla uğraşıyor. Neredeyse memleketi ‘yargı’ yönetiyor, diyeceğiz. Bu garip bir durum. Yargının bu denli öne çıkması idarenin ya beceriksiz yönetimden kaynaklanır, ya da iktidarın toplumsal meşruluğu yitirip yargıyı iktidarı sürdürmenin ‘sopası’ olarak kullandığı anlamına gelir. Bence bu iki olasılığın birlikte yaşadığımızı gözlemliyorum. Her alanda mağduriyet var. İşçisinden köylüsüne, hizmet sektöründen beyaz yakalıya, ilköğretimden üniversiteye yalnız sorunlar değil mağduriyetler de söz konusu. Fırtınada motoru istop etmiş bir gemi gibi çaresiz şekilde savrulmaktayız.
Umarım bir kayaya toslamadan seçim ortamı sağlanır. İktidar ve muhalefet seçim öncesi mutlaka sürece birlikte müdahale etmek için meclis çatısı altında yan yana gelmelidir. ‘Çözüm süreci’ için ‘Meclis İzleme Komisyonu’ kararı biran önce işlev kazanır. Bu Türk demokrasisi için güçlü bir fırsat. Eğer bu dağınık ve savrulmayla seçime gidilirse, süreç keskin bir yıpratmaya, kutuplaşmaya, hesaplaşmaya yol açtığı gibi yapılacak seçim de karakolda biter. Veya başka bir el devreye girip seçime gitmeden sağcısını-solcusunu, muhafazakârı-milliyetçisini tırpanlamaya başlar. Benden küçük bir uyarı.
Yazarın Diğer Yazıları
Tümü- YETER ARTIK, KAYYIM CUMHURİYETİNE SON VERİN!
- ERDOĞAN SEÇİME BÜROKRATLARLA DEĞİL PARTİ İLE GİDECEĞİNİ BİLMESİ ONU KURTARIR MI
- ‘BORSA VURGUNU’ İKTİDARI YERİNDEN EDER
- ‘MEKKE İTTİFAKI’ SAVAŞI ‘ÇERÇEVE YASA’ BARIŞI GETİRİR
- ON YIL ARANIN ARDINDAN İSTANBUL BARO’SUNDAN YÜKSELEN AŞİNA OLDUĞUMUZ PARAZİT SES: ÜMİT KOCASAKAL