Son dakika
A Köşe Yazısı Arşiv

Kürt sorunu - Dindarlar: 3 neden?

 Yazı dizimizin bundan önceki bölümünü şu soruyla bitirmiştik:

“Peki, dindarlar bu sorunun oluşmaması için geçmişte ne yaptılar?” Sorumuzun cevabını yazının ilerleyen bölümlerinde bulabilirsiniz, ancak (örgütlü) dindarların Kürt sorununda 'ötekilerle ilgili olarak' uzun süre kara propagandacı, 'psikolojik harpçi' devletin manipülasyonlarına inandıklarını söyleyebiliriz.

Başta İfade edelim ki dindarlardan kastımız birey olarak dindar değil, ana gövdeyi oluşturan cemaat, tarikat ve diğer dindar-sağcı örgütlü yapılanmalardır. Daha açık ifadeyle Risale-i Nur cemaati-okuyucuları, metropollerdeki tarikatlar, Milli Görüş çizgisindeki dindarlar başta olmak üzere, Milli Mücadeleciler ve diğer “İslami hareketler”i bu dindarlar kategorisine alabiliriz.

Türkiye’de dindarlıklarıyla ön planda olan organize yapıların başında gelen milliyetçi-mukaddesatçı gelenek aynı zamanda sağcı-devletçi çizgiyi temsil ediyordu. Dindarlar, “ümmetçi”likten kaynaklı sağlam ve sahih anlayışlarını, zamanla beslendikleri sağcı-gelenekçi-devletçilikle bir arada götürmek istediler. Pek çok kesim neredeyse devleti ve Türklüğü Müslümanlıkla aynılaştıracaktı. Bu sebeple Türkçülükle ilgili dile getirilen olumsuz fikirler art niyetli, gayri İslami, devlet düşmanlığı olarak kabul gördü. Nihayetinde en masumundan Kürt ve hakları söz konusu olduğunda İngilizlerin oyunu, ırkçılık, bölücülük olarak değer/siz/lendirildi. (Bununla ilgili olarak 1992 yılında bir grup dindar -ki aralarında şu sıralar eli kalem tutanlar vardı- benden Kürt sorununu dinledikten sonra 'Kürtler ırkçılık yapmamalıdırlar' demişlerdi. Eyvallah, 'Kürtler ırkçılık yapmamalıdırlar, ama Kürtler henüz Kürt olamadılar ki' itirazımı duymazdan gelmişlerdi. Keza aynı ‘ırkçılık uyarısı’ 12 Eylül 2009’da moderatörü olduğum bir panelde MÜSİAD eski başkanı Sayın Erol Yarar tarafından da dile getirilmişti.)

Türkiye’deki dini, siyasi, sosyal pek çok grup devletin gaddar tutumundan dolayı çoğu kez birbirlerinin derdiyle de dertlen(e)medi. Her grubun, cemaatin acıları kendilerine aitti. Bunlar kendine Müslüman, kendine solcu, kendine Alevi, kendine özgürlükçü oldular.

Dindarların devlete yükledikleri anlam eşitliğin, hakkaniyetin, adaletin önüne geçti. Hal böyle olunca devletin 'öteki' vatandaşlarına zulümleri dindarlarca görmezden gelindi.  (Örnek: Şeyh Sait meselesi, Dersim Müşkilesi vs)  Oysa cumhuriyetle beraber dindarlar da Hilafet yanlılığı, laiklik karşıtlığı gibi sebeplerden dolayı 'öteki' olarak belirlenmişti. Dindarların bu süreçte ‘ötekiyi görmeme’si “son Türk devletinin bekası” için adaletten uzaklaşmanın en somut örneğidir. Özgür-Der Genel Başkanı Sayın Rıdvan Kaya’nın ifade ettiği gibi “adalet yerine devleti kutsadığınız zaman, devletin yaptığı haksızlıkları, zulümleri ve adaletsizliği algılamada zorluk çekiyor” dindarlar.

Daha 2011 yılının yazında 53 il ve 6 ilçeden dindar STK’ların bir araya gelerek oluşturdukları ve iki sözcüsünden biri bulunduğum Doğu-Batı Kardeşlik Platformu ile ilgili çalışmalarımıza Memur-Sen gibi muhafazakâr bir sendikanın da katılması genel merkezleri tarafından tepkiyle karşılandı. Bu STK’ların önemli bir kısmı yukarıda profillerini çizdiğim “milliyetçi-mukaddesatçı” düşünceye sahip olmalarına rağmen tahammül gösteremeyen -toplumda dindarlığıyla bilinen- bir konfederasyonun tepkisini yukarıda sözünü ettiğimiz 'devletçi' anlayış dışında ne ile izah edebiliriz?

Bir ülkede hizmet sunan, faaliyet gösteren başta dindar gruplar olmak üzere bütün grupları o ülkenin siyasi yapısı, gelişmişlik düzeyi ve buna bağlı gelişecek olan komplikasyonlardan arı-duru tutamayız. Neticede insanın zihni(yeti)ni, düşüncesini, olaylara ve olgulara bakışını ve bunları değerlendirmesini şekillendiren şey, kişinin yaşadığı ülkenin-bölgenin bilinç düzeyinden, “üretim araçlarından”, ülkenin oluşturduğu korku ve kaygılardan etkilenmemesi beklenemez. İşte asıl sorun bu ve g/ayrılıklarımız burada, bu gerçekte yatmakta. Bunlara bir de “Türkün Türk’ten başka dostu yok” gibi hamasi bir kaygıyı da eklerseniz durum daha da netleşir. Bu kaygı “yeryüzünde son Türk devletini yıkmak için aramıza fitneler sokan ecnebiler var” bu sebeple 'zalim de olsa devlete sahip çıkmalı' anlayışı, kaygısıydı.

Aynı zamanda “devletin asıl sahipleri” inanılmaz siyasi oyunlarla önce grupları ‘yamacına’ çekerek onların birlikte hareket etmelerini engelledi. Aynı grupların bir araya gelmelerine mani olan devlet, sırası gelince de o grupları tek tek hedef haline getirerek pasifize etmeyi de başardı. Kimi zaman bir yolunu bulup sağcıları-dindarları yanına alan devlet, başka bir konuda da Alevileri, farklı bir yolla da solcuları “devletçi” kılmayı başardı. Devlet bunların birlikte muhalif güç olmalarını engelleyip, yeri geldiğinde bu güçsüz kalan yapıları tek tek “hizaya getirmede” de oldukça başarılı oldu.

Nasıl mı?

1919’la başlayıp 1921 anayasası ile Türkiye halklarının kardeşliğini ön planda tutmaya devam eden devlet, 1924’ten sonra (dış düşmanlarla savaşı bitirip, iç düşmanlarla savaş dönemine girildiği için) yerini ‘ötekileştirici’liği esas alan ulusalcı, jakoben, tek tipçi anlayışa terk etti. Bu anlayışta da en yoğun görülen şey “öteki”leştirme hastalığıydı. İşin acı olduğu kadar garip tarafı ötekileştirilenlerin “öteki” haklarını da tanımak, haklarını kullanmasına olanak tanımak yerine bu hakları yok saydılar. Hak iddia edenleri çeşitli yaftalarla boğdular.

Cumhuriyetin kuruluş sürecinde başlayan bu ayrışma, ister istemez birilerinin ayrı-gayrı olmasına sebebiyet verdi. Devletin oluşturduğu bu g/ayrılık tahammül edilemez duruma geldiğinde (hak gaspları, yasaklar, sürgünler) maalesef kimi zaman şiddeti beraberinde getirdi.

Bu süreçte bütün olan bitenin (ötekileştirmenin) devletin planı olduğuna inanıyorum. Çünkü birileri Osmanlı bakiyesini batıya ram etmeyi göze almış ve bunun önündeki engelleri bertaraf etmeyi gerekli görmüştü. Ama bu bertaraf etme iş(lem)i öyle kolay sağlanamayacağına göre bir yolu bulunmalıydı. Bu yol, bazı ülkelerde de uygulanan paradigmaydı; düşman üretme, düşmanı abartma, yakın tehlike ve tehditler oluşturma ve nihayetinde bertaraf etme.

Ve günah keçileri,

. Kürtler

. Aleviler

. Dindarlar olarak belirlenmiş, bütün kirli ve tehlikeli oyunlarını bu gruplar üzerinden sergilemeyi planlamışlardı.

Yukarıda da söylediğim gibi devlet, sürekli kendisi için “dış tehditler” olduğunu iddia ederek bununla halkı yanında tuttu. Halka, “dış güçler bizi bölüp parçalamak istiyor” paranoyasını empoze ederek dönem dönem milleti teyakkuzda tutmayı başardı.

Bu politikasıyla devlet, muhalefeti halkın gözünden düşürdü ve muhalif kesimleri böldü-parçaladı. Bununla yetinmeyen devlet, parçalara ayırdığı bu toplulukları bazen de yönetti. Önce Alevileri yanına alıp dindarları vurdu. Bir süre sonra dindarlara yakın durup Alevilere ağır bir darbe vurdu. Sonra ikisine de “gelin devletinizin yamacına” deyip bu grupları himayesine aldı.

Komünistler, İskilipli ve Şeyh Said gibi dini liderleri idam eden laikçi devletin yanında yer aldılar. 1960 sonrası dindarları solcu-sosyalist-komünistleri tehdit ilan eden devletin yanında konuşlandı. İşin hazin tarafı Menderesi’i idam eden devlete destek verenler de komünistlerdi.

Dindarlarda mesela 12 Mart'ta solcular idam edilirken devletin yanında yer almayı vatana bağlılık addettiler. Solcular 6. Filo karşıtı eylemler yaptıklarında dindarlar yine solcuların karşısında, devletin yanında yer aldılar.

Şimdi geldiğimiz nokta dindarlar çok değiştiler; ‘ötekiler’ olarak bilinen kesimlerin haklarının gasp edilmesine razı olmuyorlar ve Türkiye’de yaşayan herkes(im)le barış içinde, hakkaniyete uygun beraber yaşamak istiyorlar.

Artık dindarlar, asla müsebbibi olmadıkları bu zulüm ve g/ayrılıkların olmaması için -zamanında azami gayreti ortaya koyamadıklarından dolayı- İslami hassasiyetleri gereği adil ve hakkaniyete uygun kardeşliğin inşasına daha çok gayret etmelidirler.

İşte bu yüzden biz dindarlar, “bu sefer sorunlarımızı kendimiz çözeriz” diyerek rol almalıyız.

Gelecek yazımızda bunu sorunun çözümünü, dindarların alacakları rolü detaylı olarak takdim edeceğiz.

Salı günü “dindarca çözüm önerileri”yle devam edecek…

Twitter: @ahmetay_

Kopyalandı

Yazarın Diğer Yazıları

Tümü
  1. KAVRAMSAL SANATA DAİR
  2. MEYVEYİ DALINDAN YEMEK GÜZELDİR!
  3. MODERNLEŞME, TÜRK ŞİİRİ ve SEKÜLERLEŞME
  4. ONUR AKYIL: ŞAİRLİKTEN DÜZYAZIYA GEÇMEK…
  5. Türk modernleşmesinin bir diğer yüzü olarak: ‘Tunç Asker’