Fosil Takvimi
Hicri yeni yılımız kutlu olsun. Türkiye’nin resmî takvimi Hicri Takvim olsaydı, geçtiğimiz perşembe akşamı gonklar akşam namazı vaktini çaldığı saniyelerde TRT ekranlarında geri sayımı bitirip, 1433’ün ak sakallı bir dede olarak gidişini, 1434’ün badem bıyıklı taze bir delikanlı olarak gelişini izleyecektik.
Peygamberimiz Hazreti Muhammed elli üç yaşındaydı. Demek oluyor ki; peygamberliğinin yaklaşık on üçüncü yılıydı. Mekke’deki baskılar tahammül sınırlarını çoktan aşmıştı. On üç sayısının uğursuzluğunun Müslümanlara sökmediğinin kanıtı olarak o yıl Yesrib şehrinden davet aldı. Yesrib şehrinin halkı, Mekkeliler kadar asil soylu değildi ancak burjuvazi yükseliyordu. Şehre daha önceden gelmiş Müslümanların anlattıkları da ilgilerini çekiyordu. Aynı zamanda rakip şehirde zuhur eden peygambere sahip çıkarak Mekke’nin karizmasını çizecek bir koz elde etmeyi düşünmüşlerdi.
Peygamber için önemli olan tek şey ise ifade özgürlüğünün olmasıydı. Ancak bu sayede Allah’tan gelen öğütleri daha fazla kişiye anlatabilirdi. Beklentilerin bu derece kesişmesi neticesinde Hazreti Peygamber çok sevdiği şehrini bırakıp daha sonra Medinetü’l Münevvere adını vereceği Yesrib’e gitmek üzere yola çıktı.
Bu hadisenin gerçekleşmesinden on yedi yıl sonraydı. Ömer Halife olmuştu. Artık toprakları iyice genişlemiş bu devletin bir takvime ihtiyacı vardı. Özgün bir takvim yapmak gerekiyordu ve bu takvimi de bir yerden başlatmak lazımdı. Düşündüler, taşındılar. İslamiyet’in hikâyesinde en önemli kırılma noktalarından biri olan Hicret’e karar verdiler. Ay Takvimi için gökyüzü bir skorbord gibi günleri belirliyordu. Hilâl sağa dayandığında ayın başı, dolunay olduğunda ortası ve sola dayandığında da sonu oluyordu. Ancak Peygamber’in Medine’ye girdiği gün (hani Çağrı’da Taleal Bedru Aleyna ile karşılaşıldığı sahne) Ay’ın hilâl olduğu güne denk gelmiyordu. Yolculuğun son aşamalarında, ilk mescidin inşa edildiği Kuba mevkiine vardığı günün gecesi ise Ay hilâl evresindeydi. İşte yılın birinci günü olarak bu tarihi seçtiler.
Sonuç olarak Müslümanların, Hazreti Muhammed’in doğduğu günü, ilk vahyin geldiği günü ifade edemedikleri bir takvimleri oldu.
Şu anda kullanmakta olduğumuz Miladi Takvim de Hazreti İsa’nın doğum gününe göre başlatılmış malum. Bu takvim Güneş’e göre çalışıyor. Güneş’in Ay gibi evreleri olmadığı için 365 günün herhangi birisi 1 ocak olabilirdi. Anlayacağınız bize her gün yılbaşı. Papa’nın son çıkan kitabına göre İsa’nın doğduğu yılın tesbitinde beş altı yıllık bir kayma olmuşsa da gün açısından nokta tayin yapılabilmiş. Mesela; Ay Takvimi olsaydı belki hilâl, doğduğu güne değil göbek bağının kesildiği güne denk gelecekti ve yıl göbek bağının düştüğü günden başlatılacaktı.
Papa demişken, şimdi 2012 değil pekâlâ 2018 yılında bile olabilirdik. Bu benim hoşuma giderdi doğrusu ama Başbakan’ı zor durumda bırakırdı. 2023 hedefleri biraz kasardı o zaman.
Benim asıl anlamadığım; mahalle arasındaki pideci bile “Since 1988” yazabilmek için takvimini rüyasında pide dükkânı açtığı geceden başlatmanın hesabını yaparken, insanoğlu neden yaşadığı yıllardan bu kadar kolay vazgeçmiş ve binlerce yılı gözünü kırpmadan çöpe atabilmiş.
Takvimlerimizi en eski insan fosilinin bulunduğu yıla sabitleseydik bugün 23 Kasım 41.456 olabilirdi. Bence de çok havalı olurdu.