'Anahtar' Cumhurbaşkanı'nda
Açlık grevleri kilidinin 'anahtarı' nasıl Başbakan'da ise Başbakan'ın davranışlarının 'anahtarı' da Cumhurbaşkanı'nda.
Arap-İsrail ihtilafına ilişkin adeta bir ‘değişmesi ve değiştirilmesi teklif dahi edilemez’ cinsten bir hüküm Arap dünyasında yaygındır: “Mısır’sız savaş, Suriye’siz barış olmaz!”
Savaştan kasıt, ‘konvansiyonel savaş’tır ve Arap dünyasının en kalabalık, ‘lider ülkesi’, en büyük orduya sahip olanı Mısır olduğu için Mısır’ın girmediği bir ‘konvansiyonel savaş’ı, hiçbir Arap ülkesinin İsrail’e karşı kazanması ihtimal dahilinde değildir.
1973 yılından beri ‘konvansiyonel’ anlamda bir Arap-İsrail Savaşı olmamıştır ama 1979 Mısır-İsrail barışı, bir Arap-İsrail barışı olamamıştır. “Mısır’sız savaş, Suriye’siz barış olmaz” hükmünün ‘hikmet’i böyle doğrulanmış sayılıyor.
Alper Görmüş, bu hükümden aldığı bir ilhamla mı yazmış bilmiyorum ama ‘Öcalan’sız savaş mümkün, barış değil’ başlıklı yazısı Türkiye’nin Kürt sorununun şiddet boyutuna çözüm bakımından aynı ‘hüküm’ü isabetli ve doğru biçimde ifade ediyor. Yıllardır sayısız yazımızda dile getirmeye çalıştığım, esas olarak, bu ‘hüküm’ün anafikrine işaret ediyor.
İçinden geçtiğimiz ‘açlık grevleri’ karabasanı sırasında Alper’in dünkü Taraf’ta söz konusu başlık altındaki satırlarını aktarıyorum:
“Geçen yaz Öcalan devlete de Kandil’e de resti çekti, şu sözleri söyledi ve bir daha da konuşmadı:
‘Her iki taraf da beni idare ediyor. Aslında bu bir şantajdır. (...) Her iki taraf da beni taşeron olarak kullanıyorlar. Her iki tarafın beni taşeron olarak kullanmasına son veriyorum. Bugün itibarıyla buna son veriyorum. Benim yapabileceklerim bitti. Bundan sonra benim rolümü sürdürmem için sağlık, güvenlik ve özgür hareket alanımın sağlanması gerekiyor. Artık bunlar olmadan hiçbir şey yapamıyorum.’
Ben, o günlerde bu sözleri şöyle yorumlamıştım:
‘Öcalan, ‘yokluğu’ üzerinden ‘varlığı’nın değerini iki tarafa da göstermek istiyor. (...) ‘Madem öyle gidin çatışın’ demeye getiriyor ama dilinin altında şu var: ‘Çatışın, yiyin birbirinizi, nasıl olsa, sonra tekrar bana geleceksiniz...’ Dediği doğru. Devlet ve Kandil, Öcalan olmaksızın da çatışabilir fakat Öcalan olmaksızın barışamaz!
Aradan bir yıl geçti, ölen öldü, kalan sağlar bizim oldu ve döndük dolaştık Öcalan’ın söylediği yere geldik.
Aradan geçen bir yıl, devlete de Kandil’e de Öcalan’ın ‘etkisiz eleman’ hale getirilemeyeceğini göstermiş durumda.
Bu aşamada, onun PKK’ya yapması gerekeni direkt olarak söyleyebileceği koşulların yaratılması demek, silahların susmasının da yolunun açılması demek. Ki bu, cezaevlerindeki açlık grevlerini de sona erdirecek.
İçinde bulunduğumuz insanlık dramı, bize bir kez daha şunu gösteriyor: Politik cesaret olmaksızın Güneydoğu’da silahların susması asla mümkün değildir.”
Bu değerlendirmenin her hecesinin altına imzamı atabilirim. Bu değerlendirme kendiliğinden şu hususları da ifade etmiş oluyor:
1. Kandil, Öcalan’sız ve hatta Öcalan’a rağmen, hatta hatta Öcalan’ı çiğneyerek savaşı tırmandırma kararı alabilir ve uygulayabilir ama Öcalan’ın kesin bir dille “Silahları susturun” çağrısında bulunması halinde savaşı devam ettiremez. Öcalan isminin PKK kadrolarında ve yandaş kitlelerindeki ‘meşruiyeti’ ve ‘nüfuzu’na ne Kandil ne de bir başka ‘Kürt odağı’ sahip.
2. Ölüm sınırına dayanmış olan ‘açlık grevleri’nin temel talebi, Öcalan’a yönelik tecridin kaldırılması. Bu, ister istemez, Öcalan’a barış yönünde rol oynaması imkânının verilmesi demek. Bu yönüyle ‘açlık grevleri’, barış yolunun yeniden açılması ve zorlanması yönünde bir ‘siyasi talep’tir ve bu nedenle –bizler bunun iyi bir yöntem olmadığını vurguluyor olsak da- ‘barış amaçlı’ bir girişimdir.
‘Açlık grevleri’nin Kandil’in talimatıyla başlatılmış olması –ki, öyle olup olmadığına dair elimizde kesin bir bilgi yok- varılan noktada çok fazla önem taşımıyor. Zira, ‘açlık grevleri’nin temel talebi, doğası itibariyle Kandil’in çizdiği doğrultuda bir ‘savaş enstrümanı’ değil, ‘barış yolunun açılması’ amaçlı bir nitelik kazanmıştır.
Bu, bir de şu demektir: Söz konusu temel talebin yerine gelebileceğine ilişkin bir ‘sinyal’, bir ‘ışık’, bir başka deyişle bu yönde devletin ortaya koyacağı bir ‘siyasi cesaret’ olmadığı takdirde, yani 66 cezaevinde 700’e yakın tutuklu ölüm sınırına dayanmış davranışlarında hiçbir şey elde etmeyecekleri bir durumda, Kandil de “Yeter artık, bırakın açlık grevini” dese, bunu bırakmayacaklardır.
‘Açlık grevleri’ne ancak Abdullah Öcalan’ın bir beyanının son vereceği anlaşılıyor. Öyle bir beyan ise onunla temas olmadan, o beyan inandırıcı biçimde İmralı’nın demir parmaklıklarından dışarı çıkmadan, çıkartılmadan mümkün görünmüyor.
Öyle bir gelişme ise tecridin bir şekilde son bulması, onun olabilmesi ise Başbakan’ın elindeki anahtarı kilidi açacak yönde çevirmesiyle gerçekleşebileceğe benziyor.
Başbakan son günlerde, bu umutları kıracak bir dizi söylemde bulundu. Ancak, Başbakan’ın elindeki güce bakılırsa Türkiye’ye (ve dolayısıyla kendisine ve iktidarına) orta ve uzun vadede ağır hasar verdirecek şekilde, açlık grevlerinin dalga dalga ölümlerle sonuçlanmasını, o önleyebilir.
Başbakan’ın ‘yumuşak karnı’, Cumhurbaşkanı. Onu ‘etkileme gücü’ne en ziyadesiyle sahip kişi o. Başbakan, en ziyadesiyle iktidarda ‘çift başlılık’ görüntüsünden rahatsız oluyor. Gerçi “Bizi birbirimize düşüremezler” diyor ama Cumhurbaşkanı’na Almanya’ya giderayak ‘ayar vermeye’ kalkışan ve ‘birbirine düşüren’ o oldu. Cumhurbaşkanı’nın cevabi açıklamasından sonra ‘köşk’e koşup 1 saat 40 dakika konuşma zorunluluğunu duyan ve ardından “Bizi birbirimize düşüremezler” diye açıklama yapmaya mecbur olan da o oldu.
Bu manzaraya bakarak, ‘açlık grevleri’ kilidinin ‘anahtarı’ nasıl Başbakan’da ise Başbakan’ın davranışlarının ‘anahtarı’ da Cumhurbaşkanı’nda.
Dolayısıyla Cumhurbaşkanı, “Birbirimize düşmedik” görüntüsü uğruna, ‘geri basmak’ yerine, ‘açlık grevleri’nin sona erdirilmesi yönünde ‘öne çıkmalı’dır.
Ne de olsa, Başbakan’ı ‘doğru yöne’ sevk edebilecek ‘tek kişi’ olarak o görünüyor. Üstelik, ‘cumhur’un başkanı da o olduğu için ülkenin ve ‘cumhur’un selametinden Başbakan’dan da öteye sorumlu odur.
Kaynak:http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalYazar&ArticleID=1106386&Yazar=CENGIZ-CANDAR&CategoryID=98