Son dakika
A Köşe Yazısı Arşiv

Başbakan'ı nasıl değerlendirmeli?

 Otoriterlik, yakın geçmişimizde hiçbir liderin kendini tarihe öncekilerden daha farklı bir şekilde kaydetmesini sağlayamadı.

Cengiz’in (Çandar) dünkü yazısını okurken empati kurmayı denedim. “İtiraf ediyorum” diye bitirdiği yazıdaki itiraf kısmı şöyle: “Kopenhag kriterlerinin ‘Ankara kriterleri’ne ikame edilemeyeceğini yıllar öncesinde görebilmiştik, ama AB doğrultusundan kopuşun ‘vicdansız yönetim modeli’ne dönüşeceğini öngörmemiştik.”

AK Parti bir yönüyle bakıldığında demokrasi beklentileri ve vaatlerini yerine getirme açısından hayal kırıklığı. Kendi söylediklerime, yazdıklarıma bakıyorum. AK Parti iktidarından hiçbir dönemde olağanüstü bir performans beklemedim. Mağdurluk psikolojisi yoğun bir siyasi gelenekten geliyorlardı. Parlamenter rejimi, AB’yi, Kopenhag kriterlerini öncelikle bir ‘sigorta’ olarak değerlendiriyorlardı.

Gerçekten de son yıllardaki askeri darbe ve müdahale girişimlerinin sonuçsuz kalmasındaki temel nedenlerden birisi, Batı’nın ve özellikle ABD’nin ‘yol vermemesi’ oldu. Bu destekleri alan hükümet, seçimlerde de toplumun desteğini aldı, önü açıldı.

Birçok önemli değişim, bu ikili destek sayesinde gerçekleştirildi. Bir grup insan da AK Parti’nin militarizmle ve bürokratik sistemle olan kavgasına destek verdi. Bu bir kefalet değildi.

AK Parti, ‘kendisini devirmek ve parlamenter rejimi işletmemek’ kararlılığındaki darbeci geleneği aştı. Türkiye’nin geldiği yeni noktayı analiz etmeye çalışanlar, şu an bu verileri anlamlandırma çabasında. ‘Çoğunluğun istediği her şeyi yapabilmesini’ demokrasi olarak anlayan bir anlayışın hegemonya tehdidi altındayız. AK Parti yönetiminin ‘çoğunluk’ vurgusuyla şekillenen yeni yapılanma ne anlama geliyor?

Kendini sadece ‘çoğunluğun talepleri’ üzerinden tanımlayan bir sistem, ‘demokratik’ veya ‘adaletli’ olamaz. Demokrasi de adalet de, özellikle günümüzde, ‘azınlıkların haklarının güvence altına alınması’ olarak derinleşiyor ve gelişiyor.

Demokrasi, ‘çoğunluk iktidarı’nın değişik kurumların denetimine açık olduğu bir modeldir. Yargısal denetim bunların en önemlilerinden birisidir. Uluslararası sözleşmeler ve uluslararası kurumların kararları da aynı oranda tayin edicidir.

Bunlardan uzaklaşıldığı oranda, sadece demokrasiden değil, insana dair kavramların (örneğin vicdan) çok büyük bir bölümünden de uzaklaşılır.

Bu bağlamda Cengiz’in şu vurgusu anlamlı: “Türkiye her şeye rağmen AB yolunda bir ülkedir. Böyle bir ülke, ne Rusya’yı ne Çin’i ve hatta ne de ABD’yi kendisine ‘siyasi ölçü’ olarak alabilir.”

Kendi ‘iç değerlendirme’me dönersem: Ben, AK Parti’yi hiçbir zaman bir ‘sihirli formül’ veya ‘demokrasinin kutsal ruhu’ olarak görmedim. Şu an gelinen nokta, benim için büyük bir sürprize işaret etmiyor.

Ölüm oruçları ve Kürt sorunundaki son açmazı, Başbakan’ın öfkeli hali kabul edilebilir gibi değil. Milliyetçi hislere hitap ederek liderliğini perçinlemek (ve ‘başkanlık sistemi’yle pekiştirmek) mi istiyor?

Bu ‘liderlik mantığı’nı, ‘geçmişe geri dönüş eğilimi’ olarak görebiliriz. Otoriterlik, yakın geçmişimizde, hiçbir liderin kendini tarihe öncekilerden ‘daha farklı’ bir şekilde kaydetmesini sağlayamadı.

Başbakan’ın önünde hâlâ farklı şanslar, farklı seçenekler bulunuyor.

Barışa ihtiyacımız var. Liderlik de huzur, denge, barış, güven ve çözümle ilgili bir kavram. ‘Anadilde savunma’, ‘tecridin kaldırılması’ gibi adımlar imkânsız değil.

‘İdam cezası’ söylemi ise umarım tarihte kalmaya devam eder...

Başbakan kritik kararların arifesinde...

 

Kaynak:http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalYazar&ArticleID=1107651&Yazar=ORAL-CALISLAR&CategoryID=98
Kopyalandı

Yazarın Diğer Yazıları

Tümü
  1. KAVRAMSAL SANATA DAİR
  2. MEYVEYİ DALINDAN YEMEK GÜZELDİR!
  3. MODERNLEŞME, TÜRK ŞİİRİ ve SEKÜLERLEŞME
  4. ONUR AKYIL: ŞAİRLİKTEN DÜZYAZIYA GEÇMEK…
  5. Türk modernleşmesinin bir diğer yüzü olarak: ‘Tunç Asker’