Son dakika
A Köşe Yazısı Arşiv

'Yargı' mı dediniz?

 Günümüzde her ülke gibi Türkiye'nin de yerinde saymadığı, ilerlediği muhakkak... Misal mi? Önümde ülkemizin 'Yargı'sını farklı biçimde gözden geçiren bir yazı (Radikal İki, 16 Eylül 2012) var. Yazının altında yazarı (Kemal Şahin) tanıtan şu bilgiler yer alıyor: 'Yargıç, Demokrat Yargı Genel Sekreteri'.

Düşünün ya da hatırlamaya çalışın: Türkiye gibi 'Yargı' denilince milletin 'Bana müsaade!' diyerek ortamı terk etmeyi tercih ettiği bir ülkede çok yakın bir zamana kadar bir yargıcın (yanlış anlaşılmasın emekli değil, görev başında) mensubu olduğu 'kuvvet'i 'yerden yere vuran' (lafın gelişi tabii ki) bir yazıyı kaleme alıp yayımlatması akla hayale gelir miydi?

Bana göre de 'Yargı'nın içeriden bizzat yargıçlar tarafından değerlendirilmesi-eleştirilmesi çok önemli ve yararlı bir yenilik.

Kemal Şahin'in yazısından şu cümlelerin altını çizmişim: 'Türkiye'de yargı, güç ve iktidarların sınırlarını değil, toplumsal grupların temsil sınırlarını çizegelen bir araç olarak kullanılageldi. Böyle bir gelenekten ise ne doğru dürüst meclis tezahür eder, ne de aklı başında bir yargı.'

Yazarın bu değerlendirmesini demokrasi tartışması çerçevesinde karşılaştığımız Yargı ve genel olarak Hukuk'un 'Ekonomi' ile birlikte 'Politika'nın rolünü çalması sürecine ilişkin yeni sayılabilecek eleştiriler çerçevesinde anlamamak gerekiyor tabii ki. Yazarın ülkedeki 'Yargı'dan söz ederken ona yüklediği nitelikler-tam tersine- çok eskiden beri varlığını sürdüren 'Yargı-İktidar' ilişkisinden ?tabii ki olumsuz bir ilişki- kaynaklanıyor. Olması gerektiği gibi 'iktidarların sınırlarını' çizen değil, tam tersine, olmaması gereken bir biçimde 'toplumsal grupların temsil sınırlarını çizegelen' bir araç yani.

Yazının şu cümlesini de işaretlemişim: '...yargıyı, politik mücadelenin konusu olarak ele almaya devam etmek. Yönünü güç ve iktidarlara dönerek toplumsal grupların sınırlarını belirleyen ve halka karşı olan 'Devlet Adalet Müdürlüğü' olarak tarif edebileceğimiz bu aygıtı, sınırları toplumsal gruplar tarafından belirlenen ve toplumsallaştırılan bir yargı haline dönüştürmenin başka yolu yok.'

Şahin'in ülkedeki 'Yargı'dan 'meclisin politik sınırlarını toplumun çok çeşitli kesimlerinden koruyan bir araç' söz etmesi de dikkate değer bir gözlem ve değerlendirme. Yani 'güç ve iktidarlar nezdinde işlevselleşen' bir 'Yargı'.

Nasıl bir 'işlevselleşme' olabilir bu?

Katılır mısınız bilemem ama bu 'Meclis-Yargı' bahsi açılınca benim aklıma BDP İstanbul milletvekili Sebahat Tuncer'in 'PKK üyeliğinden' 8 yıl 9 ay hapis cezasına çarptırılması ardından ortaya düşen farklı yorumlar geldi. Mahkeme kararının 'davanın bitimine doğru ortaya çıktığı' ileri sürülen 'gizli tanık'ın katkısıyla oluşması gibi 'Yargı'nın benzer davalarda da benimsediği yeni yöntemin şaşırtıcılığı ya da Tuncer'in 'PKK üyeliğinden' hüküm giymesi gibi insanı gerçekten gülümsetecek yönü (Şu yön yani: Tuncer'in PKK'ya yakınlığı-hısımlığı tabii ki bir sır değil. Ama bu 'üyelik' meselesi de neyin nesi? Sanırsınız ki PKK yasal olarak oluşmuş ve üyelerini 'üye defterine' işlemek zorunda olan bir dernek ya da parti!) bir yana, BDP milletvekilinin karar Yargıtay'ca da onaylanırsa Meclis'te dönem sonuna kadar mı kalacağı ya da Meclis'ten doğruca cezaevine mi gönderileceğine ilişkin başlayan tartışma gerçekten de 'Meclis-Yargı' arasında gözlendiği söylenen ilişkiye ilişkin iyi bir örnek.

Tuncel'in mahkeme kararının Yargıtay tarafından onaylanması durumunda Genel Kurul'da ne kadar zaman geçirmesi gerektiğine ilişkin hukukçulardan alınan mütalaalar farklılık arz ediyormuş. 'Bazı hukukçular' Anayasa'nın 'Yasama dokunulmazlığı'na ilişkin 83. Maddesinin 4. fıkrası gereğince Yargıtay tarafından da onanmış cezanın Tuncer'in 'üyelik sıfatının sona ermesine' bırakılması gerektiğini belirtirken, 'bazı hukukçular' ise Anayasa'nın 'Milletvekilliğinin düşmesi' başlıklı 84. maddesinin 2. fıkrasına atıfla mahkeme kararının Genel Kurula ulaşmasıyla birlikte BDP milletvekilinin Meclis ile vedalaşması gerektiğini ileri sürüyorlarmış.

İşte size benim yakınlardaki bir yazımda sözünü ettiğim 'Anayasa'nın birbirleriyle tanıştırılmamış maddeleri' meselesine ilişkin ikinci bir örnek!

Gerçekten de 83. Ve 84. Madde birbiriyle tanıştırılmamış, birinin diğerinin varlığından haberi yok...

Adı 'Anayasa' olan önümüzdeki metinden hareket ederek söyleyecek olursak:

83. madde apaçık biçimde 'Türkiye Büyük Millet Meclis üyesi hakkında, seçiminden önce veya sonra verilmiş bir ceza hükmünün yerine getirilmesi, üyelik sıfatının sona ermesine bırakılır..' (4. fıkra) buyururken, 84. maddesi bir önceki maddeden bihaber olarak 'Milletvekilliğinin kesin hüküm giyme ve kısıtlanma halinde düşmesi, bu husustaki kesin mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle olur' diyor ki, aferin doğrusu!

Bu çerçevede 83. Maddede yer alan 'Anayasanın 14 üncü maddesindeki durumlar bu hükmün dışındadır' koşulu kafanızı karıştırmasın, çünkü hiçbir aklı başında anayasada karşımıza çıkmayan bu 'alaturka' koşul maddenin 3. fıkrasında yer alıyor ve özellikle milletvekillerinin 'yargılanması'nı ilgilendiriyor.

Bu 'sözleşme' (Anayasa) karşısında 'bazı hukukçular' gibi diğer 'bazı hukukçular'ın mütalaaları da doğru ve haklıdır! Bu durumda sorunun çözümü de tabii ki Meclis'teki 'parmak hesabında' aranacaktır. Gerçekten de Kemal Şahin'in sözünü ettiği türden bir 'güç ve iktidarlar nezdinde işlevselleşen' bir mevzuat ve bir 'Yargı' ile karşı karşıyayız.

Göreceksiniz; Yargıtay işi ağırdan almaz ise bugün hukukçular arasında yaşanan tartışma Genel Kurul'a da yansıyacak ve konuya ilişkin alınacak karar Genel Kurul'un tercihi yönünde çıkacaktır.

Kopyalandı

Yazarın Diğer Yazıları

Tümü
  1. KAVRAMSAL SANATA DAİR
  2. MEYVEYİ DALINDAN YEMEK GÜZELDİR!
  3. MODERNLEŞME, TÜRK ŞİİRİ ve SEKÜLERLEŞME
  4. ONUR AKYIL: ŞAİRLİKTEN DÜZYAZIYA GEÇMEK…
  5. Türk modernleşmesinin bir diğer yüzü olarak: ‘Tunç Asker’