Son dakika

Gündem

Doğu Ergil: Temel eğilimler

Seçim yaklaştıkça sadece partilerin değil daha önemli tercihlerin oylanacağı anlaşılıyor. İki temel soru öne çıkıyor:

 Seçim yaklaştıkça sadece partilerin değil daha önemli tercihlerin oylanacağı anlaşılıyor. İki temel soru öne çıkıyor: Bunlardan ilki, neden hâlâ AKP birinci parti olma vasfını kaybetmedi. İkincisi de kendi seçmenini yaratmış olan bu partinin sadık (çekirdek) seçmen kitlesinden fire verip vermediği. Çekirdek kitlenin erimesi iki koşula bağlı:

1- AKP, sadık/çekirdek seçmenini oluştururken doğru olan ne yaptıysa artık onu yapamaz duruma gelmektedir.

2- İktidar partisi yaptığı ile söylediği; idealleri ile eylemi arasında uyumu, dolayısıyla inandırıcılığını yitirmektedir.

Her iki eğilimin de AKP tabanını aşındırdığını varsayalım. Bu durum, rakip partilerin giderek artan bir iktidar alternatifi oluşturmasıyla mı ilgilidir, yoksa daha çok AKP’deki yıpranmadan mı kaynaklanmaktadır? Bu sorunun daha net bir yanıtı yok.

Ancak çeşitli araştırma sonuçları, AKP’nin birkaç alanda algılanan başarısızlık durumunun artık ekonomideki başarı ve istikrarla dengelenemediğini ortaya koymaktadır. Parti bu algıyı seçime kadar geri döndürebilir mi, bilinmiyor. Ama ekonomide en üst merciden itiraf edilen “geçici kriz” durumu, özellikle dış politikadaki bariz hataları, bürokratik atamalardaki kayırmacılığı ve yolsuzluğun yol açtığı ahlaki yozlaşmayı daha hissedilir kılıyor. Bu duruma, “siyasi İslam” projesinin sorgulanması olarak bakmak mümkün.

Adı geçen projeyi “yeni Türkiye’nin” mekiği olarak gören dindar ve muhafazakâr seçmen, artık onun isabetinden eskisi kadar emin değil. ‘Yeni Osmanlılık’ ve dünya devleti (en azından bölgesel önder) olma doğrultusunda yaşanan güven patlamasının kısa sürmesi onlara büyük hayal kırıklığı yaşattı. Doğallıkla bu durum bir sorgulamayı da beraber getirdi. Ama söz konusu sorgulama, daha özeleştiriye evirilmiş değil.

AKP’nin 2002-2008 dönemindeki dünyayla bütünleşme (AB üyeliği, ABD ve komşularla yakın işbirliği), demokratik ve ekonomik standartlarını yükseltme çabası şu anda tersine bir yönde ilerliyor. Partililer, önderliğin kabahati yabancılara yıkma gayretine nasıl yanıt vereceklerine karar veremiyorlar. Ama belli ki kafaları karışmış bulunuyor.

Bunda, başta partinin merkezde dindar muhafazakarların oluşturduğu ulusal bir koalisyon olarak inşası, ikinci dönemde bu yapının konsolidasyonu gayretlerinin son iki yılda partinin tek adama teslim edilip kolektif kimliğinden, yani misyon partisi olmaktan uzaklaşmasının rolü büyük.

Her ne kadar CB Erdoğan, başkanlık sistemini bireysel bir amaç değil, sistemsel zaruret olarak göstermeye çalışsa da bu durum parti tabanında ciddi bir sorgulamaya yol açıyor. Daha bu sorgulama kurumsal boyutta değil ve açığa çıkmadı ama seçimler olayın gerçek boyutunu açığa çıkaracak. Bu anlamda AK Parti’nin en büyük rakibi kendisi ve önderinin partinin önüne koyduğu rejim tercihi.

Seçimler, seçmenin kendisinden istenen rejim değişikliği karşılığında bunu isteyen şahsın ve partinin savunduğu değerlerin ne kadar inandırıcı olduğunu ortaya koyacak. Teklif edilen uygulamaların seçmenin hayatında olumlu değişiklikler meydana getirip getirmeyeceğine olan güvenin derecesi de anlaşılacak. Bu durum sadece AK Parti seçmenini de değil tüm toplumu ilgilendiriyor.

Sonuç, toplumda hukukun üstünlüğü ile keyfilik; özgürlükler ile buyurganlık; hizmette liyakat ile sadakat; mezhepçilik ile evrensellik; siyasette hepimiz yerine “biz” merkezli tercihlerin hangisinin ağır bastığını gösterecek.

Özetle bu seçimler parti tercihiyle sınırlı kalmayacak. Türkiye’nin nasıl bir ülke olmak istediğine ilişkin toplu tercihleri sergileyecek.

BUGÜN

Kopyalandı

İlgili Haberler