Siyaset kamuoyu yoklamalarının esiri mi?
German Manshall Fund, Türkiye'de katıldığı bir toplantıda 'İdam tartışmaları komik' demiş. Avrupalı parlamenter bu yorumunu şöyle temellendiriyor: 'Başbakan çıkıp bir söz söylüyor, tüm ülke haftalarca bu sözü tartışıyor. Hem de, tıpkı benim de bildiğim gibi, Ak Parti'nin idam cezasını geri getirmeyeceğini bilerek bu tartışmayı yapıyor. (…) Bu komik bir tartışma. Türkiye'de idamın geleceğine inanmıyorum. Çünkü hem idamı geri getirme tartışmasını açan, hem de idamı yasaklayan iki konvansiyonu onaylayan ayrı kişi.'
Avrupalı parlamenter haksız değil doğrusu. Karşılaştığı manzarayı 'komik' gibi hafif bir sözcükle geçirmeyi tercih etmiş olabilir. Kendi kendine de 'Amma memleketmiş yani!' demiştir herhalde. Parlamenter 'komik' bulduğu bu tartışmanın niçin başladığı hakkında bir yorumda bulunmamış. Vardır bir fikri mutlaka ama belli ki kendisine saklamış.
O halde biz soralım: Bu 'komik' tartışma niçin başladı? Öcalan başta olmak üzere geçmişte idam cezasına mahkûm olup bu cezanın kalkmasıyla canlarını kurtaranların dosyalarını tekrar açmak için değil tabii ki. Maazallah, böyle bir hamle sonrası Türkiye'nin değil AB'nin Birleşmiş Milletler'in kapısından içeri bile adım atamayacağı apaçık değil mi? Yoksa akıllardan geçen asıl neden idam cezasının bundan sonrası için güçlü bir caydırıcı olarak kullanılması mı? Ama bugüne kadar yapılmış pek çok araştırmadan biliyoruz ki, idam cezasının bu türden bir caydırıcı rolü yok.
O halde tekrar soralım: Bu tartışma ne maksatla açılmıştır?
Levent Yılmaz, konuya ilişkin geçen gün çok aydınlatıcı bir yazı ('İdam cezasıyla oy avlamaya çalışan totem', Taraf) yayımladı. Yazıyı yarıladığında şöyle diyordu: 'Hani diyorlar ya Başbakan Erdoğan bu son dönemdeki söylemleriyle 2014'teki Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde muhafazakâr-milliyetçi oyları kazanmak için takiyye yapıyor; 'idamı tekrar düşünmek lazım', 'kürtaj yasaklanmalı' türünden 'söylemleri' seçimlere yönelik, başkanlığı garantilemek için, diyorlar ya, ben anlamıyorum.'
Yılmaz, sözü buraya getirmesinin öncesinde Fransa'da 1981 başkanlık seçimleri sürecinin 'en civcivli zamanında' Mitterrand'ın seçilmesi durumunda idam cezasını kaldıracağı konusunda söz vermesini ve seçimin nasıl bu sosyalist adayın lehine sonuçlandığını hatırlatıyordu. Konuya ilişkin şu –ders alınması gereken- bilgiyi de vererek tabii ki: '… aynı yıl yapılan kamuoyu yoklamasına göre, Fransa halkının yüzde 63'ü idam cezasının kaldırılmasına karşı.'
Levent'in kamuoyu yoklayıcılarının canını sıkan bu gelişmeye ilişkin şu sorusunu da aktarayım: 'Eğer halk idam cezası karşısındaki tavra göre veriyorsa, Mitterrand'ın seçilmemesi gerekmez miydi? Eğer seçildiyse, nasıl oldu da oldu bu?'
'İdam tartışması niçin açıldı?' sorusuna cevaben Levent'in hatırlattığı en çok paylaşılan yoruma ilişkin benim de kuşkum var. Bu yorumun niceliksel ifadesi şöyle olsa gerek:
Ak Parti'nin %50'lik genel seçim skoru + idam cezasına en çok taraftar olduğu gözlenen MHP'den devşirilecek %5-10 oranında bir katkı = Anayasaya başkanlık sistemi ile birlikte idam cezasının yerleştirilmesini sağlayan bir referandum sonucu…
Bu yaygın yorumun Ak Parti tarafından ne derece benimsendiği bilmiyoruz. Peki bu yaygın yorumun akıllardan geçtiğini varsayarsak söz konusu sürece ilişkin nasıl bir değerlendirmede bulunabiliriz. İlk akla gelen tabii ki Levent Yılmaz'ın hatırlattığı, Mitterrand'ın %65 kamuoyu desteği karşısında elde ettiği seçim başarısıdır. Yani özetle, siyasetin kamuoyu yoklamalarının esiri olmadığı-olamayacağına ilişkin hakikatin kendisini göstermesi.
İkinci ve daha da önemli olan husus, genel seçimde kazanılan oyların üst üste konularak yapılan böyle bir hesabın aslında seçmenlerin iradelerini nasıl rencide ettiğidir. İşin bu yönünün değerlendirmesini de şöyle yapabiliriz: Ak Parti'yi tercih eden seçmenlerin (%50') bir bütün olarak 'idam cezası'nın Anayasa ve ceza yasasında tekrar yer almasına 'evet' diyeceği ne malum? Hatta bir adım daha ileri giderek, MHP seçmenlerinin tamamına yakınının 'evet' diyeceği ne malum?
'Seçmenlerin rencide edilmesi' derken bunu kastediyorum. AK Parti'nin muhafazakar/dindar seçmenlerinin bütününün ya da çok önemli bir bölümünün 'idama evet' diyeceğini elde bir saymak bu seçmelere ilişkin bir haksızlık değil mi? Belki de ('muhakkak' mı diyelim) bu seçmenlerin önemli bir bölümü idam cezasının ve infazının bu ülkede İstiklal Mahkemeleri'nden başlayıp 27 Mayıs, 12 Mart, 12 Eylül olarak devam etmiş olan zalim tarihini hatırlayarak 'istemem eksik olsun' diyecek ve seçimlerini bu yönde kullanacaklardır. Üstelik bu ihtimal hesabına MHP'li seçmenleri de dahil edebiliriz pekâla. 12 Eylül mahkemeleri tarafından idam cezasına mahkûm edilip infaz edilen -yakın zamanda Başbakan'ın gözleri yaşlı olarak veda mektuplarını okuduğu- 'ülkücüler'i hatırlayarak belki bu seçmeler de 'istemem, eksik kalsın' diyecektir. Ayrıca unutmadan: Kamuoyu yoklamalarının %60'ın üzerinde varsaydığı 'idam taraftarları' içinde CHP'li seçmenlerin yer almadığının garantisi var mı?
Söylediklerime ilişkin bir örnek de vermek isterim: Star'dan (gazetemizin eski genel yayın yönetmeni) Yusuf Ziya Cömert, önceki gün, İskilipli Atıf Hoca, Menderes, Zorlu, Polatkan ve Deniz Gezmiş'in adlarını andıktan sonra şöyle yazıyordu: ' 'Adalet' tanımının bu kadar tartışmaya açık, bu kadar 'izafi' olduğu bir 'zemin'de, herhangi bir mekanizmaya idam etme veya idama karar verme yetkisi teslim edilebilir mi? Aklına esince hocasını, aklına esince başbakanını, aklına esince talebesini asan bir 'mekanizma'ya, insanların canı emanet edilemez.'
Bakın görüyorsunuz; konuya ilişkin muhtemel bir referandumda Ak Parti seçmenleri arasından 'hayır' diyecek bir pusulayı bulduk bile…
Dolayısıyla, genel seçim sonuçlarında elde edilen oranlardan hareketle 'vicdanlar' üzerine hesap yapmak, 'etik' bir duruş olmaktan uzak olmasının yanında kamuoyu yoklamaları üzerinden siyaset yapmak gibi sırasında çok yanıltıcı sonuçlar da doğurabilir. 'Mitterrand örneği'ni unutmayalım….
Kaynak:http://yenisafak.com.tr/yazarlar/KursatBumin/siyaset-kamuoyu-yoklamalarinin-esiri-mi/35013