Dönüşlerin 40. Yılında, Yasallaşma Hareketi ve TBKP Tarihsel Deneyimi
Dönüşlerin Yirminci Yılında Özgür Gündoğan’ın yaptığı sunum
22 Mart 2008 günü Kocaeli Yüksek Öğrenim Derneği Lokali’nde gerçekleştirilen Dönüşlerin Yirminci Yılında Yasallaşma Hareketi konulu Sempozyumun Birinci Oturumunda Özgür Gündoğan’ın yaptığı sunum:
Merhaba Arkadaşlar,
Hepimizin bildiği gibi TBKP süreci, TİP ve TKP'nin birleşerek bu partiyi oluşturacakları açıklamasıyla başlamıştı. Bu açıklamayı duyduğum gün, benim için en mutlu olduğum günlerden biriydi. Çünkü benim çocukluğumda çok sık duyduğum Sovyetler Birliği, sosyalizm, TİP ve Behice Hanım sözleriydi. Bunlarla büyümüştüm.
Bu süreçte ben, çalışma alanı olarak Değirmendere'de görev aldım ve yine buradaki İl Örgütümüzün İl Komitesi üyesi olarak çalıştım. Ağırlıklı olarak Değirmendere'deki izlenimlerimle ilgili ve oradaki bizim parti faaliyetlerimizin öne çıkan örneklerini aktarmak istiyorum. Öncelikle o dönemde bizim yasallaşma dönemimizde yerel seçimlerle de bir çakışma gündemdeydi 1989 Mart ayında yapılan. Ve Değirmendere'de biz bu seçimlere müdahale etme olanağımızın olduğunu düşündük. Bize yakın bir adayı Değirmendere'den Belediye Başkanı seçtirebileceğimizi düşündük. Ama bunun bir koşulu vardı. Elbette o zaman henüz yasal bir kimliğimiz olmadığı için, bu çalışmayı yapacağımız yer SHP idi. Ve biz SHP'ye katılıp bu çalışmaya başladık. Orada benim için, bugün için önemli olan şudur: SHP'nin oradaki Belde Örgütü’nün periyodik toplantıları vardı, her hafta yaptıkları. Ve ben bu toplantıların birine katılarak, 1989 yılının Ocak ayında, Türkiye Birleşik Komünist Partisi üyesi olduğumu, bu partinin yasallaşması için ve Türkiye'nin demokratikleşmesi için çalıştığımı söyledim ve bunun yanında Değirmendere'de de demokratik bir Belediye Başkanı görmek istediğimizi, çünkü uzun yıllar sağ bir partinin elindeydi, bu nedenle eğer itirazları yoksa, sadece seçimlerle sınırlı kalmak kaydıyla SHP'ye üye olup, çalışmak istediğimi bildirdim. Toplantıya katılan SHP'li arkadaşların hiçbirinden bir itiraz gelmedi. Ve bu süreçte, bize yakın bir arkadaşımızı Başkan olarak seçmeyi başardık ve seçimlerin ertesi günü ben partiden istifa ettim.

Tabi bu süreçte özellikle bizim hareket alanımızı oldukça artıran olay, Adımlar Temsilciliği’mizin açılmasıdır. Bu bize gerçekten, yarı yasal bir politik faaliyet sürdürme şansı, olanağı sağladı. Bunlardan bir tanesi de bizim bölgemizdeki yığınsal ilk çıkışlardan biri varsayabiliriz, gene Adımlar Temsilciliği’mizin Değirmendere'de düzenlediği, gene Mayıs 1989'da “Dostluk Çayı”dır. Bu, Değirmendere Belediyesi Düğün Salonu’nda gerçekleşen bir etkinlikti ve bizim parti üyelerimiz ve çevremizin yığınsal katılımıyla gerçekleşti. Burada uzun süre belki birlikte olamayan insanlar, birlikte hasret giderdik, çay içtik, sohbet ettik, türküler dinledik, marşlar söyledik, kısmen. Ve bu bizim yaptığımız resmi başvurusuyla Adımlar Temsilciliği’mizin bir etkinliği olarak yapıldı.
Belediye seçimlerinden sonra, bizim belirli bir dönem, belediyedeki çalışmalara da katkımız oldu. Özellikle o yıla kadar sadece parasal gelir sağlamak amaçlı yapılan, bir “Fındık Festivali” süreci vardı Değirmendere'de. Biz bu süreci değiştirmeye karar verdik. Zaten bize yakın bir aday işbaşında olduğu için Temmuz ayında yapılan gene 1989 yılındaki Fındık Festivali'nde biz oldukça etkin görev aldık ve festivalin içeriğini biz belirledik. İlk kez paneller, söyleşiler, imza günleri yapıldı o festival süresince. Bu konuda da gene Adımlar Temsilcimiz sevgili Nevzat'ın büyük katkıları oldu, Istanbul'dan oraya çağıracağımız dostlarımızı, yazarları, sanatçıları katma konusunda. Ve üç gün süren festival boyunca kitap standı açtık. Bu kitap standlarından bir tanesi de bizim Adımlar Temsilciliği’mizin kitap standı idi. Oradaki bir gözlemimi aktarmak istiyorum. Bence önemlidir. Değirmendere yaz aylarında çok yoğun kalabalığı olan bir yer ve bu standları açtığımız yer de “Çınarlık Meydanı” yani herkesin birlikte olduğu, mutlaka tur attığı, onlarca insanın aynı anda gezdiği bir yerdi. İnsanların standlara ilk yaklaşımları çok ilginçti. Göz uçlarıyla şöyle çekinerek bakındılar ilk önce. İlk turlarında. Bir iki tur böyle. Daha sonra yavaş yavaş yaklaşma cesareti gösterdiler. Eğilerek bakmaya başladılar. Bir sonraki turlarında da kitapları ellerine aldılar. Anlaşılan o zaman benim düşündüğüm şeydi, 12 Eylül insanları sindirmiş ama kitap sevgisi olanların bu sevgisini elinden alamamış. Sanki uzun süren bir hasretle kucaklaşıyorlarmış gibi, insanlar kitaplara saldırdılar. Orada da en canlı stand, gene arkasında her zaman beş on kişilik bizlerin olduğu bizim Adımlar Standı’mızdı. En büyük ilgi odağı da bizim standımızdı.
Bu Değirmendere'deki faaliyetlerimiz de, tabii diğer bölgedeki faaliyetlerimiz gibi koordineli bir şekilde sürdürülüyordu. Ben, bir iki de İl Komitesi çalışmalarımız ve bizim genel bu sürece yaklaşımımızla ilgili bir şeyler söylemek istiyorum. İl Komitesi toplantılarımızda, özel bir örnek vermeyeceğim ama genel olarak, biraz uzunca tutuyorduk toplantıları, yeni gelen, tartışılan, gündeme aldığımız kararları mutlaka turlayarak birkaç turda ve tartışarak sonunda da herkesin ortak kabul ettiği bir noktaya vararak yapmak gibi bir alışkanlığımız vardı, uzunca bir dönemdir. Ben kişisel olarak aksine birşey görmedim. Herhangi bir şekilde bazı organların, böyle yapacağız, bunda tartışacak birşey yok gibi direktif verme şeklinde değil, komite üyelerinin gerçekten uzun süren tartışmalarla alınan bir süreç yaşadık. Bunu şunun için söylüyorum. Belki bugünkü panel konumuzla, sempozyum konumuzla ilgilidir diye. Bizim TBKP sürecindeki Kocaeli'deki komünistler olarak, bu sürece katılanların büyük çoğunluğu, bu da benim kişisel gözlemimdir ama doğru olduğunu düşünüyorum, büyük çoğunluğu süreçteki yeni yaklaşımları yeni tezleri sorgulama biçiminde değil, merak ve algılama şeklinde biz davrandık. Yani bizim için, parti içerisinde yeni birşeyler oluyordu, bunlar neydi? Bunları nasıl öğreneceğiz ve algıladıktan öğrendikten sonra da kendi alanlarımıza bunu nasıl uygulatabiliriz? Biz, hep buna baktık. Yani, şu da değişir mi, bu da değişir mi şeklinde yaklaşmadık. Bizim ana yaklaşımımız, çoğunluğu böyle oldu. Ve bu süreç içerisinde, tabii o zamana kadar sürdürülen, bir dönem kesintiye uğrayan, ama kardeş partilerin bize sağladıkları olanaklardan da yararlandık, son anına kadar. Bulgaristan'daki Parti Okulu ve Sovyetler Birliği'ndeki okula o dönem bizden, Bulgaristan'a iki diğerine üç arkadaşımız gitti ve son dönemlere katıldı. Burdaki amacımız da elbette hem kadroların her zamanki gibi niteliğini artırmak bir de dönemin özelliği ile ilgili değişmeyi yeni düşünceleri yerinden öğrenmek ve ordan aldığımız şeylerle buraya aktarmaktı.
Ben yaşadığım bu süreci, kendi adıma başarılı insanların hissettikleri coşku ve enerjiyle hep anımsıyorum. O zaman, hep bu duygularla çalıştım. Ve sonuç aldığımız, somut sonuç aldığımız, görünür zamanda, yakın zamanda ulaşılabilir sonuçları olan bir etkinlikti, bir eylemdi. Ve belki bu nedenle, bu tür bir duyguyu yaşadım. Politikaya direk müdahale edip, ülke gündemini değiştirebildiğimizi, bu bizim burası için de geçerli tabii, Kocaeli'de biz o dönemde görüşleri dikkate alınan, saygı duyulan bir örgüŧ idik. Sonuç olarak o dönem, benim yaşamımda oldukça değerli bir dönem olarak yerini aldı. Ve bugün de aynı değerini koruyor.
(Dönüşlerin Yirminci Yılında Yasallaşma Hareketi, TÜSTAV Sosyal Tarih Yayınları, Şubat 2009, Sayfa: 36-38).
YAYINA HAZIRLAYAN: BÜLENT KARATAŞ
Kaynak: Haber Merkezi
İlgili Haberler
Dönüşlerin 40. Yılında, Yasallaşma Hareketi ve TBKP Tarihsel Deneyimi MEHMET ALİ ALÇINKAYA: TKP, TİP VE TBKP: BİRLİK, YENİLENME, YASALLIK VE KOCAELİ'DE TARİHE TANIKLIK!...1
Dönüşlerin 40. Yılında, Yasallaşma Hareketi ve TBKP Tarihsel Deneyimi KOMÜNİSTLERİN YASALLAŞMA SÜRECİ-2…
Dönüşlerin 40. Yılında, Yasallaşma Hareketi ve TBKP Tarihsel Deneyimi Faruk Gençer’in Mezarı Başında Hüseyin Gençer’in Okuduğu Ortak Metin
Dönüşlerin 40. Yılında, Yasallaşma Hareketi ve TBKP Tarihsel Deneyimi Dönüşlerin Yirminci Yılında Ömer Öztürk’ün yaptığı sunum
Dönüşlerin 40. Yılında, Yasallaşma Hareketi ve TBKP Tarihsel Deneyimi Dönüşlerin Yirminci Yılında Hasan Turanlı’nın’nın İlettiği Tanıklık
Dönüşlerin 40. Yılında, Yasallaşma Hareketi ve TBKP Tarihsel Deneyimi MEHMET TIRAŞ: KOMÜNİSTLERİN YASALLAŞMA SÜRECİ-1.