Köşe Yazısı
Nevzat CİNGİRT
Gençliği anlamadan geleceği yönetemezsiniz. Gençlere yer açmadan siyaseti yenileyemezsiniz.
Yaklaşık 85 gençlik sivil toplum kuruluşunu çatısı altında toplayan Türkiye Gençlik STK’ları Platformu (TGSP), ADA Araştırma’ya yaptırdığı “Türkiye’nin Gençleri 2026 Saha Araştırması”nı kamuoyuyla paylaştı.
İlki 2023 yılında gerçekleştirilen araştırmanın 2026 sonuçları, gençlerin dünyasına, beklentilerine, sorunlarına ve kurumlara bakışına ilişkin dikkat çekici veriler ortaya koyuyor.
Geçtiğimiz cuma günü Fatih Neslişah Kültür Merkezi’nde düzenlenen toplantıya, Oxijen Medya Yönetim Kurulu Başkanı İslam Keleş ile birlikte ben de katıldım.
8 bin 103 gençle, 34 ilde gerçekleştirilen araştırmanın sonuçlarını içeren kitapçığı inceleme fırsatı buldum. Araştırmaya dahil edilen iller arasında Düzce'nin bulunmaması ise benim açımdan dikkat çekici bir ayrıntıydı.
Karşıma yalnızca bir araştırma raporu değil; siyasetçilere, siyasi partilere, sivil toplum kuruluşlarına, akademisyenlere ve sosyologlara adeta hazır bir çalışma dosyası çıktı.
Yaklaşık 250 sayfalık araştırmada son derece ayrıntılı veriler bulunuyor. Elbette bu yazıda araştırmanın bütün sonuçlarını değerlendirmek mümkün değil. Ben, kendi açımdan önemli bulduğum bazı başlıkları ele alarak gençlerin söylediklerine ve bu verilerin siyasete verdiği mesajlara dikkat çekmek istiyorum.
Araştırmanın kitapçığına ve internet üzerinden PDF formatındaki raporuna ulaşmak mümkün.
RAKAMLAR GENÇLİĞİN NE SÖYLEDİĞİNİ ORTAYA KOYUYOR
Araştırmaya göre gençlerin yalnızca yüzde 10,7’si bir sivil toplum kuruluşuna üye veya gönüllü. Aktif görev alanların oranı da oldukça düşük.
Peki, gençler sivil toplum kuruluşlarına neden mesafeli?
Yıllarca aynı koltukta oturan, 10, 20, hatta 30 yıl boyunca başkanlık yapan; görevini bırakmak zorunda kaldığında koltuğu eşine ya da oğluna devretmenin yollarını arayan STK başkanlarının bulunduğu bir ortamda gençler nasıl heyecan duysun?
Sivil toplum kuruluşları gençlere örnek olmak, onların önünü açmak ve yeni isimlere alan yaratmak zorunda değil mi?
Sürekli gençlerin katılımından söz ediyoruz. Ancak gençlerin önüne gerçekten ne kadar fırsat koyuyoruz?
SİYASETTE DE MANZARA FARKLI DEĞİL!
Araştırmanın bir başka çarpıcı sonucu: Gençlerin yüzde 56,3’ü kendisini sağa ya da sola yakın hissetmiyor.
Bu sonuç, geleneksel siyasi kimliklerden uzaklaşan, kendisini mevcut siyasi kalıpların içinde tanımlamak istemeyen bir gençliğe işaret ediyor.
Peki, haksızlar mı?
Üç-dört dönem milletvekilliği, üç-dört dönem belediye başkanlığı yapanların; delege dengeleri üzerinden yıllarca parti yönetimlerinde kalanların bulunduğu bir siyasi ortamda gençler siyasete neden sıcak baksın?
Kimin milletvekili, kimin belediye başkanı, kimin meclis üyesi, kimin il veya ilçe başkanı olacağına büyük ölçüde parti merkezlerinin karar verdiği bir düzende gençler neden siyasi partilerin için faaliyet göstersin.
Gençlere sürekli siyaset yapmaları söyleniyor. Peki, karar mekanizmalarında gerçekten ne kadar yer veriliyor?
Gençlik kollarında görev almak başka, siyasetin karar masasında oturmak başka şeydir.
Gençlerden destek bekleyen siyasi partiler, önce onlara güvenmeyi ve yönetimlerde yer açmayı öğrenmeli.
EKONOMİK TABLO DA DÜŞÜNDÜRÜCÜ
Araştırmaya göre gençlerin yüzde 46,5’i kendisini mutlu veya çok mutlu olarak tanımlıyor. Ancak mutsuzluğun en önemli nedenlerinin başında ekonomik koşullar geliyor.
Mutsuz gençlerin yüzde 47,2’si ekonomik durumunu mutsuzluk gerekçesi olarak gösteriyor.
İşsizlik, geçim sıkıntısı, gelecek kaygısı ve işe girmede referans ya da torpilin etkili olduğu düşüncesi, gençlerin umutlarını zedeliyor.
Araştırmanın bir başka çarpıcı sonucu ise yaş ilerledikçe mutluluğun ve kurumlara güvenin azalması.
Hiçbir kuruma güvenmeyenlerin oranı 15-18 yaş grubunda yüzde 9,2 iken, 25-30 yaş grubunda yüzde 35,4’e yükseliyor.
Bu tablo üzerinde özellikle durmak gerekiyor.
Gençler yaş aldıkça neden kurumlara olan güvenlerini kaybediyor? Hayata atıldıkça karşılaştıkları hangi sorunlar onları bu noktaya getiriyor?
Bu soruların yanıtını aramak, siyasetçilerin ve yöneticilerin öncelikli görevlerinden biri olmalı.
GENÇLİĞİN HABER KAYNAĞI SOSYAL MEDYA
Araştırmaya göre gençlerin haber ve bilgi kaynakları büyük ölçüde sosyal medya.
Instagram kullanım oranı yüzde 82,2. Sosyal medyayı en güvenilir mecra olarak görenlerin oranı yüzde 44,6. Gazete ve dergileri güvenilir bulanların oranı ise yalnızca yüzde 3,3.
Bu sonuç, geleneksel medyanın gençlerle arasındaki mesafenin giderek açıldığını gösteriyor.
Dindarlığını ifade eden gençlerin oranı yüzde 51,6 olsa da ibadetlerinin tümünü yerine getirmeye çalışanların oranı yüzde 21,4 seviyesinde.
Bütün bu veriler, gençliğin değişen dünyasını, değerlerini, alışkanlıklarını ve beklentilerini anlamak açısından önemli ipuçları veriyor.
SİYASETÇİLER BU RAPORDAN NE ANLAYACAK?
Gençlerin sorunlarını yalnızca seçim dönemlerinde hatırlamak, birkaç sosyal medya paylaşımı yapmak, gençlik kollarına birkaç isim yerleştirmek yeterli mi?
Gençler iş, aş, güven, adalet ve gelecek istiyor.
Kendilerine kulak verilmesini, fikirlerinin önemsenmesini, liyakatin esas alınmasını ve yönetimlerde söz sahibi olmayı bekliyor.
Elimizde 8 bin 103 gencin görüşlerine dayanan, 34 ili kapsayan ciddi bir saha araştırması var.
Siyasi partiler için bundan daha hazır bir çalışma dosyası olabilir mi?
Bu rapor, yalnızca okunup kitaplık raflarına kaldırılacak bir araştırma değil. Her siyasi partinin, her yerel yöneticinin ve her sivil toplum kuruluşunun önüne koyup kendisini sorgulaması gereken bir çalışma.
Umarım gerektiği kadar ilgi görür.