DERDİNE DERMAN ARAYAN ÇİFTÇİ VE DEVLET!
Düzce’de yaklaşık 30 seneden beri çiftçilik yapan ve çiftçilik olarak da sebzecilik yapan bu kişiyi kendi ağzından dinledim. “Düzce’de hemen her mevsime göre değişik zamanlarda olmak üzere 13 çeşit sebze yetiştirir ve pazarda satarım. Yetiştirdiğim sebzeler, Marul, maydanoz, domates, biber, patlıcan, semizotu, dereotu, roka, pazı, kara lahana, brokoli, Brüksel lahanası ve taze soğan!”
Para kazanabiliyor musun, daha değişik projelerin var mı? “Allah’a şükür kazanıyorum, fakat daha değişik işler yapmak, Düzce’de daha farklı bir üretim yapmak istiyorum. Mesela ben 2008 ve 2009 yıllarında iki sefer, Tarım İl Müdürlüğü vasıtasıyla Antalya’da düzenlenen ziraat fuarına katıldım. Fuarda gezerken tohum ekme makinesine gözüm takıldı. Üretici firmanın ilgilisiyle tanıştım. Gerekli bilgileri aldım, işime yarayacağını da düşünerek bu makineyi satın aldım. Bana maliyeti yaklaşık 5000 TL. oldu. Ben bu makine ile Marul, salata, domates, biber, patlıcan, kara lahana, brokoli ve Brüksel lahanasının fidelerini yetiştirecektim. Bu iş farklı ve yeni bir işti benim için. Baştan acemilik çektim. Kendimden ve makineden verim alamadım.”
Neden diye sordum? “Tohumu karanlık oda sisteminde 17-22 derece arasında muhafaza etmem ve 24 saat bekletmem gerekiyormuş. Bundan sonra açık seraya almam gerekiyormuş. Bunları yaptım. Sonra da ısıtma ve havalandırma problemi çıktı karşıma. Bunlar olmazsa işim olmuyor. Bu sistemi noksansız yapabilmem için çare aramaya başladım. Antalya’da bu işle uğraşan bir şirketi, internet vasıtasıyla adresini buldum. Aradım ve onlardan bilgi aldım. Bana bilgi verdiler. Almam gereken birçok şey olduğunu söylediler. Kalorifer kazanı, su donatım boruları, ranza sistemi, kalorifer ve fan sistemi, karanlık oda sistemi, raylı sulama sistemi vb. gibi. İşçilik dahil bunun için de 80.000 TL gerekiyormuş. Bu işi tam donanımlı, sistemli bir şekilde yapabilmem için önce 240 metre karelik de ayrıca bir sera yapmam gerekiyormuş.”
Sen bu işi başarırsan pazarın var mı? “Bu işin pazarı var. Şu anda bu işi kara düzen yapıyorum ve yok satıyorum.”
Düzce çiftçisi sebze fidesi ihtiyacını şu an nerelerden karşılıyor? “Bilecik, Yalova, Eskişehir ve Antalya’dan.”
Yaptığın bu iş yılın hangi aylarında olması gerekiyor? “Ben bu işi fide çeşitlerine ve iklime göre yılın 10 ayında yapıyorum. 12 ayda da yaparım ama, aralık ve ocak ayları soğuk olduğu için.”
Fide yetiştiriciliği işi, ayrıca yaptığınız sebzeciliği etkiliyor mu? “Hayır. Fide yetiştiricilinde günün her saati kullanılmadığı için diğer işimi yapabilecek kadar zamanım kalıyor. Mesela ben şu anda fidede yok satıyorum. Bu işle ilgili her gün değişik şeyler öğreniyorum. Ben bu işi üç kişi ile yapıyorum. Bu iş için de zaten en az 3 kişi olması gerekiyor.”
Yapmayı düşündüğün bu iş için nerelere müracaat ettin? “Bu iş için bankalara kredi için gittim. Kredi veririz dediler, fakat faizler işime gelmedi. KOSGEP’e gittim, şirket olman gerekir dediler o da ayrı bir masraf gerektiriyor. 2012 de Tarım İl Müdürlüğüne gittim durumu anlattım. Müdür beyin yaklaşımı çok yapıcı oldu. Biz bunu 1000 metre kare yapalım daha büyük bir proje olsun, olur dedim, ama bunu ancak 2013 de yapabiliriz dedi. Olur beklerim dedim. Tarım İl Müdürlüğüne 2013 de gittim, ekonomik nedenlerden dolayı bu yıl da olmaz, ancak 2014 de olur” şeklinde bir cevap aldığını söyledi!
Bu çiftçiyi yakından tanırım. Sebzeciliği, Düzce’de kendine göre bilinçli olarak yaptığına inandığım çiftçilerden birisidir. Fakat ne hikmetse olmuyor işte! Neden? Tut pehlivan kuvvet yok misali!
Gerçekten iş yapmak isteyen, istekli ve heyecanlı olan böyle kişilere, devlet bir proje yapılmasını sağlayıp ve ilgili kurumlara yönlendirerek yardımcı olup elinden tutamaz mı? Şayet olmuyorsa, çiftçiye bu işin olmayacağını münasip bir lisan ile söylenerek ikna edilip gönlü alınamaz mı? Esen kalın.