İslam Kardeşliği ve Kürt Meselesi
İlerleyen zamanlarda daha da belirginleşecek olan, dindar Kürtler ile İslamî Türk kurumları arasındaki “epistemolojik kopuş” tartışmaları, farklı etnik grupları bir arada tutan “İslam kardeşliği” kavramını da tartışmaya açmış bulunuyor. Bu tartışmayı izleyebildiğim kadarıyla İslamî Türk kamuoyunu temsilen fikir üretenlerin; bu tartışmayı “kardeşlik neden yetmiyormuş” gibi refleksif bir yaklaşımla karşıladıkları, kardeşliğin gereklerinin (bugün sorun kalmamış gibi) düne kadar yerine getirilmemiş olmasını yarım ağızla da olsa kabul ettikleri ama “kardeşlik yetmiyor” söyleminin kaynağı olarak seküler Kürt siyasi aktörlerini gösterip tartışmayı ölü doğurmaya niyetlendikleri görülmektedir.
Eğer yazılanlar doğru ise Türk İslamî kamuoyunun kardeşliğin gereğinin yapılmadığı konusunda bir özeleştiri halinde olduğu anlaşılıyor. İçinde bulunduğumuz “kardeşlik krizi” için çözüm önerilerinin, gelip gelip “büyük devlet olmak için bu sorunu aşmak” bunun için de “misak-ı millî ruhuna dönmek” noktasında ortaklaşması da dikkat çekici bir başka husus olarak not edilmeyi hak ediyor.
Geçtiğimiz günlerde Kürt meselesindeki son gelişmeler için toplanan İslami camia temsilcilerinin yaklaşımı, Kürt meselesinin büyük bir devlet olmanın önünde ayak bağı olduğu ve devletin içinde bulunduğu kriz ortamını aşıp büyük Türkiye olması için bunu aşması gerektiği çerçevesinde idi. Her şeyden önce bu yaklaşımın “islamî” olmadığını tespit etmek gerekiyor. Ortada (60-70 yıl önce olduğu gibi) bir ayak bağı durumu olmasa ve büyük devlet iddiası da olmasa bu camia mevcut duruma razı mı olacak sorusu sorulmayı hak etmektedir. İslam, Kürt meselesine “büyük devlet ideali” eksenli değil hak-hukuk-adalet eksenli bakmayı salık verir, bu minvalde tartışılmadıkça yaklaşım İslamî değildir…
…
“Kardeşlik” kavramının ciddi bir erozyona uğradığı artık gizlenemeyecek bir gerçektir. Yiğit düştüğü yerden kalkarmış; bu erozyonun sebeplerini irdelemeli ve yere düşen “kardeşliği” yeniden ayağa kaldırmalıyız…
Bugüne kadar kardeşliğin edebiyatı fazlasıyla yapıldı, oysa aslolan “kardeşlik hukukunu” hayata geçirmekti, bu yapılmadı. Yapılmadığı gibi, Kürtlerin herhangi bir talebi olduğunda bu talep “kardeşlik” söylemi ile bertaraf edilmeye çalışıldı.
Daha düne kadar anadilde yasağı, köy isimlerinin değiştirilmesini bile İslamî referanslarla anlatmaya çalışan bir kardeşliğe bugün hala güven beklemek saflık değilse karşıdakini aptal yerine koymaktır. Müslüman Kürtler kendilerini de temsil edecek Müslüman bir topluluk iktidara gelinceye kadar sabrettiler. Ama on yıllık müslüman iktidar, bazı iyileştirmeler yapmakla birlikte meselenin özünü değiştirmedi, kendisine güvenenleri sükut-u hayale uğrattı.
Yasin Aktay, “Kürtlere kardeşlik edebiyatı yapıp onları Kürtlüklerinden gelen en doğal haklarından bu kardeşlik bağı adına feragat etmeye çağıranlar ile başörtüsü yasağını bu millete dayatanların aynı insanlar olduğunu” iddia ediyor (14.01.2013, Y.Şafak). Peki bugün, “din kardeşi” olan iki halkın oyları ile iktidarda bulunan ve “kardeşlik” söylemini dillerinden düşürmeyenlerin Kürtlere anadilde eğitimi hak olarak görmemesini, Kürtçeyi mahkemelerde ancak para karşılığı kullandırmasını nereye koyacağız?
Müslüman bir iktidar döneminde Roboskî’de ekmeğinin peşindeki Müslüman sivil çocuklar öldürüldü. Pozantı’da çocukların ırzına geçildi. KCK furyası ile yüzlerce masum insan haksız yere hapsedildi. Bütün bunlar orta yerde duruyorken “İslam kardeşliği” söylemi inandırıcı olsun isteniyor, olmaz…
İslam kardeşliği şerefi ile müşerref olamamış birinin İslam kardeşliği ile ilgili eleştirileri kayda değer değildir. Ama Kürt meselesinde hakkaniyetle muamele edilmeyişini eleştiren Müslümanları “kardeşlik yetmiyor korosu” yahut “seküler ağızla konuşan Müslümanlar” olarak yaftalamak, tartışmanın eksenini kaydırmayı amaçlamakta, asıl mevzudan saptırmaktadır. İslam kardeşliğini kevgire çevirdikten sonra, "kardeşlik tehlikede" diyeni suçlamak; hatanın görülmesinden rahatsızlık duymak doğru değildir…
“İslam kardeşliği” kavramının içinin boşaltılmış olması sebebiyle epistemik bir kopuşu (zihinsel bir ayrılığı) düşünen Müslümanları “ulusçuluğun şeytanî tuzağına düşmekle” suçlamak yine asıl meseleyi gözden kaçırmayı amaçlamaktadır. Bu kamuoyu İslam kardeşliğini değil, Kürt meselesindeki yaklaşımı eleştirmektedir. Kardeşliğin çimentosunun sınır ve tel örgüler değil din olduğunu unutanlar bir statü talebinin kardeşliği zedeleyeceği noktasında duruyorlar. Bu, yanlış olduğu kadar haksız bir yaklaşımdır…
…
Kürt meselesi salt İslamî bir mesele değildir. İster seküler evrensel hukuk normları ile isterse İslamî referansları esas alarak çözülmesi mümkündür. Müslümanlar öncelikli olarak bu krizin İslamî bir zeminde çözüme kavuşturulmasını isterler. Bu bağlamda Kürdistan İslamî kamuoyunun 'din ile Kürt meselesi ayrıdır' şeklinde bir yaklaşımda olduğu, hakkaniyetli bir yaklaşım değildir.
Kürdistan’daki Müslüman kamuoyu, Kürt meselesinde İslamî çözümden kaçmıyor; ama dinin iktidarlar tarafından Kürt meselesinde “afyon” olarak kullanılmasını, muhatabın “kendine müslüman” davranmasını kabul etmiyor.Çözüm İslam’da görülüyorsa oturulup "müslümanca" tartışılmalıdır, islam’ı nalıncı keseri ile kendi tarafına yontarak değil…
…
Müslüman insan "kardeşlik yetmiyor" demez, dememelidir. Türk İslami kamuoyu “kardeşliğin hukukuna riayet edilmiyor" eleştirisini “kardeşlik yetmiyor” şeklinde anlamamalı, meseleye hakkaniyetle yaklaşmalıdır…
Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Görmez’in dediği gibi: kardeşlik edebiyatı yetmez, kardeşlik hukuku da lazım…
“Kendisi için istediğini kardeşi için de istemeyen bizden değildir” diyen bir peygamberin ümmeti olan kardeşlere yakışan, Kürd’ün de Türk’ün de her şekilde eşit olduğu bir ideal için gayret sarf etmektir…