Köşe Yazısı
Mehmet TIRAŞ
EKTİLENDİN Mİ,DEĞİŞTİN Mİ?
Avukat arkadaşım Abdulkadir Küçükbayrak’tan bir mesaj aldım.
Din,sağlık ve kültür temelinde gelişmiş demokratik toplumlarla Türkiye’yi kıyaslıyor.
Kıyaslamasına da bir başlık atmış.
‘Cehalet Kader midir?’
Gerçekten de kıyaslama çarpıcı:
Almanya’nın 70.000 sağlıkevi,8.000 bin Kilisesi,
Fransa 60.000 sağlıkevi,9.000 kilisesi,
Türkiye’nin 7000 bin saglıkevi(ocağı),95.000 bin camisi var.
Dünyada Müslüman sayısının %6’sı Türkiye’de iken, cami sayısının da yüzde 65’i Türkiye’de…
57 İslam ülkesindeki toplam cami sayısının yüzde 65’nin Türkiye’de olması…
Şaşırtıcı değil mi?
Yapay zekânın yalancısıyım, diğer cami şampiyonu ülkelerin peşine düştüm…
En fazla Camisi olan 7,ülke, hangileri biliyor musunuz?
Malezya’da 800 bin,
Hindistan’da 300 bin,
Bangladeş 250 bin,
Afganistan 123 bin,
Pakistan 120 bin,
Mısır’da da 120 bin cami var.
Türkiye 95 bin cami ile 7’ci sırada.
Bunlara bilindik cami üzerinden siyaset yapanların diğer rakamları da ekleyince şaşırtıcı bir tablo çıkıyor ortaya.
Diyanetin bütçesi 12 Milyar lira ile 6 Bakanlığın bütçesine eşit.
86 Milyonun sağlığı ile ilgilenen Sağlık Bakanlığının bütçesi ise sadece ve sadece 2.7 Milyar lira.
Türkiye’nin Hastane sayısı 1.250,okul sayısı 75 bin 467,Cami sayısı ise 95 bin.
Ülkenin doktor açığı 105 bin, İmam fazlası ise 115 bin.
Her yıl mezun olan doktor sayısı 9 bin, her yıl mezun olan imam mezun sayısı ise 60 bin.
Bu tablo bize ne anlatıyor?
Buradan nasıl birey çıkar?
Mesleğinizi, ürettiklerinizi ve yaptığınız işi gelişmiş demokratik yeryüzünde yapanlarla kıyaslamazsanız, rekabet edemez farkına da varamazsınız.
Şunu söyleyeyim:
İnsanı etkileyen Faktörler vardır.
Faktör, bir durumun, olayın veya sonucun ortaya çıkmasında rol oynayan, onu etkileyen veya belirleyen her türlü unsur, etmen veya etken olandır.
İnsanı tarih boyu etkileyen veya değiştiren,geliştiren,sosyalleştiren ve dünyalaştıran iki ana faktör olmuştur.
Bunun birisi “Üretim biçiminin değişmesi” diğeri “edebiyat ve sanattır.”
Üretim biçiminin değişmesi insan ilişkisini değiştirir.
Dünyada üretim biçimin değişmesi ile “yeni bir çağ dönüşümü” yaşanıyor.
Bu çağa ya ayak uydurursunuz ya da savrulursunuz, işin özeti bu.
Bu yeniçağ bir önceki ile siyah-beyaz kadar farklılık gösteriyor.
İnternet dünyayı küçük “Global” bir köy haline getirdi.
İnternet sayesinde üç beş saniyede dünyayı turluyor,iritbat kuruyor, binlerce insanla tanışıyor alış-veriş yapıyorsunuz.
Geride kalan sanayi toplumunda bunları hayal bile edemezdik.
Yapay zekâyı, robotları da uzun uzadıya anlatmıyorum.
Sanat ve edebiyata gelince;
Sanat, insanın duygu, düşünce ve hayal gücünü; yaratıcılık, beceri ve estetik bir anlayışla somut veya soyut malzemelerle ifade etmesidir.
Tabii ki aynı zamanda sanat insanlığın evrensel ortak kültürüdür.
Sanat ve edebiyat çoğulculuk kavramının olduğu, demokrasi ve hukukun kök salıp boy attığı ülkelerde daha büyüyerek hayat bulur.
Biz toplum olarak bundan çok uzağız.
Kitap okuma ve basılan kitap sayısı bunu can acıtıcı biçimde anlatıyor…
Bir yılda ortalama:
Bir Japon 25,
Bir Şilili 16,
Bir İsviçreli 11 kitap okuyor,
Bir Amerikalı yılda ortalama 357 saatini kitap okumaya ayırırken, ayda da 12 ile 17 kitap okuyor.
Rusya’da bir kişi yılda 11 kitap okurken, ülkede kitap okumaya ayrılan süre ise 223 saat olarak ölçülmüş.
Bir anekdot, doksanlı yılların başında davetli olduğum bir toplantı ortamında dinlemiştim, mesleği İnşaat mühendisi olan ve Rusya’da bir inşaat şirketinin yöneticisi olduğunu ve Moskova’da yaşadığını; bir gece yarısı çocuk rahatsızlanınca nöbetçi eczane ararken, “Nöbetçi Kitap Evi” ile karşılaştığını ve şaşırdığını anlatmıştı.
Bunu hatırlayınca yapay zekâya sordum Moskova’da hala 7/24 saat kesintisiz hizmet veren “Nöbetçi Kitap Evlerinin ” devam ettiğini öğrendim.
Bizde ise ortalama bir kişi 10 yılda 1 kitap okuyor.
Türkiye’de kitap ihtiyaç listesinde 235’ci sırada yer alıyor.
Azerbaycan’da bir kitabın baskısı 100 binden aşağı değil,bizde ise en fazla 2 bin.
Bir Norveçli kitap için yılda 147 dolar,biz ise 33 sent harcıyoruz.
Çağdaş üretim biçimini,demokrasi ve hukuku “Toplumun ortak paydası yapmaz” demokratik yeryüzü ile ne üretimde ne de edebiyat ve sanatta boy ölçüşemezsiniz.
Çünkü toplum cüce kalır gelişemez, ileriye doğru hamle eden bir dönüşümü gerçekleştiremez.
Çetin Altan’ın deyimi ile “değerlilerle, önemliler” arasındaki farkı da göremezsiniz.
Nitekim yeni bir çağ dönüşümünün yaşandığı yeryüzünde; hukuk ve Basın özgürlüğü endeksindeki sıralamadaki yerimiz de bunu gösteriyor.
Türkiye “Hukuk endeksinde 147 ülke arasında 118’ci sırada yer alırken…
Basın özgürlüğünde ise 180 ülke arasında 167 sırada yer alıyor.”
Edebiyat ve sanatı önemsemeyen iktidarlar, toplumların sosyalleşmesinden, edebiyata ve sanata ilgi duymasından rahatsız olurlar.
Hukuktan uzaklaşır “Din,ırk ve mezhep” üzerinden siyaset yapmaya devam ederseniz, dünyadan hızlıca kopar ve çürürsünüz.
Ortaya çıkan tablo ve yaşadığımız süreçte bunu göstermiyor mu?