Başsavcılığın tebliğnamesini nasıl anlamalı?
Duymayan kalmamıştır herhalde: Yargıtay Başsavcılığı, Hrant Dink Cinayeti'ne bakan mahkemenin davayı adli suç kapsamında sayan kararına karşı tebliğname yazdı. Tebliğnamenin adresi Hrant'ı suçlu bulan 9. Ceza Dairesi. Tebliğnamenin bağlayıcı nitelikte olmadığını da biliyorsunuz. 9. Ceza Dairesi (ah o 'daire'!) tebliğnameyi dikkate almayan bir karara varırsa Başsavcılığın yapabileceği dosyayı Yargıtay Ceza Genel Kurulu'na taşımakla sınırlı. 9. Ceza Dairesi tebliğnamede dile getirilen itirazlara iltifat etmesi durumunda ise dava tekrar görülecek.
Söz konusu tebliğnameyle ilgili haberi dosyaya hakim olan haberciler içinde ilk sırada yer alan Kemal Göktaş'ın kalaminden okudum. Tebliğnamenin ana fikri, Hrant'ı öldürenlerin 'bölücü örgüt üyesi' oldukları ve cezalarının 'bölücü bir terör eylemi' faslından kesilmeleri gerektiği yolunda. Tebliğname azmettirici olarak yargılanan ancak mahkemenin beraat ettirdiği polis muhbiri Erhan Tuncel'in cezalandırılması gerektiğini söylüyor. Tebliğnamenin işaret ettiği hususlar gerçekten çok önemli. Mcdonalds'ın bombalanmasının nitelikli öldürmeye teşebbüs suçu olarak değerlendirilmesi gerektiği ve bunun yerine bomba atmak olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğunun özellikle vurgulanması gibi. (Mcdonalds'da bomba patlatılmasına ilişkin davanın nasıl gülünç ve yoldan çıkmış bir seyir izlediğini hatırlıyorsunuzdur muhakkak.) Cinayet yerinde Ogün Samast dışında başka kimlerin bulunduğunun araştırılması yönünde kamera kayıtlarının tekrar incelenmesinin istenmesi de davanın seyri açısından umut verici bir gelişme. TİB kayıtlarının bilirkişi gözlemine açılmasının istenmesi gibi. .
Söylediğim gibi, tebliğnamede karara ilişkin sıralanan bu itirazlar çok yerinde, olumlu itirazlar. Bu itirazlar zaten davanın görülmesi sırasında başta Dink ailesinin avukatları olmak üzere birçok kişi tarafından dile getirilmişti. Davanın 'skandal' niteliğinde bir kararla sonuçlanmasının hemen ardından Dink ailesi ve Agos adına Yargıtay'a temyiz dilekçesi verilmiş, 19 sanık hakkında mahkemece verilen karara tek tek itiraz edilmişti. Bütün sanıkların 'örgüt' suçundan ceza alması gerektiği belirtilmişti.
Demek ki şimdi bu itirazların ve taleplerin bir bölümü Yargıtay Başsavcılığı'nın tebliğnamesinde de yer alıyor. Olumlu bir gelişme şüphesiz; ama unutmayalım ki, bugün bu tebliğnameyi kaleme alan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Hasan Erbil, Yargıtay Genel Ceza Kurulu'nda Hrant'ın mahkûm edilmesi yönünde oy kullanan yargıçlardan birisiydi. Bu arada Erbil'in tebliğnamesini dikkate alıp almayacağı beklenen 9.Ceza Dairesi Başkanı Ekrem Ertuğrul'un da genel kurulda mahkumiyet kararına oy verenler arasında olduğunu unutmayalım. 'Eski defterleri niçin karıştırıyorsun?' demiyorsunuzdur umarım, çünkü mesleğe yeni atılmış iki genç yargıcın adalet anlayışından söz etmiyoruz; Erbil gibi Ertuğrul da sonunda Hrant Dink Cinayeti'ne ulaşan yolda söz konusu imzaları atarken emeklilik yaşına yaklaşmış kırk yıllık yargıçlardı. İnsanlar hakkında 'kindar' olarak nitelenebilecek hatırlatmalar yapmak tabii ki doğru değildir; ama söz 'adalet'ten açılınca unutkanlık zararlı bir tercihtir.
Tebliğnameye ilişkin bu kadar hatırlatmadan sonra gelelim sadede:
Önümüzdeki tebliğname sözünü ettiğimiz olumlu yönleri barındırmasına rağmen, arkasında yatan zihniyet (hukuk ve siyaset felsefesi) açısından alkışlanabilecek türden değildir. Yerimizin elverdiği ölçüde şu satırlara göz atalım birlikte:
'Son eylemin sıradan bir adam öldürme eylemi olmadığı, dosyadaki eylemlerin, devletin birlik ve bütünlüğünü bozmak, otoriteyi zaafa uğratmak, kamu düzenini bozup ülkede kaos, kargaşa ve güvensizlik ortamı oluşturmak, huzursuzluk ortamına zemin hazırlamak, ülkemizi uluslararası arenada sıkıntıya sokmak şeklinde amaçlarının olduğu açıktır. Dosya kapsamından anlaşıldığı üzere, sanıklar tarafından gerçekleştirilen 19 Ocak 2007 tarihinde sırf başka din ve milliyetten olması nedeniyle Fırat (Hrant) Dink'in öldürülmesi, sistemli, planlı ve organize olarak bir örgüt faaliyeti kapsamında, devletin birliğini bozmaya yönelik eylemler olarak değerlendirilmelidir. (…) Sanıkların son eylemi sonrasında Türkiye genelinde gerçekleştirilen eyleme bakıldığında sanıkların amaçladıkları 'Devletin birliğini bozma' tehlikesinin doğduğu da herkesçe müşahede edilmiştir.'
'O zihniyet' dediğim bu işte… Ne yani, Hrant Dink cinayeti 'devletin birliğini bozmaya yönelik' bir eylem mi oluyor şimdi?
Bizimle dalga mı geçiyor nedir bu yüksek yargı?