Son dakika
A Köşe Yazısı Arşiv

Mayalar bu sorunu nasıl çözdü

 Maya takvimi denilince bizim ülkede akan sular durur.

Maya takvimine göre 21 Aralık'ta kıyametin kopacağına inanan sosyetemiz, Şirince'yi mekan tuttuğu günden beri, Mayalılarla pek ilgiliyiz.

Kıyamet doğru çıkmadı ama varsın olsun bu memlekette Demirel 'in 40 yıldır söylediği hiçbir şey doğru çıkmadı, kendisine kızdık mı?

O nedenle Mayalı kardeşlerimize bir kızgınlığımız yok.

Hatta güzel Şirince'mizin dünyaya tanıtılmasına yaptıkları katkıdan dolayı, kendilerini bir plaketle ödüllendirmeyi dahi düşünebiliriz.

Ama plaket verecek Mayalı bulmakta zorlanmazsak.

Biz mayalıların magazin tarafıyla dalgamızı geçip, twitter'in, 'Beyinsiz adam'ına taş çıkartacak espriler üretirken, Mayalılar, PKK sorunun çözümü sürecinde de karşımıza çıktı.

Burada çözüm sürecine ilişkin olarak diğer ülkelerin tecrübelerini aktarmak istiyorum ama şu temel tespiti yapmadan geçersem, eksik olacağına inanıyorum.

Mayaların ülkesi Guatemala'dan, İspanya'daki ETA'ya, Endonezya'daki AÇE'den PKK'ya kadar uzanan çizgide sorunun çıkışında temel bir nokta var. Hepsi de askeri diktatörlükler döneminde ortaya çıkmışlar. Bizde PKK'nın 12 Eylül ürünü olması gibi.

Ve ne bir başka nokta askeri diktatörlüklerin arkasında da Amerika olmuş. 12 Eylül'deki, 'Bizim çocuklar' gibi.

Guatemala'da askeri darbeye karşı Mayalılar tam 36 yıl savaşmışlar ve 200 bin insan can vermiş bu mücadele sırasında.

Öcalan'ın ABD tarafından bize teslim edildiği 1999 yılında ise Bill Clinton, ABD adına özür dilemiş. Önce İspanya'da sonra Oslo'da başlayan barış görüşmelerinin lideri La Rue, BM ve uluslararası güçler kadar bölgesel güçlerin de süreçte yapıcı katkısı olduğunu belirtiyor. İsveç, Norveç, Fransa, İspanya, ABD, Meksika ve Kolombiya'nın oluşturduğu bölgesel güçler, 'Barışmakla, barışı inşa etmek farklı' diyen La Rue'nin deyimiyle, barışın inşa sürecinde yararlı katkılar sunmuş.

Franco diktatörlüğü döneminde ortaya çıkan Bask sorunu bir süre sonra silahlı örgüt ETA'yı ortaya çıkarmış.

Sorunun çözümü için ancak Franco'nun ölümüyle birlikte adım atılabilmiş. Sorun ETA'nın İspanya hükümetiyle karşılıklı müzakeresiyle çözülmemiş. 1978 yılında İspanya'nın demokratikleşmesiyle başlayan, AB üyeliği ile taçlanan süreç, Bask sorunun çözümünü de beraberinde getirmiş. Özerk bölgeler oluşturulmuş. Ama buna rağmen ETA silahlı mücadeleye devam edince, Bask halkı, 'Basta Ya' yani 'yeter artık' diye ayağa kalkmış, milyonlarca İspanyol sokaklara dökülmüş.

Barış için açılan Beyaz Bayraklar, ETA'yı silahlı mücadeleyi bırakmak zorunda bırakmış.

Endonezya'daki AÇE sorunu da diğerleri gibi diktatörlük döneminde patlak vermiş. Suhorto'nun 31 yıllık baskıcı yönetiminde 15 bin kişi yaşamını yitirmiş. Endonezya Müslümanları Suhorto'ya karşı Özgür Açe Ordusu (GAM) bünyesinde silahlı mücadelelerini yürütmüşler.

Barış görüşmeleri ise ancak Suharto yönetimi bittikten sonra başlayabilmiş. Önce ateşkes ilan edilmiş, sonra ordu birlikleri AÇE bölgesinden çekilmesine paralel olarak GAM silahlarını teslim etmiş.

Bu arada geri çekilme ve silahların bırakılması Avrupa Birliği ve Güney Asya Ülkeleri Birliği'ne (ASESAN) bağlı 200 gözlemci tarafından denetlenmiş.

Ha unutmayalım barış görüşmeleri Bande Açe'de Beytürrahman Camii'ne kurulan dev ekranlardan izlenip, camilerde barış duasına çıkılmış.

İrlanda örneği çok bilinen ve en başarılı örneklerden biri gösteriliyor. Ben daha az bilinen ama başarılı olmuş modelleri paylaşmak istedim.

Ama bir de bizde, çözüm denilince, 'Son Kürt'e kadar öldürme'yi akıllarından geçirenlerin ağızlarının suyunun akarak paylaştıkları Sri Lanka modeli var.

Tamil Kaplanları'nın ağır yenilgisiyle sonuçlanan Sri Lanka'da aslında önce uzun süren müzakere süreci yaşanmıştı.

Barış sürecinin başarısızlığa uğramasının nedeni ise, Başbakan Ranil Vikran Singhe barış yanlısı olmasına rağmen, Cumhurbaşkanı Kumratunga karşıydı. Birileri ellerini ovuşturmasın Türkiye'de Cumhurbaşkanı da Başbakan'da barışın arkasında duruyor. 'Tek devlet' var.

Ayrıca Sri Lanka modelinin mimarı Mahanda Rajapaksa kafalı diktatörler geride kaldı.

Kopyalandı

Yazarın Diğer Yazıları

Tümü
  1. KAVRAMSAL SANATA DAİR
  2. MEYVEYİ DALINDAN YEMEK GÜZELDİR!
  3. MODERNLEŞME, TÜRK ŞİİRİ ve SEKÜLERLEŞME
  4. ONUR AKYIL: ŞAİRLİKTEN DÜZYAZIYA GEÇMEK…
  5. Türk modernleşmesinin bir diğer yüzü olarak: ‘Tunç Asker’