Köşe Yazısı
Mehmet TIRAŞ
AVRUPA PARLAMENTOSU RAPORUNU OKUDUNUZ MU?
Avrupa Parlamentosu (AP) 17 Haziran 2026 Tarihinde Türkiye üzerine hazırladığı raporu “107’ye karşı, 381 rekor bir oy ile kabul etti.”
Rapor 36 sayfadan oluşuyor mutlaka okuyun derim.
Siyasal iktidar ve AB karşıtı güçler, AB Raporunu yok hükmünde saysalar da rapordan söz etmeden de geçemiyorlar.
Nasıl yok sayacaklar ki…
Rapor,”Hukukun üstünlüğü, basın özgürlüğü, Laiklik vurgusu ve Türkiye-AB ilişkilerinin durumunu kapsıyor.”
Nereden nereye?
AKP, parti ve hükümet programına hedeflerinin Türkiye’nin “AB Üyeliği” olduğunu taahhüt ediyordu.
Hala bu taahhütleri, AKP’nin web sayfasında duruyor.
AKP iktidara gelince,Erdoğan bir günde dört AB üyesi ülkeyi ziyaret ederek, Türkiye’nin AB üyeliğine alınması için ciddi kulisler yapmaya başladı.
Türkiye’de hükümeti olarak nihai AB standartlarında bir demokrasiyi hayata geçirmek; “Kopenhag Kriterlerini” uygulamak ,AİHM kararlarını da ülkedeki yasaların üstünde gördüklerini beyan ediyordu.
AB’liği 2005 yılında Türkiye’nin “Kopenhag Kriterlerini” yerine getireceğine kanaat getirerek resmi görüşmelere başlama kararı aldı.
Kopenhag Kriterleri ne?
“ Demokrasiyi, hukukun üstünlüğünü, insan haklarını ve azınlıklara saygı gösterilmesi ve korunmasını. İşleyen bir piyasa ekonomisinin varlığını ve birlik içinde piyasa güçleri ve rekabetçi baskı ile başedebilecek kapasiteyi garanti eden kurumların istikrarını sağlamış olmalıdır.”
AKP hükümeti 2010 yılına kadar istenilen düzeyde olmasa da müzakerelerin yürütülmesi açısından bu kriterleri yerine tam getirmese de, yerine getirme rolünü oynamaya başladı.
Bu arada AB müzakereler süreci yabancı sermayeye bir güvence olunca, ülkeye ortalama her yıl 25 milyar dolar gibi devasa bir yabancı sermaye akışı oldu.
Ekonomideki olumlu gelişmeler toplumun her kesimine pozitif olarak yansıdı.
Erdoğan’da meydanlarda avazı çıktığı kadar bağırıyordu;
“Benim iktidarımda alım gücü düşen bana oy vermesin diyor asgari ücreti de örnek gösteriyordu.”
Şimdi asgari ücreti ve alım gücünü ağzına almıyor.
Erdoğan zamanla özellikle de 17/25 sonrası “Kopenhag kriterlerini ve “AİHM kararlarını” yok sayıp; Ankara kriterleriyle yürüyeceğiz, AİHM kararları bizi bağlamaz demeye başladı.
Makroekonomik dengeler sarsılmaya, büyüme de teklemeye başladı.
Yabancı sermaye de ülkeyi yavaş yavaş terk etmeye başlayınca, ekonomik göstergeler tepetaklak olmaya koyuldu.
İçe dönük “dinci ve milliyetçi” söylemlerle zamanla AB müzakerelerinden uzaklaşıldı.
AB’nin Türkiye’yi bölmek istediklerini, PKK’yı da desteklediklerini sık sık gündeme getirerek hamaset sloganları ne yazık ki, toplumda karşılık buluyordu.
Erdoğan ve iktidar ortağı PKK ile resmi görüşmelere başladılar ama AB üyesi ülkeler hala PKK’yı terör örgütü listesinde tutuyorlar.
Erdoğan AB için taahhüt ettiği tüm sözleri yok sayarak “derin devletin fabrika ayarlarına” döndü.
Tek devlet,tek millet,tek bayrak,tek vatan” diyerek AB ile yol ayrımını yeğledi.
Eşit vatandaşlık hukukunu askıya aldı.
“Kendi zenginini,kendi medyasını yaratırken, kendi kadrosunu devlete yerleştirmek için de, mülakat(torpil) sistemini devreye soktu.”
Devlette Kadrolaşmada liyakati değil kendine biat eden insanları tercih ederken, bunu da özellikle yargıda yaptı.
Hem kendini hem de etrafında siyaset yapanları zenginleştirdi.
Erdoğan’nın dolar milyarderi,AKP’de Başbakanlık yapmış Binali Yıldırım’ın ise malvarlığının 28 milyar dolar olduğunu;AKP hükümetinde Başbakanlık yapmış Ahmet Davutoğlu açıkladı.
Siyasal iktidar AB müzakerelerinden uzaklaşmasaydı, çok daha sağlıklı başka bir Türkiye olacaktı.
*Sayıları 35 binle ifade edilen KHK’ların uğradığı hukuksuzluğu yok sayamazdı.
*Kendi zenginini yaratmak için Kamu ihale kanunu 197 defa değiştiremez, adrese teslim ihale de yapamazdı.
*Kendi medyasını yaratmak için; kamu bankası olan ziraat bankasından Demirören grubuna düşük faizli, uzun vadeli 800 milyon dolar devasa bir kredi vererek;medyanın yüzde seksenini eline geçiremezdi.
Medya ya yansıdığına göre, Demirören grubu aldığı bu krediyi ödemediğini mecliste konu edildiğini okuyoruz.
Eşit vatandaşlık hukukunu yok sayarak “Mülakat sistemi” gibi bir torpil sistemini uygulayamaz, yargıdaki kadrolaşmaya da gidemezdi.
Yargı üzerinden hukuku boğamaz, muhalefeti de rejim karşıtı ilan edip, millî iradeyi yok sayıp; siyasallaşmış yargı yolu ile seçimi kazanmış muhalif belediye başkanlıklarına da el koyamazdı.
Eğer Türkiye AB üyesi olmuş olsaydı;Türk vatandaşları “27 AB ülkesini pasaportsuz ve vizesiz” nüfus cüzdanı ile sınırsız dolaşma ve oturma hakkına sahip olacaktı.
AB,2026 Haziran raporu uzun bir liste ama biz özet geçelim:
Türkiye’nin de taraf olduğu uluslararası anlaşmalardan doğan yükümlüklerini yerine getirmediğini.
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Avrupa Konseyi Yerel Yönetimler Sözleşmesi gibi, bunların birçoğunda Türkiye’nin, bu yükümlüklerini yerine getirmediğini görüyoruz.
Rapor, Hukuk ve Demokrasi açısından Türkiye’nin Resmini çiziyor:
Türkiye’de “yargı bağımsızlığının alarm verici” bir düzeyde olduğuna dikkat çekiyor.
“Türkiye’nin ceza ve terör le mücadele yasalarının seçilen Belediye Başkanlarını, insan hakları savunucularını bastırmak için kullanıldığına; Türkiye’nin demokratik standartlar bakımından hem ulusal,hem de yerel düzeyde ciddi bir gerileme içinde bulunduğuna,muhalefet partilerine mensup 28 belediye başkanının tutuklandığına ve görevlerine son verildiğine,11 Belediye başkanın yerine kayyım atandığına işaret ediyor.
Ekrem İmamoğlu’nun asılsız iddialarla 19 Mart 2026 Tarihinden beri cezaevinde bulunduğuna,Türkiye’nin AİHM kararlarını uygulamadığına dikkat çekerken..
Türkiye’nin dünya hukuk endeksinde 143 ülke arasında, 118. Sıraya gerilediğini hatırlatıyor.
Türk Hükümeti, AB kapısında bekletilmesinden duyduğu üzüntüyü ifade etmek yerine; Hukuk devleti,insan hakları, demokratik standartlar, basın özgürlüğü ve başka özgürlükler alanındaki eksiklerini, giderecek önlemler almaya davet edilmekte.
Raporda,Türkiye’de bağımsız bir yargı olmamasını ve yargıdaki çifte standardı kınadıktan sonra; AİHM kararlarındaki ilkeleri ve masumiyet karinesini ihlal eden gizli tanık uygulamalarına son verilmesini öngörmekte…
Türkiye demokratik fırsatlardan yararlanmak İstiyorsa,atılması gereken ilk adım AYM ve AİHM kararlarını uygulamalı. Osman Kavlala,Selahattin Demirtaş,Figen Yücedağ ve Can Atalay gibi tutukluların, hukuka aykırı cezaevlerinde tutulmasını kınıyoruz.
Raporda yerel demokrasinin gerilediğine yer veriyor. Seçilmiş belediye başkanlarının tutuklanması, yerlerine kayyım atamalarını kınıyorlar.
Basına yapılan baskıları ayıplarken baskılar eleştiriliyor, tutuklanan gazetecilere de dikkat çekiyor.
Basın özgürlüğünde Türkiye dünya da 180 ülke arasında 159’cu sırada olduğunu hatırlatıyor.
Türkiye de gösteri ve yürüyüş haklarına getirilen kısıtlamaları ve Laiklikten uzaklaşması, seküler kesimi endişelendirirken, kadın haklarında yeterli duyarlılığı göstermediğine işaret ediyor.
Raporda Adalet Bakanı Akın Gürlek gibi isimlerin AB’de deki varlıklarının dondurulmasına gidileceği konusunda, ilk defa yer veriyorlar.
Türkiye’nin giderek daha otoriter bir rejime kaydığını, yargının muhalefeti sindirmek için kullanıldığını ve herkesin gördüğüne işaret ediyorlar…
Raporda yer verilmeyen sorunları da biz hatırlatalım:
”Ekonomideki açlık ve yoksulluk kol gezerken, gelir dağılımındaki uçurumdan hiç bahsedilmemiş. Türkiye’de bir cinayet ekonomisi uygulanıyor ve her gün 6 işçi, İş kazalarında ölürken,8 işçi de sakat kalarak iş görmez durumuna düşüyor. İş cinayetlerinde Avrupa’da birinci olduğumuzdan; son on yılda 4 800 kadının erkekler tarafından katledildiğini ve her gün bir kadının erkekler tarafından hayattan koparıldığını.
Nisan 2026 Tarihi itibarı ile cezaevlerinde toplam tutuklu ve hükümlü insan sayısının 420 bin olduğu;AKP iktidara geldiğinde cezaevlerinde toplam tutuklu ve hükümlü sayısının 58 bin kişi olgunu belirtelim. Cezaevlerinde tutuklu ve hükümlünün 80 binin uyuşturucudan yattığını. Uyuşturucu sermayesinin 100 milyar dolar olduğunu, bu sermayeyi mafyatik yapıların yönettiğini belirtmiş olalım.
AB Raporundan çıkarttığımız sonuç (!)
Türkiye kısa sürede hukuka dönmezse(zor gözüküyor) artık demokrasi liginde oynayamayacağı, uluslararası yarışmamalardan men edileceğini hatta bu gidişle, Türkiye’nin AB üyeliğinin hayal olacağını görebiliyoruz.