"Suriye halkı Gazze Tüneli ile ayakta!"
İpekyol’a konuşan Suriyeli Muhammed B.; İran, Lübnan’daki bazı partiler, Lübnan Hizbullah’ı, Irak Şiileri, Maliki yakınları ile Suriye’deki Aleviler ve Şebbihalar’ın bugüne kadar Esed’den yararlandığı için şimdi onun safında yer aldığını anlatırken, karşısında savaşan muhaliflerin ise ölümler yaşandıkça sayıları Suriye’de yaşayan halkın yüzde 90’ına vardığını söyledi
Suriye’den en son bilgileri de aktaran Muhammed B., Suriye yönetiminin halka yardımın ulaşmasını istemediğini hatta aç kalmalarını sağlayarak, ‘Eğer başınızı kaldıracak olursanız sizi açlıktan da olsa öldürürüz’ mesajı verdiğini, halkın da buna karşı başta hasta ve yaralılar için ilaç ihtiyacını Gazze’deki gibi yer altından açtıkları tüneller aracılığıyla sağladığını belirtti
SAVAŞIN ORTASINDA KALAN GENÇ ANLATIYOR
Sınır komşumuz Suriye’de yaşananları merakla izliyoruz. Muhalifler kimler? Suriye direnişi nereye doğru gidiyor? Kürt bölgesinde neler yaşanıyor? Suriye’yi nasıl bir gelecek bekliyor? Merak ettiğimiz bu soruları Suriyeli Kürtlerden Muhammed B. ile konuştuk. Şam-Halep-Kobanî hattında yaşayan Muhammed B., okulunu bitirmek üzere iken çatışmalar sebebiyle tahsilini yarım bırakmış, muhalefeti de yakından tanıyan bir üniversite öğrencisi olarak biranda kendisini savaşın ortasında bulmuş. Gerçek adının ve fotoğrafının yayınlanmasını istemeyen Muhammed B. ile İpekyol yazarlarından Reha Ruhavioğlu’nun Kürtçe yaptığı söyleşinin Türkçesini yayınlıyoruz…
BİRİNCİ BÖLÜM: İRAN VE HİZBULLAH SURİYE HALKININ KARŞISINDA SAVAŞIYOR!
Reha Ruhavioğlu: Suriye’de ne oluyor?
Muhammed B: Suriye’de muhalefetin büyüyerek direnişe dönüşmesinde Tunus ve Mısır’da yaşananlar etkili oldu. İnsanlar hürriyet istediler. İfade hürriyeti ve Suriye polisi ve askerinin baskısından kurtulmak istediler. Fakat hükümet olacaklara karşı hazırlıklı idi. Hak talep edenlerin tepesine demir bir yumruk indirdi, onlara fırsat vermedi. Eylemlerin daha başında insanları öldürdü. Bundan sonra eylemler ülkenin her tarafına yayıldı. Mısır ile Tunus kurtuldu, biz de ülkemizi kurtarabileceğimize inandık.
Muhaliflere göre Esed’e içerde ve dışarıda kimler destek veriyor?
İran, Lübnan’daki bazı partiler ve Lübnan Hizbullah’ı ve Irak Şiileri ile Maliki yakınlarının Esed’e destek verdiğini söyleyebiliriz. Aleviler’in çoğu, Özellikle Humus ve Dera civarında Esed’den fayda gören bazı aşiretler ve Şebbihalar Esed’e destek veriyor. Çünkü zamanında Esed’den fazlasıyla yararlanmışlar…
Muhalifler Kimler?
Muhalifler başlangıçta özgürlük isteyen gençlerdi. Sadece Müslüman değil her inanç ve her halktan gençler vardı. Ölümler yaşandıkça muhalifler çoğaldı. Şu anda Suriye’de yaşayan halkın yüzde doksanının muhalif olduğunu söyleyebiliriz.
Muhaliflere dışarıdan destek veren, yardım edenler kimler? Yardımları ne şekilde?
Yakın ülkelerden Katar, Suudi Arabistan, Türkiye, Ürdün muhaliflere destek veriyor. Bu ülkelerin farklı farklı destekleri oluyor. Mesela Katar ile Suud para gönderiyor. Bazen silah desteği de sağlıyor. Sınır komşusu Türkiye muhaliflere yardım ediyor. Ürdün sınırı açmış, muhaliflerin gidiş gelişlerinde bir engel yok. Avrupa’nın tamamı ve Amerika da muhaliflere destek veriyor.
Çatışmalar süresince halkın temel ihtiyaçları nasıl karşılandı/karşılanıyor? Maddi gelir nereden sağlanıyor?
Suriye rejimi bir yeri vuracağı zaman etrafını sarar, ne kimsenin girmesine ne de çıkmasına izin verir. Ama şehir merkezlerinin dışında, köylerde bir kısıtlama yok diyebiliriz. İnsanlar birbirlerine yardım ediyorlar, temel ihtiyaçları çatışma bölgelerine gizlice sokuyorlar… Bir yıldır dışarıdan bir şey gelmiyor. Bir örnek verebilirim; Humus’u bombaladıkları zaman yardım kuruluşları gıda ve sağlık yardımı için girişimlerde bulundu ama Suriye yönetimi izin vermedi. İnsanlar gizli yollardan ilaç temin ediyordu, yer altından tüneller kazıyorlardı, Gazze’deki gibi… O tünellerden temel ihtiyaçları getiriyorlardı.
Suriye yönetimi halka bir yardımın ulaşmasını istemiyor. Halkın zayıflamasını, açlıktan ölmesini istiyor. Bu şekilde halka bir mesaj veriyor “eğer başınızı kaldıracak olursanız sizi açlıktan da olsa öldürürüz” diyor. Halkı ne şekilde sindirebilecekse onu yapmaktan geri durmuyor.
İran Devrim Muhafızlarının Esed’in yanında savaştığı iddia ediliyor. Durum “içeriden” nasıl görünüyor?
İran’ın Esed’e hem içeride hem de dışarıda destek verdiğini biliyoruz. İçeride; taktik savaşçıları ve istihbaratı Esed için çalışıyor. Dışarıda ise siyasi olarak destek veriyor.
Geçenlerde 48 Devrim Muhafızı yakaladılar. 3 muhafızın da öldürüldüğü söyleniyor. İran bunların ibadet için gelen emekliler olduğunu söyledi. Ama onların Seyyide Zeynep Türbesi’ne ibadet maksadıyla geldiğine kimse inanmıyor. Tepesine ateş yağan, çatışma olan, Suriyelilerin bile gidemediği bir yere bunlar nasıl ziyarete gidecek, ibadet edecekler? Onların seyahat için yahut ibadet için gelmiş olmalarına imkan yok. Kimse böyle bir şey için geldiklerine inanmıyor.
İran Esed’e neden destek veriyor?
İran, Hizbullah ve Suriye ile birlikte İsrail’e karşı adına “Mıhwer El Muqaweme” dedikleri bir savunma hattı, bir karşıt hat oluşturduklarını düşünüyor. İran Suriye’deki direnişin bir devrim olduğunu, insanların özgürlük için mücadele ettiklerine inanmıyor. Bunun, “Mıhwer”i kırmak için İsrail ve Amerika tarafından desteklenen bir oyun olduğunu iddia ediyor. İran, eğer bir sorun varsa Esed’i ve kendilerini düzeltebileceklerini fakat İsrail’in buna izin vermediğini, bütün bunların İsrail’in işi olduğu söylüyor.
Lübnan Hizbullah’ı nerede duruyor? İran Devrim Muhafızları gibi onlar da Esed saflarında savaşıyorlar mı?
Lübnan Hizbullah’ı ve Lübnan Alevileri Esed’e destek veriyor. Suriye sınırından kamyonlarla girdiklerini gören çok insan var. Suriyeli olmayan kanasçılardan (keskin nişancı) çokça söz ediliyor. Bunların Hizbullah militanları olduğunu biliyoruz.
Muhaliflerin, Esed’e yardım için gelen Hizbullah militanlarını, Suriye yönetiminin ise muhaliflere yardım için gelen Türkiye ajanlarını yakaladığı ve dört taraf arasında yapılan anlaşma ile yakalananların takas edildiği söyleniyor, bu konuda bildiklerinizi paylaşır mısınız?
Önce Suriye yönetimi Türkiye istihbaratından birkaç kişiyi yakaladığını duyurdu. Sonra muhalifler Hizbullah militanlarını yakaladıklarından çokça söz ettiler. Hasan Nasrallah’ın çıkıp kendilerinden özür dilemesini istediler. Çünkü o Esed’e destek verdi, Suriye halkını incitti… Nasrallah özür dilemedi ama artık hiçbir haber organı o Hizbullah militanlarından bahsetmiyor, meselenin üzeri örtüldü. Bunda Türkiye’nin etkisi olduğunu düşünüyoruz. Dört taraf arasında gizli bir anlaşma, bir takas oldu sanırım. Bu mesele sessizce halledildi…
Türkiye’den gelenler, savaşmaya gelen militanlar mı, yoksa ajanlar mıydı?
Hayır militan değil, istihbarat ajanlarıydılar. Yardımları istihbaridir, muhaliflerle beraber çatışmalara girmezler. Eğer çok mühim bir şey olursa belki yardımın şekli de değişir… Mesela Şam’daki büyük patlama için Suriye yönetimi Türkiye istihbaratını suçladı. “Bu muhaliflerin işi olamaz, muhalifler bu merhaleye erişmiş değiller, bunu Türkiye yaptı” dedi.
Şam’daki patlamada Suriye’nin üst düzey yöneticilerinden üç kişi yaşamını yitirdi. Şam’da olan ne idi? Bu patlama direniş sürecini nasıl etkiledi?
O bombanın patlamasına halk çok sevindi. Patlamadan sonra Esed saflarından çok asker ayrıldı. Halkın, Esed’in gidişinin yakın olduğuna inancı arttı. O günden sonra Şam hareketlendi. Bazı yerlerde halk ayaklandı. Esed’in ağır silahları kullanacağı yönünde bir korku da oluştu. Ama öyle olmadı, Esed yönetimi bu patlama normal bir saldırıymış gibi davrandı. Bundan 15 gün öncesine kadar Şam’da muhalifleri vurdu. Şam’ın dış bölgelerinden sahur ve iftarda hala bomba ve kurşun sesleri geliyor. Ama merkezde insanlar normal hayatlarına devam ediyorlar.
Bu patlamayı kim, kimin yardımı ile gerçekleştirdi?
Muhalifler “biz yaptık” diyorlar. Kimin yardım ettiğini de söylemiyorlar. Ama daha önce de dediğim gibi Suriye Muhaberatı’na göre bunu Türkiye yaptı. Muhaliflerin bu eylemi yapamayacağını, Türkiye istihbaratına yardım ettiğini düşünüyorlar.
Türkiye’den başka kimsenin ismini söylemiyorlar mı?
Amerika ve İsrail ve Türkiye’nin yaptığını söylüyorlar. Ama daha çok Türkiye’nin adı geçiyor. Türkiye’nin sınır komşusu olması ve muhalifleri barındırması sebebiyle Muhaliflere Türkiye tarafından silah verildiğini ve bu patlamayı Türkiye’nin yaptığını söylüyorlar.
Türkiye muhaliflere silah veriyor mu?
Eğer Türkiye silah vermiyorsa bile silahlar Türkiye üzerinden muhaliflere ulaşıyor.
Şam’da silah sesleri azalırken Halep’te yükselmeye başladı. Halep’te ne oluyor?
Halep’in yerlileri Halep’i terk ediyorlar. Suriye askerleri bomba ve uçaklarla halkı, muhalifleri vuruyor. Halep Humus gibi oldu, çok insan öldü. Halep’te yiyecek yok, yakıt yok. Esed yapabilse rüzgârı dahi kesecek! Halep Eski Halep değil, Halep artık boş… İki parçaya bölünmüş. Yüzde 40’ı hükümetin, yüzde 60’ı muhaliflerin elinde...
Suriye hükümeti hazırlığını önceden yapmıştı. Yaklaşık 120 tank ve “özel birlik”ten 20 bin askeri Halep’e gönderdi. Uçakları da var, uçaklarla muhaliflere bomba atıyor. Fakat henüz karadan girmiş değil, askerler şehrin dışında bekliyor. Uçaklarla bombalıyor, direnci kırıp muhalifleri zayıflatınca girecek…
Esed güçleri ya da muhalifler, sivilleri vuruyorlar mı?
Muhalifler sivilleri vurmuyor. Ama Esed’in askerleri bilerek ya da bilmeyerek, onlar için önemli değil, vuruyorlar. Esed’e destek verenler kontrolün Esed güçlerinde olduğu tarafa geçiyor ya da şehrin dışına çıkıyorlar. Muhaliflerin kontrolündeki bölgelerde ölen silahsızlar için “madem muhaliflerden değil neden oradan gitmedi yahut şehri terk etmedi” düşüncesi var askerlerde…
İkinci bölümde şu sorulara cevap arayacağız:
İhvan’ın Arap milliyetçileri ve Kürtler ile ilişkileri nasıl?
Kürtler Suriye direnişi sürecinde nasıl bir tavır geliştirdiler?
Kürtler ile muhalifler arasında nasıl bir ilişki var?
Suriye Kürdistanı’nda PKK’nin etkinliği nasıl?
Kürt grupların kendi aralarındaki ilişkiler neler?