Son dakika
Mesut YEĞEN Köşe Yazısı Mesut YEĞEN

Yeni Parti Nasıl Durdurulabilir?

Yeni Parti’yi iktidar yolunda tutmanın yolu, sebat etmekten, hüner göstermekten, kadro ve fikir oluşturmaktan geçiyor.

İBB ve Mutlak Butlan operasyonlarına rağmen 2024 yerel seçimleriyle ortaya çıkan “Erdoğan iktidarı sona erebilir” manzarası değişmiş değil. Özgür Özel ve Ekrem İmamoğlu’nun 2023 CHP kurultayında ön ayak oldukları değişim hamlesiyle beliren ve 2024 seçimlerinde test edilen muhalefetin bu kez şeytanın bacağını kırabilme ihtimali, kurulan onca kumpasa, yapılan bunca budamaya rağmen halen geçerli görünüyor. Yeni Parti’nin kuruluşuna gösterilen ilgi, yarattığı heyecan ve kurulur kurulmaz birinci parti olması, Erdoğan iktidarının sona erme ihtimalinin iptal edilemediğini gösteriyor. Özetle, gün itibarıyla siyasi manzara şu: Erdoğan iktidarının sona erme ihtimali devam ediyor ve bu ihtimali canlı tutan popüler arzu ya da irade Yeni Parti’de cisimleşiyor.

Manzara bu olmakla beraber söz konusu olan bir ihtimal. Ne Erdoğan iktidarının sonlanması kaçınılmaz ne de Yeni Parti’de cisimleşen arzunun iktidar olabilecek büyüklüğe erişmesi. Yapacakları ve yapmayacaklarıyla, hem Erdoğan hem de Yeni Parti, 2024’ten beri değişmeyen Erdoğan iktidarının sona erebilir olma ihtimalini değiştirebilir, Yeni Parti’yi durdurabilirler. 

Nasıl yapabileceklerine gelince…

Üçüncü Darbe

Erdoğan iktidarının sona erebilir olma ihtimalini değiştirmenin ya da an itibarıyla Yeni Parti’de cisimleşen arzu ve iradeyi durdurmanın bir yolu üçüncü bir yargı darbesine girişmek olabilir. Üçüncü yargı darbesinin ne olabileceği malum: Özgür Özel ve ekibinin dokunulmazlıklarının kaldırılarak Yeni Parti üst yönetiminin budanması ve İmamoğlu’ndan sonra cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci kazanabilir adayının da yarış dışına itilmesi. Bütün müstehcenliğine rağmen “olabilir” diyerek kanıksadığımız bu ihtimali olmaz kılabilecek tek faktör önceki iki darbenin, 19 Mart 2025 İBB ve 21 Mayıs 2026 Butlan darbelerinin işe yaramamış olması. İki darbeye rağmen Erdoğan iktidarının sona erme ihtimalinin ve bu ihtimali canlı tutan arzunun ayakta kalmış olması, “boşa uğraşıyoruz galiba” türünden bir çıkarıma yol açıp üçüncü yargı darbesini durdurabilir. Ancak geride kalan zamanda yapılanların gösterdiği üzere, bu pekala olmayabilir ve her şeye rağmen üçüncü darbe gelebilir. “Bu kez olacak” ya da “nasılsa bir şey olmuyor” denilerek üçüncü yargı darbesine girişilebilir ve Erdoğan iktidarının sona erme ihtimali yargı yoluyla değiştirilmeye, Yeni Parti yargı yoluyla durdurulmaya çalışılabilir.

Erdoğan Manevraları: Yeni Anayasa, Yeni Aday

Yeni Parti’de cisimleşen iktidarı değiştirme arzu ve iradesi “pozitif” yollarla da zayıflatılmaya çalışılabilir. Üçüncü operasyon gelsin ya da gelmesin, Erdoğan, iktidarının sona erme ihtimalini, yapmayı çoktandır unuttuğu siyasete dönerek, siyasi manevralar yoluyla değiştirmeyi de deneyebilir. Artık çıkacak görünen süreç yasasıyla artabilecek siyasi desteğini, önce bir reform gündemine, buradan da yeni anayasa tartışmasına geçerek büyütmenin, Yeni Parti’yi “şimdi reform ve yeni anayasa zamanı” diyerek durdurmanın imkanını yoklayabilir Erdoğan. Yeni Parti’nin “yükselişi” bir yandan rasyonel zemine dönüş, diğer yandan da (Erdoğan’ın cumhurbaşkanlığının devam etmesi karşılığında) parlamenter sisteme dönüşe kapı aralayan bir yeni anayasa denilerek durdurulmaya çalışılabilir. Rasyonel zemine dönüş ve yeni anayasa vaatleri Erdoğan iktidarının sona erebileceğini gösteren siyasi manzarayı değiştirecek olursa, Yeni Parti’nin “yarış” yoluyla, seçimlere gidilerek durdurulması yoluna bakılabilir.

Erdoğan, iktidarının sona erebilir olma ihtimalini değiştirmek için başka bir adayla yarışmak manevrasını da yapabilir. Rasyonel zemine dönüş ve yeni anayasa vaatlerinin seçimleri kazandıracak kadar işe yaramadığına ve ancak başka bir adayla yarışarak işlerin değişebileceğine ikna olursa, başka bir adayla seçime girerek iktidarını sürdürmenin imkanını da yoklayabilir Erdoğan. Hülasa, Yeni Parti’yi durdurmaya çalışmanın başka bir yolu da rasyonel zemine dönüş, yeni anayasa artı yeni aday manevrası olabilir.

Yeni Parti, Eski Yollar

İktidarın artık değişebilir olma ihtimali bizzat Yeni Parti eliyle de zayıflatılabilir. Eldeki doneler Yeni Parti’yi Yeni Parti yoluyla durdurmanın iki muhtemel yolu olduğunu gösteriyor: Yanlış ittifak zeminine çekilmek ve “kendiliğindenliğin” çekiciliğine ve kolaycılığına kapılmak. 

Şurası açık: Yeni Parti, İYİ Parti ve Zafer Partisi seçmeninin hiç olmazsa ikinci turda aynı cumhurbaşkanı adayını desteklemesi iktidarı değiştirmek için gerekli ve fakat yeterli değil. Yeni Parti’yi Yeni Parti yoluyla durdurmanın etkili bir yolu, bu duruma rağmen cumhurbaşkanlığı seçimlerine Yeni Parti, İYİ Parti ve Zafer Partisinden oluşan bir seküler milliyetçi ittifakla girmek olabilir. Seküler milliyetçi koalisyonla seçimlere girmek, sadece Kürtleri değil, ortadaki kararsız, daha çok yapabilirliğe bakan seçmeni de uzaklaştıracağı için iktidarın değişme ihtimalini epeyce zayıflatır. 2023’ten beri görünen şu: İktidarın değişmesi ihtimalini büyütmenin yolu otoriterliğe karşı demokrasi ve adaleti, kutuplaşmaya karşı kapsayıcılığı, yoksullaşmaya karşı refahı, kayırmaya karşı liyakati, beceriksizliğe karşı bilgiyi ve bilimi teklif eden bir icraatçılık ve kadroculuktan geçiyor. Durum buyken, seçimlere seküler milliyetçi bir koalisyonla girmek seçmene yapılacak esas teklifin süreç karşıtlığı olmasının, bu da Kürtlerle beraber “yapabilirlik” arayan seçmenin Yeni Parti’den uzaklaşmasının önünü açar. 

Öte yandan, şu da açık: İktidarın değişmesi ihtimalini büyütmek için gereken, “ortadakilerle” beraber Yeni Parti, DEM Parti, İYİ Parti ve Zafer Partisi seçmeninin aynı adaya oy vermesini sağlamanın kolay bir yolu yok. Süreç karşıtlığının başarısızlık getireceği kesin olmakla beraber, ortada top çevirmek de Yeni Parti, DEM Parti, İYİ Parti ve Zafer Partisi seçmeninin aynı adaya oy vermesini sağlamayabilir. Gördüğüm şu: Bu büyük sandık koalisyonunu sağlamanın yolu Yeni Parti’nin genel bir değişim bir programı telif etmesinden geçiyor.

Kendiliğindenliğin kolaycılığına kapılmak da Yeni Parti’yi durdurmanın etkili bir yolu olabilir. Malum, 2023 seçimlerinin öncesinde, özellikle de 6 Şubat Depremlerinden sonra, Kılıçdaroğlu ve akıl verenleri oluşan tablonun iktidarın sonunun getirdiğine kani olmuş ve adayın, programın, kadronun, yönetim mimarisinin önemsiz olduğu zehabına kapılmıştı. Yeni Parti’yi Yeni Parti yoluyla durdurmanın diğer bir yolu da 2023’ü tekrar etmek, “nasılsa gidiyorlar” diyerek kendiliğindenliğin kolaycılığına kapılmak olur. Ülkenin senelerdir aynı feci şartlarda olmasına rağmen 2023 seçimlerinin kaybedilmiş olması kadar iktidarın seçmen desteğinin bugün bile % 40’ların üstünde seyretmesi, “gidiyorlar” kolaycılığına düşmenin felakete davetiye çıkarmak olacağına işaret ediyor. Seçmenin büyük kısmında “gelsinler” duygusunu yaratmak için çalışmak yerine “gidiyorlar” zehabına kapılmak, iktidarın değişmesi ihtimalini zayıflatmak için etkili bir yol olur gerçekten.

Sebat, Hüner, Kadro 

Hayat, aktörler başka yollar da döşeyebilir, lakin mevcut şartlar itibarıyla iktidar değişikliği ihtimalini boşa çıkarmanın, Yeni Parti’yi durdurmanın muhtemel yolları bunlar olabilir görünüyor. Bu yolları kapatabilmenin, iktidar değişikliği ihtimalini sürdürmenin ve Yani Parti’yi iktidar yolunda tutmanın yoluysa görebildiğim kadarıyla sebat etmekten, hüner göstermekten, kadro ve fikir oluşturmaktan geçiyor. 

Hariçten gazel okuması kolay ve Yeni Parti kadrolarının şimdiye kadar gösterdiği sebat ancak takdirle anılabilir. Ancak, gelmesi muhtemel yeni yargı darbesine karşı yine de hazırlıklı olmak, gerçekleşmesi halinde yeni darbe karşısında biraz daha sebat etmek, kararlı kalmak gerekiyor. Zayıf ihtimal ama Yeni Parti üst yönetimi budanıp Özgür Özel de yarıştan alıkonursa, “gidenlerin” yerini doldurmanın, Yeni Parti’de cisimleşen fikir ve iradeyi taşıyacak yeni ve kuvvetli isimleri şimdiden hazır etmek gerekiyor. Yeni Parti’nin kuruluşuna gösterilen popüler ilgi şimdiye kadar gösterilen sebat ve kararlılığın sürdürülmesi için gereken moralin rahatlıkla bulunabileceğini gösteriyor.

Muhtemel Erdoğan manevralarına karşılık verebilmek içinse maharet göstermek, hünerli olmak gerekiyor. Erdoğan reform gündemine geçer ve yeni anayasa tartışması açacak olursa, en son yapılması gereken işlerden biri “istemezük” pozisyonu almak olur. Aksine, gelmesi muhtemel Erdoğan hamlelerine daha güçlü bir reform programıyla ve daha cazip bir anayasa teklifiyle karşılık verebilecek hüneri göstermek gerekir. Şunu görmek gerekiyor: Seçmende “gelsinler” duygusu “gitsinler” duygusu kadar kuvvetli değil. Seçmen bu duygu durumundayken yeni anayasa ve reform tartışması karşısında istemezük pozisyonu almak “gelsinler” duygusunu daha da cılızlaştırabilir. 

Nihayet, hem yeni anayasa tartışması ve yeni aday yoluyla iktidar için taze kan oluşturmak hamlesine cevap verebilmek hem de seküler milliyetçi bir koalisyona çekilmek mecburiyetinden sakınmak için kadro ve fikir oluşturmak gerekiyor. Geçen hafta yazdığımı tekrar ederek bitireyim: İktidarın değişebilir olma ihtimalini büyütmenin, Yeni Parti’yi iktidar yolunda tutabilmenin yolu Yeni Parti “yapabilir” duygusunu vermekten, Yeni Parti’yi icraatçı, kadrocu ve kapsayıcılık kılmaktan geçiyor.

 
Kopyalandı

Yazarın Diğer Yazıları

Tümü
  1. Yeni Parti ve Kürt Meselesi
  2. 2023 Tekrar Eder mi?
  3. Yasadan Sonra
  4. Yeni Parti: İdeoloji ve Politika
  5. Süreç ve Kürt Siyaseti