Dindarın vicdanı sızlamalı
İlahiyat profesörü ve tasavvuf üstadı Süleyman Uludağ'a açlık grevlerini sorduk: "Hepimiz tek bir canın bile vebalini iyice düşünmeliyiz."
Tasavvuf konusunda üstat olan ilahiyat profesörü Süleyman Uludağ’a açlık grevlerini, buna devlet yetkililerinin ve toplumun verdiği tepkinin dinen karşılığını sorduk.
Bir ilahiyatçı ve tasavvuf üstadı olarak açlık grevleri sizde nasıl duygular uyandırıyor?
Merhamet ve vicdan sahibi hiçbir insan bunu tasvip edemez. Onların yerinde olsam ne yapardım? Böyle bir yola girmezdim, çünkü hiçbir dava insanın hayat hakkını feda etmesini meşru kılmaz. Ne zaman meşru olur? Savaş sırasında. Savaşta ölüm de vardır, yaralanma da. Bu riski alarak girersiniz.
İnsan bedenini savaşta tehlikeye atmak niye meşru olsun?
Açlık grevi ile savaşa gitmek arasında bir fark var. Açlık grevinde feda edilmek üzere ortaya konan can, öleceğim tehdidi üzerinedir. Savaşta ise bu bir ihtimaldir sadece. Açlık grevindeki mahkûmların taleplerinin, örneğin anadilde savunma ve eğitim hakkının ise son derece meşru olduğunu düşünüyorum. Anadilde savunma hakkının verilmesi geç kalınmıştır, ama bunun karşılığı canını ortaya koymak değildir. Canını bile isteye feda etme girişimi büyük günahtır.
Kendi canınızı gelişigüzel ortaya koyamazsınız. Kuran-ı Kerim “Elinizle kendinizi tehlikeye atmayın” der. Bu vücudun sahibi Cenab-ı Hakk’tır ve onun istediği şekilde kullanmak durumundayız. Bu beden benimdir, istediğim gibi kullanırım diye bir şey yok İslam’da. Başka bir mücadele yöntemini seçselerdi, bütün samimiyetimle söylüyorum onları destekler, talepleri kendilerinden esirgeyen makamları da kınardım, ayıplardım.
Ama şimdi…
Dindar bir insan olarak, bir bakıma intihar eden insanların taleplerini savunamaz hale geldim. Çünkü seslerini duyurmak için başka birçok yöntem var. Açlık grevini 3-4 gün yapsalar anlayışla karşılardım ama ölümle neticelenecek bir açlık, ne insanlığa ne de İslam’a sığar.
Bu bir çaresizlik göstergesi değil mi? Seslerini sizin önerdiğiniz başka yöntemlerle duyuramıyorlar ki, ölümü göze alıyorlar diyemez miyiz?
Hayır anadilde eğitim ve savunma hakkının verilmesiyle ilgili bir çaresizlik olduğunu düşünmüyorum. Yavaş yavaş, geç de olsa, bu haklar sahiplerine verilecek. Bunun emareleri var. Ayrıca diyelim ki çaresizlik var… Yine de bu, ölümle bitecek bir açlığın caiz olduğuna bizi götürmez.
Her şeye rağmen eylem yapılıyor. Dışarıdakilerin, elinde güç bulunduranların bunu durdurmak için bir şey yapmamasına ne der İslam dini?
Grevi yapan mahpuslar her ne kadar kendi iradeleriyle bu işe kalkışmış olsalar da, dışarıda onlara söz geçirecek kimselerin telkinlerinin, şartlandırmalarının etkili olduğunu görmeliyiz. Dini açıdan sorarsanız, onların üstüne de vebal düşüyor. Daha doğrusu İslam dinine göre, her kim bu açlık grevlerini durdurma gücüne sahiptir ama bu gücü kullanmıyordur, gidecek her canın vebali boyunlarınadır. Burada hükümeti ve devlet yetkililerini kastediyorum.
‘Devlet taviz vermez’ diyerek 65. günü geçmiş eylemin görmezden gelinmesi haklı mı?
Hayır, böyle diyenler dindar insanlar ise büyük vebal altına girdiklerini de bilirler. Burada iki önemli husus var: Hükümetin açlığın, ‘intiharın bir hak arama yöntemi olmaması için adım atmaması’ anlaşılmayacak şey değil. Fakat şimdi o noktanın ötesine geçilmiştir. Söz konusu olan bir canın kaybedilmesi ihtimalidir. Bu da hayattaki en önemli şeydir. Bu yoksa diğer hakların, konuların hiçbir anlamı yok. Şu veya bu sebeple, doğru veya yanlış bu mahpus arkadaşlar bu yola girmişlerse, hükümet ve devlet yetkilileri onları bu durumdan kurtaracak ne varsa yapmalıdır.
Tavsiyeler, telkinler yahut da onların üzerinde etkili olacak kişilerle görüştürülmeleri gibi yöntemler denemelidir. Bugün Kürtçenin hayata girmesiyle ilgili çeşitli çalışmalar yapılıyor ama keşke 10 sene, 5 sene önce yapılsaydı da bunları hiç yaşamasaydık, değil mi…
Açlık grevleri için şov yapıyorlar denmesini nasıl karşılıyorsunuz?
İdeoloji için şov yapanlar olabilir ama açlık grevi yapan mahpuslar için bu ifadenin kullanılması yerinde bir tabir değildir. Bu durumdaki insanları biraz anlamak, işin vahametini küçümsememek lazım. Bakın, dindar bir insanın akşam kafasını yastığa koyduğunda rahatsız olması, “Ya ertesi gün bir ölüm haberi alırsam” diye vicdanının sızlaması gerekir. Sadece hükümet yetkililerine değil, Diyanet İşleri Başkanı’ndan bir cami imamına kadar herkese burada iş düşüyor. Dindarlar açlık grevindeki tek bir canın vebalini iyice düşünsün. Hepimiz, bu iş acı hatıralar bırakmadan sonlansın diye dua etmeliyiz.
http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalYazar&ArticleID=1108072&Yazar=EZGI-BASARAN&CategoryID=97