Mustazafların Partileşmesi Bölge Siyasetini Nasıl Etkiler?
Hizbullah örgütünün 2002 yılından sonra silahlı mücadeleye son vermesinin ardından legal alanda Mustazaf-Der üzerinden örgütlenme sürdürülmüş, geldiğimiz noktada bu derneğin de kapatılmış olması ile birlikte hareket, siyasi parti ile mücadelesine devam etmeye karar vermiş görünmektedir. Henüz resmî başvurular yapılmış olmasa da parti ismi kamuoyu ile paylaşılmış ve kısa adı Hüda-Par olan Hür Dava Partisi fiilen kurulmuştur. Geçmişte sistem ve sistem aracı olan siyasi partilere çok sert şekilde muhalefet eden bu yapının partileşme sürecinde kendi içinde uzun süren tartışmalar yaptığı ve tabanını ikna etme gayreti içinde olduğu bilinmektedir.
Öncelikle; oldukça kirli bir silahlı mücadele siciline sahip bir örgütün, kirli geçmişi göz önünde bulundurulduğunda sivil siyasete oldukça yaklaşmış görünen bir dil ile manifesto yayınlaması ve bugün sivil siyaset alanına taşınıyor olması önemlidir. Bu konuda bazı çekincelere sahip olmakla beraber bunun hayırlı bir gelişme olduğunu düşünüyorum. Hareketin dernek gibi sivil kuruluşlarla yeterince görünür olamaması, bu mecranın talepleri dillendirip mücadele geliştirmede yetersiz kalması ve merkez siyaset dışında bölgede yegane aktörün PKK/BDP olması siyasi parti olarak mücadeleye girişmenin görünen önemli sebeplerindendir. Daha önce de ifade edildiği gibi siyasi parti olarak alana çıkma konusunda “kutlu doğum mitingleri” gibi imzasız ve herkese hitap eden eylemlere geniş kitlelerin katılımı ile Türk medyasının bu topluluğu “Hizbullah tabanı” olarak lanse etmesinin de etkisi olduğu görülmektedir. Bu algıya sahip olanlara “kutlu doğum mitingleri” ile “newroz” kutlamalarına giden kitlenin yaklaşık yarısının aynı kitle olduğunu hatırlatarak geçelim… Bugünden sonra bu partinin karşısına çıkacak en büyük handikaplardan biri şüphesiz Hizbullah’ın kirli geçmişi olacaktır. Parti sözcüleri, her ne kadar Hizbullah’ın geçmişi ile kendilerinin ilişkilendirilmesini kabul etmese ve kendi geçmişlerini 2004 tarihine kadar götürse de kamuoyunda böyle bir algı mevcut. Parti bu sorunu, Hizbullah olarak bilinenleri partinin çekirdek kadrosuna almayarak, harekete mensup ama tanınmamış isimlerle çalışmaları yürüterek aşmaya çalışacaktır. Bu elbette yeterli olmayacak ve geçmişi ile yüzleşmeden siyasi arenaya çıkmış bulunan bir Hizbullah, güven sorununu aşamayacaktır. Bu güven sorunu aşılmadığında, Hüda-Par gibi Hizbullah ismini çağrıştıran ve “Allah’ın Partisi” diye anlaşılabilecek bir partiye karşı yürütülecek muhalefet zamanla islam’a karşı bir muhalefete dönüşebilir ki bunun vebalini taşımak mümkün değildir. Ama bütün bunlar bir yana önümüzdeki dönemde bölgede iki değil üç siyasi aktörün yarışacak olması bölge siyasetinin renklenmesine, pozisyon ve politikaların yeniden gözden geçirilmesine vesile olacaktır. … PKK ve Hizbullah arasındaki kanlı çatışmalar herkesin malumu. PJAK’ın İran ile anlaşıp ateşkes-operasyonsuzluk konusunda anlaştığı zamana denk düşen günlerde İran’da PKK ile Hizbullah arasında bir saldırmazlık anlaşması yapıldığı iddiaları gündeme gelmişti. Bu iddiaları doğrulayan veriler oldu. Örneğin Doğru Haber Gazetesi PKK’ye karşı dilini yumuşatırken, Cemil Bayık verdiği bir mülakatta kibar denilebilecek ifadeler kullandı… O tarihten beri her iki taraf, özellikle de Hizbullah tarafı karşı karşıya gelmekten özellikle kaçındılar. Ancak Hizbullah’ın geçtiğimiz aylarda Mustafa Karasu’nun bir açıklamasına cevaben “gerektiğinde gereken cevabın verilebileceği…” mealinde ifadeler kullanması bu sivilleşmenin, siyasi alana taşındıktan sonra bu “cevabın” nasıl verileceğinin sorgulanmasına sebep olmaktadır. Siyasi alana yönelmiş olan bir hareket sözü edilen “cevabı” sivil-siyasi bir dille değil de “eski usul” ile verecekse Hizbullah-HüdaPar ilişkisi PKK-BDP ilişkisi gibi olacak, bu da yeni sorunları beraberinde getirecek demektir. … Hüda-Par’ın bölgede kime nasıl rakip olacağı, nasıl bir siyaset izleyeceği ile yakından ilişkilidir. Bölgede ortaya çıkan her siyasi oluşum doğal olarak bölgedeki bütün aktörlerin rakibi olacaktır. Ancak tahmin edileceği üzere Mustazafların kendi kitlesi dışında yöneleceği ilk kesim AKP’ye oy veren Kürtler olacaktır. Rakibin “sistem” olarak açıklanması da bu yaklaşımı güçlendirmektedir. Bu yönelmenin, Hizbullah’ın geçmişi ile yüzleşmeden kısa vadede etkili bir sonuç getireceği söylenemese de AKP’nin Kürtleri gözden çıkarmış görünen mevcut tutumu devam eder ve Mustazaflar bu boşluğu dolduracak argüman ve siyaset üretebilirlerse durum değişebilir. Ancak parti politikasını yönlendirenlerin genel tutumunun başlangıçta AKP’yi zora sokmamak için AKP ile BDP’nin başa baş olduğu yerlerde seçime girmeme yönünde olduğunu da not etmek gerekiyor. Bu da kısa vadede bir yönelmenin düşünülmediği anlamına geliyor. BDP ile Mustazaflar arasında siyasi rekabet, en azından şimdilik mümkün görünmüyor. Çünkü tabanların siyasi tercihleri birbirinden oldukça uzak olmakla birlikte, çatışmalı mazi iki taraf için de unutulmuş değil. Mustazaflar tutarlı bir “Kürdistanîlik” sürdürürlerse kısa vadede olmasa bile sonrasında BDP karşısında ciddi bir rakip olma ihtimali vardır. Bu rekabet oy akışını getirmese de BDP’yi politika değişikliğine zorlayacaktır. Hareketin önde gelenlerinden birinin özel bir sohbette “hiçbir şey yapamasak da BDP’nin dindarlaşmasına vesile olacağız” demesi, bu yaklaşımı güçlendirmektedir. Mustazafların önümüzdeki yerel seçimlere girmeleri halinde Urfa-Diyarbekir-Batman’da bazı beldeleri alabilecekleri hatta birkaç ilçeyi zorlayabilecekleri düşünülüyor. Bu zorlamanın nasıl netice vereceği onların siyaset üretme ve çalışmalarına bağlı olacaktır. Ancak Mustazafların siyasi gücünün aldığı oy veya kazandığı belde ve/veya ilçe sayısı ile orantılı okunması hata verir. Etki, kullanılan argüman ve yürütülen siyasal mücadele ile ölçülürse daha doğru olacaktır. Son olarak; Mustazafların Kürdistanî bir siyaset yürütmeleri, bölgede Kürdistanî bilincin pekişmesi ve daha da görünür olmasını sağlayacak, son günlerde tartışma konusu olan “Türk İslamcılar ile Kürt dindarların ayrışması” mevzusunu daha görünür kılacaktır. Eğer öyle olursa ve batı yakasındaki İslami camianın Kürt/Kürdistan meselesine yaklaşımında ciddi değişiklikler olmazsa, bu ayrışmanın başka kurumsal ayrışmalarla devam etmesinin önü açılmış, bu süreç hızlanmış olacaktır… twitter/ruhavi