Çağatay Arslan: Azerbaycan rüzgarı ve (YES)lere dair
Yandaş kalemler tıpkı bir Rüzgar Tribünü’nün esen rüzgara göre yön değiştirmesi gibi yönlerini revize ettiler. Rüzgar Enerjisi Santrali yani RES yerine Yandaş Enerji Santrali (YES) kurulmuş gibi bir dönüş enerjisi açığa çıktı. Benim Enerji Bakanlığına tavsiyem yandaş enerjiyi gride bağlayıp bu müjdeyi ülkeye duyurmada geç kalmaması
Akdes Nimet Kurat önemli bir tarihçi olmasının yanında tarihsel bir kişiliktir. ODTÜ’de Akdes Nimet Kurat’ın oğlu Yuluğ Tekin Kurat’ın öğrencisi olma şansına sahip olmuştuk.
1991’de Üniversite’den hele ki Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden mezun olmak bir tür jeoloji dersinde dağların oluşumuna şahit olmak idi. 1986’da çift kutuplu bir dünyada başlayan eğitimimiz 1991’de tek kutuplu ve Fukuyama’ya soracak olursak tarihin sonunun başlangıcında bitmişti.
Akdes Nimet Kurat, bugün üzerinde fırtınalar kopan Kırım’la ilgili önemli belgeler yayımlamış, Karadeniz kuzeyi Türk kavimleri ve hanlıkları üzerine çalışmalar yapmıştı. Kısa ömürlü Kırım Halk Cumhuriyeti gibi deneyimlerin ağırlığı ve bölgenin tarihsel yükü ise Yuluğ Tekin Hocanın kimliğinde ve uzmanlık alanında karşımıza çıkıyordu.
Yuluğ Tekin Hoca’nın uzmanlık alanı Türk Devletleriydi. SSCB deneyi boyunca reel komünizmin kıyma makinesinde çekilen bu devletlerin her birine dair derin bilgisi ve yaklaşımı vardı. SSCB’nin demir yumruğunun bu ulusların üzerinden kalkması tek başına tabi yeterli değildi. SSCB sonrası dönemde Rusya’nın etkisinden kurtulmak ve kurumları yeniden oluşturmak o kadar kolay bir meydan okuma olmadı.
Türk devletlerinin 1991 sonrasındaki yaşam öykülerine bakıldığında genel olarak demokrasiye şekilsel olarak benzeyen ve tek adam rejimlerine yakınsayan süreçler karşımıza çıkar. Bu durumun SSCB zamanındaki yapıların bu ülkeler üzerinde kurdukları ilişki ağları yanında Rusya’ya dönüşen kütlenin bu ülkeler üzerindeki elini çekme konusundaki isteksizliğine bağlanması doğru bir analiz olacaktır.
Farklı dozlarda otoriterlikle kendini gösteren bu devletlerin komünizm sonrası dönemde milli ve dini kimliklerini çok daha fazla göstermeye başlamaları ise kaçınılmaz bir gelişme olmuştur.
Bu noktada çocukluk arkadaşım da olan Kastamonulu iş adamı İhsan Oğuz’un dedesi Muhammed İhsan Oğuz’un eserlerinin Kazakistan’da bulduğu ilginin kökeninde tam da bu dönüşüm yer alır. Bölgesel dini aşırılıklara karşı Muhammed İhsan Oğuz’un yaklaşımlarını içselleştirme konusundaki iradenin dinin istismarında önemli bir çaba olduğunun altının çizilmesi gerekir. (1) (2)
Dinin toplumdaki rolüne dair Türkiye’deki deneyimi SSCB sonrası oluşan Türk devletleri ile mukayese etmek elma ile armutu bazı durumlarda karpuzu mukayese etmek anlamına gelebilir. Türkiye’de dinin siyasete alet edilmesi konusundaki yoğun faaliyetlere karşın ülkenin neredeyse 100 yılı bulan laiklik deneyimi önemli bir sigorta teşkil etmiştir.
Türkiye’de Şerif Mardin’in “Volkislam” tanımlaması ile şekillenen dini anlayış çekirdekteki radikalizmi sönümlemekte etkili olmuştur. Türk toplumunun modernizmle olan yakınlığı dinin siyasete alet edilmesini çoğu zaman ötekileştirme ve siyasi propaganda faaliyeti ile sınırlamıştır.
Laikliğin yorumlanmasındaki bürokratik geleneğin ısrarcı tutumlarına karşı politik gücün başarı hikayesinin arka planındaki cemaat destekleri ise sonraki zamanlarda ülkeye önemli maliyetler getirmiştir. Bütün bunlara karşın Türkiye; doğrudan siyaseti din merkeziyle yürüten bir geleneğin uzun iktidar döneminde bile dini aşırılığın ülke gündemini dönüştürmesine imkan vermeyen bir sosyolojiyle yol almıştır.
Atatürk’ün de ortak bir payda olarak toplumun genelinde bulduğu kabul bu sosyolojinin karşısındaki duruşları yüzeysel seviyede bırakmayı başarmıştır. Bugün fon dolandırıcılığını dinsel olarak aklamaya çalışan yaklaşımlar da bize politik güç mücadelesinde dinin amaçtan ziyade araç olarak kullanıldığını göstermektedir.
Bu noktada yakın dönemde ilişkilerimizin doğal olarak çok güçlü olduğu AzerbAycan ile yaşanan süreç özel bir mercekle bakışı gerektirdi. Esas olarak Azerbaycan’ın okullarda başörtü ile eğitim görülmesini yasaklamaya dair gerekçeleri akla son derece yatkın gelen maddeler:
· Laik eğitim ortamı korumak ve dini sembollerin okula girmesini engellemek.
· Tek tip okul formasıyla eşitlik ve disiplin sağlamak.
· Özellikle İran kaynaklı dini etkilere karşı milli kimliği korumak. (Azerbaycan’da yaşayan Azerilerden daha fazlası İran’da yaşıyor.) Yetkililer “Arap-Fars değerlerinin” milli kimliğe sokulmasına karşı çıktıklarını söylüyor.
· Çocukların kıyafet tercihinin genellikle aile baskısıyla belirlendiğini, okulun tarafsız bir ortam olması gerektiğini savunuyorlar.
Türkiye özelinde bu maddelerin sadece başörtü ile sağlanmadığı açık olduğuna göre bu tartışmayı her ülkenin kendi şartlarına göre değerlendirmek en doğru yaklaşım olacaktır. Bugün Türkiye’de başörtüsü kadınların bir kısmı için sosyalleşmeye imkan veren bir dekora ya da daha acı biçimde siyasi istismar aracına bile dönüşmüş durumda. Belki de AKP iktidarının Türkiye’ye yaptığı en büyük iyilik siyasal İslam deneyinin sonuçlarını şeriatı getirmeden göstermek oldu.
Okullarda başörtü giyilmesi ya da dinin siyasetle ilişkisinden daha önemli bir ayrıntı ise çoğu iktidara yakın “gazeteci” vb. popüler kimliklerin Azerbaycan’ın kararına dair sert tutumlarının Erdoğan’ın bu ülkeyi ziyareti sonrası 180 derece dönüşmesidir.
Bu kesimlerin Aliyev’e karşı gösterdikleri tepkileri bir anda unutarak Erdoğan-Aliyev buluşmasını kutlamaları tam da Türkiye’nin neden siyasal İslam’dan korkmaması gereğini gösteriyor. Dinsel kaygıların eriyip gittiği bu siyasi kutsama asıl amacın iktidara göre konumlama olduğunu göz önüne serdi.
Yandaş kalemler tıpkı bir Rüzgar Tribünü’nün esen rüzgara göre yön değiştirmesi gibi yönlerini revize ettiler. Rüzgar Enerjisi Santrali yani RES yerine Yandaş Enerji Santrali (YES) kurulmuş gibi bir dönüş enerjisi açığa çıktı. Benim Enerji Bakanlığına tavsiyem yandaş enerjiyi gride bağlayıp bu müjdeyi ülkeye duyurmada geç kalmaması.
2. https://cagatayarslanfilmlerhayatlar.blogspot.com/2022/10/cumhuriyetin-anlami-ve-muhammed-ihsan.html
Kaynak: Haber Merkezi
İlgili Haberler
Her Taraf CHP'nin kazandığı belediyelerde büyük değişim: 46 belediyede yönetim AK Parti'ye geçti, şimdi gözler Antalya ve Tekirdağ'da
Her Taraf Skandaldan bir yıl önce: Tera için “SPK nerede?” diye sorunca gözaltına alınmıştı. Savcı “Dolabın önünde dikil” demiş
2 yorum
Her Taraf Ersin Çelik: Yükü yine Reis’in sırtına bırakmak
Her Taraf Mehmet Altan: 'Ekmek, Eğitim, Özgürlük' ve 17 Kasım…
Her Taraf Hakkı Özdal: İşaretler Türkiye'nin telaşla seçime götürülmek istendiğini gösteriyor
Her Taraf Tanıl Bora: İşçi sınıfının görülmezliği