Şimdi de Başbakan tarih yazıyor...
Çok yönlü bakabilecek bir eleştirel-demokrat duruş, bugün her zamankinden daha gerekli...
Bir AK Partili milletvekili, Muhteşem Yüzyıl’ın yasaklanması için kanun tasarısı hazırlayıp gruba sunmuş. Verdiği tasarıdan çok mutlu, “2013’te işi bitiriyoruz” diye övünüyor. Başbakan, Muhteşem Süleyman’dan sonra yeni bir “ecdat” değerlendirmesinde daha bulunarak, Bizanslı kadınların Fatih Sultan Mehmet’i karşılamalarına ilişkin söylencesel bir saptama yapmış. Kadınların, Sultan Mehmet’i karşılarken “Kardinal külahı görmektense Osmanlı sarığı görmeyi tercih ederiz” dediklerini aktarmış. Yakın geçmişe dair sahte tarih yazımını çözümlemekle uğraşırken, bir yandan da, 2010’lu yıllarda yükselişe geçen bir “Osmanlı efsaneleştirmesi”nin peşine düşmek zorunda kalıyoruz…
Çamlıca’ya, Taksim’e, Büyükada’ya gösterişli cami projeleri gündemde. Her meydana, her parka, her sahile bir heykel, bir büyük bayrak direği dikme alışkanlığı, şimdi aynı yerlere cami yapma isteğine dönüşmüş gibi görünüyor.
“AK Parti’ye yakın” olarak bilinen çevrelerin önemli bir kısmı, yazarlar, yayın organları, hükümeti cansiperane şekilde savunmaya devam ediyor. Tabii, dindarların içinde, son gelişmelere eleştirel yaklaşanların sayısının arttığını not düşelim.
Darbecilere karşı bir dönem birlikte hareket eden, askerin siyasetten uzaklaştırılması konusunda ortak bir anlayışta birleşen anti-militarist cephe içindeki klasikleşen “ikiye bölünmüşlük”ün sonu nereye varabilir? Ne olursa olsun, ülkedeki “ana gerilim”in ulaşabileceği dozu tespit için, geniş kesimlerin “liberal” diye tanımladığı demokrat yazarlarla hükümete yakın kalemler arasındaki ayrışmaya göz atmanızda yarar var.
Hükümete yakın yazarları okuyorum. “AK Parti’ye haksızlık yapıldığı” görüşü, standartlaşmış durumda. “Hükümete yakın blok”ta, iki farklı eğilim dikkat çekiyor. Birinci çizgi, Akit gazetesinin simgelediği çizgi. Geçmişten de iyi tanıdığımız saldırgan devletçi kültürü aynen sürdüren bu çizgi, güvenlikçi anlayışa yatkın. İkinci çizgi daha dikkatli. Örneğin Akit’in yaptıklarını onaylamadıklarını ifade etmelerine rağmen, hükümeti savunma biçimleri açısından, birinci çizgiyle paralellik gösterdikleri birçok nokta var.
Hükümeti savunanların düşünce dünyasını anlamaya çalışıyorum. Bazı yazarlara göre, demokrasi konusunda bir sorundan söz etmek neredeyse imkânsız. Hükümete karşı çıkanların tamamına yakını, Ergenekon’un değirmenine su taşımaktan vazgeçmeyen, haksız ve insafsız eleştiriler yapan kişiler.
En derin fay, hâlâ Kürt sorunundan geçiyor. “Hükümete yakın” yazarların önemli bir bölümü, KCK örgütlenmesinin yarattığı tehlikeye dikkat çekiyor, iddianamelerden örnekler aktarıyor, yaygın tutuklamalara hak veren bir duruş sergiliyor.
Global konularda, örneğin İsrail’le gerginliğin tırmanmasına karşı çıkarak bir farklılık sergileyen “Cemaat”in, Kürt sorununda, hükümete oranla daha güvenlikçi bir dili tercih ettiğini söyleyebilir miyiz? “Cemaate yakın” kesimlerle “hükümete yakın” kesimler arasındaki farklılaşma, yaşanan ayrışmanın önemli bir boyutu.
“Cepheleşme”lerin dışında durmaya çalıştığınız andan itibaren, bütün cepheler tarafından “karşı tarafın adamı” olmakla suçlanmayı göze almak zorundasınız. Kendini “demokrat” olarak tanımlayanların (bu isimler arasında sol gelenekten gelenlerin çoğunlukta olmasına karşın, demokrat dindarlar da önemli bir ağırlık oluşturuyor) son dönemdeki temel gerginliği bu.
Bir “üçüncü yol”dan söz etmek ne kadar anlamlı olur, bunu söylemek zor. Ancak, çok yönlü bakabilecek bir eleştirel-demokrat duruş, bugün her zamankinden daha gerekli...
Masamdaki kitap: Oya Baydar’ın yeni romanı: “O Muhteşem Hayatınız” (Can Yayınları).