Son dakika
Mehmet TIRAŞ Köşe Yazısı Mehmet TIRAŞ

BASIN HİÇ ÖZĞÜR OLDU MU?

NATO Genel sekreteri Mark Rutte, Liderler zirvesi öncesi Ankara’da düzenlediği basın toplantısında Türkiye’de iktidarın ‘Muhaliflerine baskı’ sorusunu şöyle yanıtladı:

“Demokrasi seçimden çok daha fazlasıdır. Aynı zamanda özgür medya demektir, bağımsız medya demektir. İstediğiniz tüm soruları sorabilmeniz, istediğiniz yazıları yazabilmeniz, istediğiniz araştırmaları yapabilmeniz demektir. Demokrasi aynı zamanda tabii ki insanların istedikleri gibi gösteri yapabilmeleridir.”

Yüzyılı devirmiş Cumhuriyet tarihi boyunca NATO Genel sekreteri Mark Rutte’nin açıklamaları kapsamında böyle bir  ‘Basın Özgürlüğümüz’ olmadı.

Cumhuriyetin ilanından bugüne uzanan yüz yıllık sürece baktığımızda bu topraklarda “Düşünce ve Basın Özgürlüğü” hiçbir zaman olmadı.

Muhalefette iken iktidar adayı partiler düşünce ve basın özgürlüğünü hayata geçireceklerini, TRT’yi bütün muhalif seslere ve görüşlere eşit yayın hakkı tanıyacaklarını taahhüt etsellerde; iktidara gelenler gidenlerden farklı bir uygulama yapmadılar.

İktidara gelen hükümetler ilk önce TRT’yi muhaliflerine karşı bir propaganda  argümanı olarak kullandılar ve her türlü suçlama ve hakaretler yaptılar ama muhalefete görüş hakkı tanımadılar.

Son on yılda AKP’nin yaptıkları ortada.

Bunlar yetmezmiş gibi devletin denetiminde olan Televizyon sayısını artırdılar;

“Şuanda siyasal iktidarın yönettiği ulusal boyutta yayın yapan,sayıları 20 ile ifade edilen Televizyon kanalı var.”

İktidarlar kısıtlı zor şartlarda yayın yapan “Marksist ve Liberal” gazetelerin ve dergilerin ensesinde boza pişirdiler.

Serbest bir piyasa ekonomisi ve eşit vatandaşlık hukuku da bu ülkede tam uygulanmadı.

Tabii ki medyaya sansür, baskılar ve gazetecilerin tutuklanması AKP iktidarı ile başlamadı.

Ama basına uygulanan baskılar,yasaklar ve gazetecilerin tutuklanması AKP iktidarında zirve yaptı.

Medyaya sansür,baskılar  ve gazetecilerin tutuklanması AKP iktidarı ile başlamadı; ama Askeri darbelerde bile görülmemiş basına uygulanan baskılar, yasaklar ve gazetecilerin tutuklanması AKP iktidarında zirve yaptı.

İktidara gelen hükümetler ve yayın kuruluşları siyasete ve medyaya yıllarca yön veren; “Türk Silahlı Kuvvetlerinin (TSK) belirlediği ve çizdiği yolun dışına çıkamadılar, özgür bir yayın yapmaya da cesaret edemediler.”

Merkez medyanın amiral gemisi olarak bilinen “Türkiye Türklerin Logosu” ile yayın yapan başta “Hürriyet Gazetesi gibi yüksek tirajlı gazetelerin manşetini yıllarca Genelkurmay belirledi.”

“Şimdi ise Merkez medyanın manşetini BEŞTEPE belirliyor.”

Neredeyse “bu kadar medyaya baskılar askeri darbelerde bile görülmedi” denecek hale geldik.

 Bu dönemde hatta  objektif gazetecilik yapanlar sadece işinden olmadı ikinci adresleri de  hapishaneler oldu.

Özellikle muhalif medyaya Baskılar  Rutin hale geldi

Siyasal iktidarı eleştiren ve haber yapan muhalif gazetecilerin sabaha karşı evlerine operasyon yapılır;koçbaşı ile kapıları kırılarak gözaltına alınır, tutuklanır, veya  ev hapsinde tutulur, ya da yurt dışına çıkış yasağı konur.

 Rutin hale gelen ve artarak  devam eden uygulama devam ediyor.

Bu baskılar  yetmezmiş gibi muhalif gazeteciler işinden kovulur, daha vahimi ise muhalif gazetecilerin “Sarı basın kartları” iptal edilir.

Biz Cumhuriyeti ilan edip demokrasiye geçemeyince;

”Türkiye Cumhuriyeti kurulduğundan bugüne kadar,ne  basın özgür oldu ne de yargı bağımsız ve tarafsız.”

Basının doğuşundan günümüze uzanan sürecin kısa bir fikri  takibini yapalım.

Gazetelerin tarihte  ortaya çıkışı; 1450 yılında Alman Johannes Gutenberg’ün  “Matbaayı” icat etmesi ile başlar,kitap,dergi ve broşürü çoğaltmak kolaylaşır.

Ama…

“Matbaa Türkiye’ye dünyadan 277 yıl sonra gelir.”

Gerekçesi ise; ”Hattat sanatçıları”ın (Arap harfleri kullanarak estetik kurallara, ölçülere ve oranlara bağlı kalınarak,güzel el yazsısı yazma sanatı yapan kişiler) matbaaya  “kâtipler işsiz kalır” diye karşı çıkmalarıdır.

Din adamları da dini kitapların basılmasına sıcak bakmazlar ve matbaanın kurulmasını istemezler.

Matbaadan önce elyazması kültürü çok güçlüdür ama çok sınırlıdır.

Osmanlı’da/Türkiye’ye ilk matbaa 1493’te İstanbul’da Yahudiler tarafından “İbranice” kitap basmak için kurulur.

İlk Türkçe matbaa,”1727’de İbrahim Müteferika ve Sait efendi tarafından Padişah üçüncü Ahmet’in izniyle kurulur.”

 Ama yine de dini kitapların, tarih ve edebiyat eserlerini basmak yasaktır.

Modern basının doğuşu ise 1700-1900 yıllarında ortaya çıktığını görüyoruz.

Sansür ve özgürlük mücadelesi; Gazeteler, siyaset, ekonomi toplu konulara girmeye başladı.

Endüstri devrimi ile kâğıt ucuzladı, baskı hızlandı.

Gazete herkesin alabileceği fiyata indi.

Haberler aynı gün gazetelerin basıldı ilde yayınlanmakla kalmadı başka illere de gitti.

Sanayi devriminin gelişmesi ile “kuvvetler ayrılığından sonra basın 4.kuvvet olarak yer aldı.”

Yasak ve sansür sadece basına  değil, düşünceye, sanata ve edebiyatta da sansür uygulandı ve  yasaksız bir dönem olmadı.

Devletin denetiminden geçemeyen; filmler gösterime giremedi,oyunlar sahneye konulmadı,kitaplar basılamadı, yasaklanan konser ve Türküler vs.

Her dönem bu ülkede düşünce suç,kitap suç aleti, gazeteciler,yazar ve çizerler terörist gösterilerek  tutuklanmaktan kurtulamadılar.

Birde suikasta uğrayan, öldürülen ve sakat kalan,hapishanelere atılan  gazeteci ve yazarların hikayeleri ile doludur.

Türkiye’nin önde gelen gazetecileri, yazarları ve şairlerinin ikinci adresleri adliyeler ve hapishaneler olmuştur.

Bunlardan sadece birisi duayen gazeteci,yazar,romancı,oyun yazarı,denemeci Çetin Altan’dır.

Çetin Altan 55 yılık düşünsel hayatında;3 kez tutuklandı,2 kez mahkûm oldu, 2 yıl hapis yatarken,300 den fazla da ağır cezada yargılandı.

Biz Cumhuriyete geçeli yüzyıl oldu ama basın özgürlüğünde   hiçbir şey değişmedi ve baskılar  artarak devam ediyor.

Dünyada basın özgürlüğü endeksinde Türkiye 180 ülke arasında 159’cu sırada olmamızda bunu göstermiyor mu?

Türkiye, anayasasına TC bir  hukuk devleti olduğu yazıldı ama;”çoğulcu,katılımcı,çağdaş,serbest piyasa ekonomisinin işlediği, bir demokrasi” yaşama geçirilemedi.

Maalesef toplumun  büyük bir çoğunluğu da  “demokrasi ve hukuku” ortak payda olarak görmüyor.

Bizde siyaset “din,ırk,mezhep”,”devletin bekası,bayrak ve  toprak” üzerinden yapılır ama evrensel değerler önemsenmez.

Toplumun ”Refah ve Özgürlükleri” siyasetçilerin önceliği olmuyor.

NATO Genel sekreteri Mark Rutte söyleye dursun…

Biz “Cumhuriyeti demokrasi ile taçlandırmadığımız sürece…”

Medyaya uygulanan yasakları ve sansürü yok edemediğimiz gibi, bağımsız ve tarafsız bir yargımızda olmayacak, yargı kararları da uygulanmayacaktır.

Türkiye’nin Hukuk endeksinde 143 ülke arasında 118.sırada olması da bunu gösteriyor.

Kopyalandı

Yazarın Diğer Yazıları

Tümü
  1. KOMÜNİSTLERİN YASALLAŞMA SÜRECİ-2…
  2. İŞ CİNAYETLERİ FITRAT MI?
  3. KOMÜNİSTLERİN YASALLAŞMA SÜRECİ-1.
  4. FON VURGUNU ORTALIĞIN DUMANINI ATTIRIYOR.
  5. “HIRSIZLAR ÇALARKEN DEĞİL, PAYLAŞIRKEN YAKALANIR”