Aljazeera Türk, Müslüm Baba’ya yetişemedi
Türkiye’de haber televizyonlarının sayısı ne kadar fazla, biliyorsunuz. Ancak habercilik konusunda varolan boşlukları doldurabiliyorlar mı, sanırım hayır. Bu ülkenin koskoca bir şarkıcısı, Müslüm Gürses yaşamını yitirdi ancak geride kaç belgesel bıraktı, benim bildiğim iki: Biri Önder İnce’ninHabertürk için hazırladığı; Jiletli Metroseksüel, diğeri ise Nebil Özgentürk’ün Bir Yudum İnsan serisindeki Müslüm Baba bölümü...
Topu topu bu iki belgesel... Bu iki belgesel fenomen bir şarkıcı için ne kadar yeterli ki... Ki onlarda da az tarih çok analiz var... Televizyonlar sadece kendi arşivleri için bile, ansiklopedik özellikte, uzun röportajlarla kotarılmış belgeseller yapabilirlerdi oysa... Bunun için bir prodüksiyon da gerekmiyor: bir muhabir, bir kameraman... Ancak üşengeçliklerin de mi gerek görmediklerinden mi akıllarından bile geçirmedikleri için mi bilmiyorum, yapmamışlar... TRT deseniz oraya hiç girmeyeyim, biraz PBS’in American Experience serisini izlesinler, belki ilham alırlar...
İşte sırf bu nedenle Aljazeera Türk kanalının yolunu heyecanla gözlüyorum. Henüz yayında değiller, şimdilik hazırlanıyor, kapalı devre yayın yapıyorlar. Ancak belgeselciliğe çok özel bir önem verdiklerini, film sektöründeki arkadaşlarımdan duyuyorum. Sektörden yapımcılarla özel toplantılar yapıyorlar, ilginç projeler geliştiriyorlar... Belli ki bu kanal hem yerli yapım belgeselciliğini canlandıracak hem de diğer haber kanallarını bu konuda terbiye edecek. Zaten bu kanalın akrabası olan Al Jazeera English adlı global televizyon kanalı, tadı izleyenin damağımda kalan belgesellere imza atıyor. Aljazeera Türk’ün de bu çizgide gideceğini düşünüyorum.
Aljazeera Türk yetişseydi belki Müslüm Baba’nın esaslı bir belgeselini yapacaktı. Ancak daha belgeseli yapılacak pek çok sanatçı var... Müzik yazarı Naim Dilmener’e sordum, “Hangi müzisyenlerin belgeselinin yapılmasını isterdiniz?” diye... İşte Dilmener’in önerileri: “Mazhar- Fuat- Özkan grubu, Durul Gence, Attila Özdemiroğlu, Şanar Yurdatapan, Mehmet Teoman, Cenk Taşkan, Özdemir Erdoğan, Ay-Feri, Gönül Turgut, Şevket Uğurluer, Alpay, Doruk Onatkut, Mine Koşan, Vedat Yıldırımbora, Burhan Bayar...” Ben de birkaç isim ekleyeyim:Gönül Akkor, Gönül Yazar, Muazzez Ersoy, Bülent Ersoy...
Sayım’ın bavulundan çıkanlar
Bir diğer fenomen müzisyen, Ferdi Özbeğen yakın zaman önce vefat ettiğinde, bazı gazeteci arkadaşlarımız, “neden kitabını yazmadık” diye hayıflandılar. Geleceğe bugünün önemli değerleriyle ilgili arşiv bırakmak çok önemli. Bu nedenle keşke o arkadaşlar o kitabı yapabilseydi. Belki de yayınevleri, bu boşluğu doldurmak için uygun gördükleri gazetecileri ve yazarları finanse edip, röportaj kitapları hazırlatmalılar. Böyle davranmış olsalardı, bugün elimizde bir Ferdi Özbeğen tarihi olmuş olurdu.
İşte bu nedenle medya dünyasının popüler karakterlerinden biri olan Sayım Çınar’ın Bavulumdaki Söyleşiler adlı kitabı çok önemli. Çünkü arşiv değeri taşıyor. İçinde, ağırlıklı olarak gazeteciler ve yazarlarla yapılmış söyleşiler yer alıyor. Çoğu, özellikle biz gazetecilerin yakından takip ettiğimedyatava.com adlı internet sitesinde yayınlanmış.
Sayım’ın kitabında önce kendi söyleşime bakıtım:)) New York’tan Türkiye’ye bakan Hıdır’la şimdiki Hıdır arasındaki ufak değişimleri gördüm... İçindeki her gazeteci için hoş bir hatıra, medya için iyi bir arşiv bu kitap... Tebrikler Sayım...
Hüzün ve özlem şehri Lizbon
»Kaan Nazlı- Ekonomist- (Lizbon, Portekiz)- Lizbon’a ayak bastığımda gözüme ilk çarpan şey pırıl pırıl, masmavi bir gökyüzü oldu... Muhteşem eski mimari üzerine vuran güneş ise Amsterdam soğuğundan gelen benim gibi bir turistin içini ısıtacak güçteydi. Nedense burada geçirdiğim ilk günden sonra iki sözcük aklımda iyice yer etti: hüzün ve unutulmuşluk... Avrupa’nın geçmişte batıya açılan kapısı olan bu şehir, sahiden unutulmuş gibi... Kriz ve işsizlik her yerde... Ama bu nereden başlamış, niye olmuş, anlamak zor. Çünkü ne Yunanistan’daki gibi hükümetin her dakika tepesinde olan bir halk, ne İrlanda ya da İspanya’da olduğu gibi patlamış bir emlak piyasası, ne de İtalya’nın o çapkın bakışlı ve havalı yaşam tarzı var burada...
Aslında Portekiz, hüzün ve unutulmuşluk sözcükleriyle ekonomik krizle birlikte tanışmış değil. Bu iki sözcüğün derine indikçe çeşitlilik kazanan anlamları, saudade sözcüğünün kapsülü içinde, günümüze kadar gelmiş. Kökeni 13. yüzyıla kadar giden ve başka hiç bir dile kolay çevrilmeyecek kadar özel bir sözcüktür saudade. Portekiz’e has yeşil köpüklü şarapları yudumlarken, bir yandan da Fado müziğinin içli ezgilerini dinliyorsanız, saudade sözcüğünün bütün tanımları arasında yerçekimsiz bir yürüyüşe çıkmaya hazırlıklı olun: Geçmişe olan nostaljik özlem, kaybolmuş anlardan sızan kırık hüzünler, yokolmuş mekânlar, solmuş yüzler, kayıp isimler ve geri gelmeyecek aşklar arasında, kahredici bir yürüyüş olabilir bu sizin için... Bu yüzden bir barda Fado müziğinin ünlü şarkıcısı Mariza’yı dinlerken, bir çeşit duygusal iç kanama geçirebilir ve Portekiz dilindeki saudade’nin o tılsımına kaptırabilirsiniz kendinizi. Nasıl bir his diye sorarsanız, şöyle ifade edebilirim: yağmurlu bir pencereden, geçmişte kaybolan yüzlere, mekânlara ve anlara bakmak gibi...
Biz Türkiyeliler iyi biliriz hüznü, bir sızıymış gibi başlar ama aynı zamanda tuhaf bir keyif verir... Ah Lizbon...
twitter.com/ hidirgevis