Köşe Yazısı
Mehmet TIRAŞ
“YÜKSEK GÜVENLİKLİ NOTLAR”…

“Yüksek Güvenlikli Notlar ”Prof.Dr. Gazeteci yazar Mehmet Altan’ın “Hücresinde ” kaleme aldığı yeni yayınladığı son kitabı.”
“Yüksek Güvenlikli Notlar” Mehmet Altan’ın 40’cı kitabı oluyor.
Sabırsızlıkla söylemek istediğime gelince Kitabın “kapa tasarımına bayıldım” dersem abartmamış olurum.
Kitabın kapağı adeta tüm kitabın özünü yansıtıyor.
Yayınevini kutlarım.
Altan 21 Ay boyunca Silivri’de yaşadıklarını dramize etmeden naif bir dille anlatıyor.
Ülkede yaşanan hukuksuzlukları, haksızlıkları da resmediyor.
Gene Silivri’de AİHM Kararını rağmen hukuksal zorbalıkla tutulan abisi ünlü romancımız Ahmet Altan’ın yaşadıklarına da, zaman zaman dolaylı olarak şahitlik ediyoruz.
AYM, Mehmet Altan’ın tutuklanmasını, Anayasanın 19,26 ve 28.Maddelerine aykırı buluyor.
Hak ihlali kararı veriyor.
Kararın verildiği 11 Ocak 2018 günü Altan’ın Anayasanın 153. Maddesi gereği derhal tahliye edilmesi gerekirken İstanbul 26.Ağır Ceza Mahkemesinin, 2 hâkimin karşı çıması nedeniyle tahliye edilmiyor.
Altan bir sonraki İstanbul 27.Ağır Ceza’ya itiraz ediyor
Orada da 2 hâkim tahliyeyi reddediyor.
Toplamda anayasal suç işleyen 4 hâkim nedeniyle 5.5 ay daha hapiste kalıyor.
Kitabın içinde geçenlerden kısa bilgilendirme yapayım.
Kitap 54 “yüksek güvenlikli notlardan” oluşmakta…
Kitabın kapağını çevirdiğinizde çarpıcı ve düşündürücü edebi niteliği yüksek bir anlatımla karşılaşıyorsunuz.
12 günlük tek başına kaldığı hücresinden,21 aylık haksız tutukluğunda donmuş bir zaman kesintinde, zihinsel enerjiyle yarattığı yaşam kıvancını tarihe not düşüyor.
Mehmet Altan 11.Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün kendisine el yazısıyla yazdığı mektuba da yer veriyor.
Abdullah Gül mektubunda, kendisinin haksızlığa uğradığını sıcak, samimi ve dostça bir üslupla ima ediyor.
Kitapta sadece 11.Cumhurbaşkanı Gül’ün değil;
“51 Altın beyinli Nobellinin Başbakan Erdoğan’a yazdığı ve Altan kardeşlerin tahliyesini istedikleri mektup ta var.”
Altan kardeşler dünyadan gördükleri destek ve dayanışmayı Türk meslektaşlarından göremiyorlar.
Altan kardeşlerin davasını başından sonuna kadar yakından takip etmiş biri olarak, buna adliye koridorlarında tanıklık ettim.
Yerli medyadan çok yabancı basın izliyordu Altan kardeşlerin davasını.
Altan kardeşlerin çarpıcı ve tarihsel savunmaları Türkçe ve İngilizce basılarak davayı izlemeye gelenlere dağıtılmıştı. Bu kitapçıktan bana da vermişlerdi.
Kitapta çok ilginç şahitlikler var.
Örneğin Ahmet Altan’ın kitaplarını talep eden mahkûmlara verilmemesi, gene Mehmet Altan kendi yazdığı “Marksist-Liberal” adlı kitabını ister ama onu da ceza evi görevlileri sakıncalı diye vermezler.
Bu eğlenceli gariplikler mizahi hikâyelere yol açar.
Örneğin hikâye edilenlerden biri de bir mahkûmun gardiyandan Ahmet Altan’ın bir romanını istemesidir.
Yaygın bir şekilde anlatılanlara göre gardiyan da mizahi veciz bir cevap verir; ”Kitabını veremeyiz ama kendisi burada tutuklu isterseniz sizi görüştürebiliriz” der.
Mehmet Altan kendi yazdığı “Marksist-Liberal” adlı kitabı ister ama onu da ceza evi görevlileri sakıncalı diye vermezler.
Mehmet Altan kitabını isteme gerekçesi ise;Le Monte Gazetesi 12 Şubat 2018 tarihli sayısında, yarım sayfa Mehmet Altan’ın portresini tutuklu “Marksist-Liberal” in hikayesi diye haber yapar.
Kitabı vermezler ama yazar inadına zor şartlarda bu konuda, okurunu düşündüren ve tarihe de not düşen bir yazı kaleme alır.
Kitapta en uzun makalenin “Marksist- Liberal” başlıklı bölüm olduğunu da fark edeceksiniz.
“Marksist-Liberal”
“Bir keresinde ünlü bir beyin cerrahı bana “beyin gibi karmaşık, sofistik bir organı, kalp gibi basit bir pompanın çalıştırması çok tuhaf demişti.”
Gözümün önünde duran,bildiğimiz ama kelimelere döküldüğünde şaşırtıcı bir gerçekti söylediği.
Dünyanın en karmaşık, en sofistike cevapları dünyanın en kısa, en basit sorularından çıkar.
Bu soruların en temel, en kısa, en basit olanı da ”Hayat Nedir” sorusudur.
Soru o kadar basittir ki bugüne dek hiç cevaplanmamıştır.
Ben bir hapishane hücresinde oturan, ‘ağırlaştırılmış müebbet hapse mahkûm ‘bir profesörüm.
Her konuya “hayat nedir” sorusuyla başlayacak kadar bol vaktim var.
Ama sizin o kadar vaktiniz olmadığını düşündüğümden biraz daha uzun bir soruyla başlayacağım;
-Biz yüzyılda Oliwer Twist romanından Matrix filmine nasıl geldik?
***
Sanattaki bu değişim, iki yapıt arasındaki çarpıcı farklar bize kısa yoldan 19’cu Yüzyıl’ın koşulları arasındaki değişimi de gösteriyor.
Buradan da felsefenin, bilimin, sanatın cevabını ortaklaşa aradığı başka bir temel soruya geliyoruz.
-Hayat nasıl değişir?
Kabaca ‘hayat üretim araçları değiştikçe değişiyor’ diyen Marksist açıklama bana hala en doğru cevap gibi gözüküyor.
Buharlı makineden nano teknolojiye geçince Oliwer Twist’ten Matrix’e geçiyorsunuz.
Değişimin sırlarını en iyi Marksist felsefenin çözdüğünü düşünüyorum.
İkinci basit soru,’bu değişim sırasında kaynakları en verimli nasıl kullanırız’ sorusu.
Liberalizm ’in ‘piyasanın sihirli eli’ görüşünün, kaynakların en verimli biçimde kullanılmanın hala en geçerli yöntemi olduğu kanaatindeyim.
***
‘Hayat Nasıl Değişir’ sorusunun Marksist cevabıyla, ’kaynaklar en verimli nasıl kullanılır’ sorusunun Liberal cevabı; bir insanın zihninde bir araya geldiği gibi hayatta ve siyasette de bir araya gelebilir mi?
***
‘İnsan eşitliğine ve ortak mülkiyetine’ dayalı Marksist görüş,teori de ‘devlete karşı’ olsa da pratikte ne yazık ki bir ‘devlet zorbalığına’ dönüştü.
Liberalizm ‘piyasa’ anlayışı da pratikte vahşi bir bencilliğin ve vicdansızlığın meşrulaştırmasına yol açtı.
***
Şimdi 21.yüzyıldayız.
Artık işçi sınıfı çoğunluğu oluşturmuyor.
“Sermayenin yerini de bilgi aldı.
Bilginin kendini sürekli tazelemesi, sermayenin girişimciliğinden çok daha büyük zenginlik yaratıyor.”
***
Yeniçağın en büyük ve en yeni gerçeği ne?
“Tabii ki ‘Sanal’ dünya.
‘Reel’ dünyada çoğunluğu bilgisayarlar ve robotlar tarafından gerçekleştirilen üretimin dağıtımı sanal dünyada yapılıyor. artık.
Neredeyse üretilen her şey ‘sanal’ alanda duyuruluyor, görüşülüyor,anlaşılıyor,satılıyor.
Bir de üretimde ve dağılımda ’sanal’ alemde yapılanlar var.
Facebook,Google,Twitter,internet oyunları,internet filmleri ‘sanal’ alemin üretimleri.
Bu iki gerçeği birden baktığımızda ‘sanal dünyanın’ artık ‘reel’ dünyanın ayrılmaz bir parçası olduğunu ve sanal olmaktan çıkıp ’reel’ bir kimlik kazandığını görüyoruz.
***
Bu gelişmeler, ’sanal alemin’ artık hem bir ‘üretim aracı’, hem de tarihte eşi görülmemiş biçimde ‘ortak mülkiyeti’ gerçekleştirdiğini gösteriyor.
Sanal âlem, hem ‘ortak mülkiyete’ hem de ‘bireysel yaratıcılığa ve yatırımcılığa’ açık.
Bir bilgisayarı ve bir fikri olan herkes şimdi emeği ve sermayeyi kendi varlığında birleştirebiliyor.
Haliyle sömürü kavramı da değişiyor.
Sanal alem sömürüyü minimuma indirerek yok olma sürecine sokuyor,ortak mülkiyeti de doğal biçimde yaratıyor.
Aynı zamanda bireyselliğe, bireysel yaratıcılığa ve girişimciliğe de sonuna kadar açık.
Teknolojik gelişme bize Marksist ve liberal anlayışın ’ortak’ alanını da açık gösteriyor zaten.
***
Üretimin insanlar tarafından gerçekleştirildiği, üretim araçlarının tekelinin sadece belli bir azınlığın elinde olduğu, insanın insanı sömürdüğü, devletin zorba bir gücü temsil ettiği ‘reel dünyada’ artık eskisi kadar ‘reel’ değil.
Geride kalmış bir dünya.
O yüzden verilen her siyasi kavga da kaçınılmaz biçimde ‘gericileşiyor’ süreçte milliyetçiliğe ve sonuçsuz çatışmalara kayıyor.
Çözüm ‘kapanmış’ bir dünyada arandığı sürece sorunlar da kaçınılmaz oluyor.
***
Bu yenidünyada ‘yeni’ siyaset nasıl olmalı?
Marksist ve liberal yeni anlayışı kendi varlığında birleştiren sanal alemin yaygınlaştığı,her dünyada nasıl bir yol izlenmeli, insanlığın ortak memnuiyetini sağlayacak siyasi anlayışını nasıl geliştirmeliyiz?
***
Ben bir hapishane hücresinde kalıyorum vaktim bol.
Eğer bu konu insanların ilgisini çekerse, yeni siyasetin nasıl olması gerektiği konusundaki fikirlerini söylemelerinden sevinç duyarım.
***
Zamanın geçmediği yerde,o zaman birikip bollaşıyor ve sizin üstünüze yıkılıyor ama yazı yazmak zamanı da yeniyor.
Yazar cezaevinden kitabını vermeyenlere bir çağ dönüşümünü anlatarak,yine bir yazı ile cevap veriyor.
Kendisi gibi düşünmeyenleri hapishanelere atanlar, yazarların eserlerini yasaklayanlar hatırlanmıyor ama, bu kitapta olduğu gibi yazarlar yine topluma düşünceleriyle yön veriyorlar.
Bakın yazar kitabın arka kapağında ne diyor:”Haksızlığı yapanlar da, haksızlığa uğrayanlar da bir gün bu dünyadan gidecekler.
Gitmemiz önemli değil…
Önemli olan geriye ne bıraktığımız.
Geriye her zaman bir şeyler kalır…
Acılar,sıkıntılar haksızlıklar ve bazen de bir kitap” kalır diyor yazar son cümlesinde
Bunları Yazmasam Olmazdı…
Kadim dostumun kitabını su gibi okudum.
Altan kardeşler 10 Eylül 2017 tarihinde gözaltına alındılar.
Tutuklanma sürecinden, medyaya yansıyan haberlerden, yargılandıkları süreçte geçenler adliye koridorlarından ve mahkeme salonlarında yaşadıklarımız hep taze kaldı.
Örneğin iktidar yanlısı medyanın taraflı yayınları ve talimatla karar veren mahkemeler.
“15 Temmuz darbesine, “sübliminal” (bilinç altını hedefleyen) mesajla darbeye destek verdikleri için emniyete götürülüyor denmesi…
Sübliminal terimini Türk kamuoyu ilk defa duyuyordu.
Dünya yargı tarihinde böyle bir suçlama söz konusu değildi, çünkü fiilen olabilecek bir şey de değil. Altan kardeşlerin davasını gözaltı sürecinden başlayıp tahliye olana kadar,Mehmet Altan’ın değerli eşi Ümit hanımla her hafta iki sefer telefonla görüşmelerimiz böylece başlamış oldu.
Ümit hanımla önceden telefonda birkaç defa görüşmüştük ama yüz yüze tanışmıyorduk.
Duruşma tarihi gelince Ahmet Altan’ın kızı Sanem Altan’la tanışıyorduk, Sanem hanım Vatan gazetesinde çalışırken benle bir röportaj yapmıştı.
Çağlayan adliyesinde mahkeme koridorunda Sanem Hanıma Ümit hanım burada mı diye sordum, o da gösterince böylece yüz yüze tanışmış olduk.
Ben de İzmit’ten getirdiğim naçizane çam sakızı çoban armağanı misali bir paket pişmaniyeyi kendisine takdim ettim. Ümit hanım ne gereği vardı Mehmet bey gelmeniz bizi çok duygulandırdı dedi.
Böylece her çarşamba ben Ümit hanımı arar Hocama selam söylemesini kendisine iyi bakmasını iletin derim.
Ümit hanım Perşembe günü Silivri’ye ziyarete gider, açık veya kapalı görüş yaparlar.
Ben Cuma günleri Ümit hanımı tekrar arar hocamın sağlık ve sihatını sorarım,gelişmeleri Ümit hanım bana aktarırdı.
Bir aramamda bu sefer Ümit hanım açık görüş vardı,ilk defa yüz yüze Mehmet’le uzun bir sohbet ettik, senden de bahsettik. Hocanın sana selamı var,söyle Mehmet’e siyasi yazılar yazmasın, edebiyat üzerine yazsın dedi.
Bir gün yürüyüşteyim telefonum çaldı arayan bir arkadaşımdı, Mehmet Altan’ın tahliye olduğunu haber kanalları alt yazı geçiyor dedi.
Ben de heyecanla hemen Ümit Hanımı aradım gözümüz aydın hocam tahliye olmuş dedim.
Ardından da Ümit Hanım, buna hazırlıklı olalım belki tahliye etmezler deyince.
Ümit hanım haklı olarak bir öfke ile siz ne diyorsunuz Mehmet Bey, ortada AYM kararı var ve herkes AYM’nin kararına uymak zorunda dedi.
Ben de Erdoğan’ın AYM’nin kararlarına saygı da duymuyorum, katılmıyorum da sözünü hatırlattım.
Peşinde Erdoğan’ın hukuk danışmanı Mehmet Uçum sabahın köründe CNN Türk kanalına çıkıp, mahkeme Mehmet Alatan’ı tahliye etmemeli diye konuştu.
Dönemin Başbakanı Binali Yıldırım AYM üyelerini cahillikle suçladı ve dosyaya hâkim değiller diye açıklama yaptı.
Bir dönem Adalet Bakanlığı yapmış olan Bekir Bozdağ’da AYM’yi yerel mahkemeleri boğmakla suçladı.
Bu açıklamaların ardından maalesef yerel mahkeme Mehmet Altan’ı tahliye etmedi.
Çağlayan adliye koridorlarında yıllar önce tanışıklığımız olan Altan kardeşlerin de Avukatı olan, Ergin Cinmen’e AYM’nın kararının uygulanmamasını sordum?
Cinmen,”AYM’nin kararının tanınmaması ülkede ilk defa oluyor.Altanlar tutuklu değiller siyasi olarak “Tutuluyorlar”,42 yıllık Meslek hayatımda böyle bir şeyi ilk defa yaşıyorum. Askeri darbelerde bile böyle bir şey yaşanmadı” dedi.
Unutamadığım İlginç bir olay da duruşma salonundan çıkartılmam…
Ümit hanım Mehmet bey sen kaç seferdir İzmit’ten geliyorsun ve hocayı göremedin benim yerime izleyici olarak sen gir dedi.Olmaz dedim.Olacak ya beni de aldılar.
Salonun hemen girişine Ümit hanım oturdu ve bana yanında boş olan koltuğa oturmam için seslendi. Ama ben salonun önünde boş olan koltuklara yöneldim dostlarımı, daha yakından göreyim diye.
Mahkeme başlamadan yanıma bir jandarma geldi ve adımı soyadımı sordu, bende söyledim.
Jandarma “Tutuksuz sanık mısınız” diye sordu? Hayır izleyiciyim deyince. Jandarma burası tutuksuz sanıkların bölümü demesin mi?
Ben arkaya geçtim ve ayakta kaldım,üç beş kişi daha ayakta duruşmanın başlamasını beklerken, mahkeme başkanı jandarmaya ayakta izleyicileri dışarı çıkartın deyince, uzaktan Altanlarla el sallayıp salondan çıktım.
Bu da unutamadığım bir anekdot.
Bir duruşmada duruşma salonuna yer yok diye Ümit hanımı almadılar. Davayı izlemeye gelenlerden HADEP Diyarbakır milletvekili Altan Tan devreye girdi ve görevlilerle çok sert bir tartışma yaptı.
Bu nasıl bir adalet tutuklu Mehmet Altan’ın eşi duruşma salonuna alınmıyor, bahane ise salonda yer yokmuş.
Sonunda Ümit hanımı duruşma salonuna aldılar.
Burada Ümit hanıma bir parantez açayım; tutukluluk süreci boyunca Ümit hanımın ‘vakur’ bir duruş sergilediğini ve hiç yakınmadığına tanık oldum. Hatta bana Mehmet bey biz bu davalara alışığız bizi yıldıramazlar Çetin Altan’ımızdan biliyoruz,benim babamda gazeteciydi dediğini hatırlıyorum.
Evdeyim bir haber kanalında alt yazı geçiyor Mehmet Altan tahliye edildi diye,tekrar okudum doğru.
Hemen Ümit hanımı aradım haberi verince inanamıyorum Mehmet bey hangi kanal verdi, ay çok heyecanlandım çay içiyordum elimdeki çayı dökeceğim Mehmet bey kusura bakma, ben hemen hazırlık yapayım ve yola çıkayım deyip telefonu kapattık.
Gün içerisinde üç-beş saat sonra bir haber kanalı Silivri cezaevinin önünden canlı yayında tahliye olan Mehmet Altan’la röportaj yapıyor yanında da eşi Ümit Hanım var.
Mehmet Altan Ümit hanıma kimden duydun tahliye haberini, diye sordu?
Ümit hanım da İzmit’ten Mehmet Tıraş haber verdi dedi.
Unutamadığım hala da aklımdan hiç çıkmayan ve aklımda soru çengeli gibi takılı kalan olayı Kartal istinaf mahkemesinde yaşadım.
Mehmet Altan tahliye olmuş,Ahmet Altan tutuklu duruşma Kartal İstinaf mahkemesinde.
Altan kardeşlerin bir avuç dostları olarak duruşma salonunda izleme bölümündeyiz, mahkemenin başlamasını ve tahliye bekliyoruz.
Mehmet Altan tutuksuz yargılanırken,aynı davadan yargılanan Nazlı Ilıcak ağlayarak eli kelepçeli duruşma salonuna girdi,Ahmet duruşmaya SEGBİS sitemi üzerinden katılıyor.
Duruşma başladı Avukatlar savunmalarını yaptıktan sonra mahkeme heyeti karar için duruşmaya ara verdi.
Mahkeme heyetinden biri sırtında yargıç cüppesi ve elinde plastik çay bardağı ile davayı izleyen basın mensuplarının yanına geldi:“AYM üzerinden bizlere baskı yapmaya çalışıyorlar” deyip soru almadan çekip gitti.
Tam bir hukuk garabeti yaşanıyordu.
Hangi hukuk devletinde görülmüş bir üst mahkemenin kararını alt mahkemenin tanımadığı ve aleyhinde açıklama yaptığı.
Hâkim gittikten sonra basın mensuplarından biri anlaşıldı, tahliye çıkmayacak dedi ve öyle de oldu.
Zor günler geçiyor ama kimlerin bu zor günlerde yanınızda yer aldığı da ortaya çıkıyor.
1920-1994 yıllarında yaşamış Amerikalı yazar Charles Bkowski’nin bir sözünü hatırladım; ”Dostunuzu tanımak istiyorsanız cezaevine gireceksiniz” der.
Gazeteci ve televizyoncu Alin Özinan “Yüksek Güvenlikli Notlar” adlı kitabın adını ”Hücrede Yazılan Türkiye” diye tanıtıyor, bu isimde hoşuma gitmedi değil.
Dostumun eserini okuyup tanıtırken, dışarıda eşi ve bir avuç dostları olarak kitapta geçmeyen ama dışarıda yaşananların hatırlanması için, naçizane kitabın çıkış hikayesini okurların da bilmesini istedim.